Kalp ve sindirim sağlığını destekleyen zeytinyağı, antioksidan içeriğiyle de öne çıkıyor. Peki her gün ne kadar zeytinyağı tüketilmeli, pişirmek faydalarını azaltır mı ve kızartmada kullanılabilir mi?
Akdeniz tipi beslenmenin temel unsurlarından biri olan zeytinyağı, içerdiği tekli doymamış yağlar ve antioksidan bileşikler nedeniyle günlük beslenmede önemli bir yere sahip.
Özellikle yüksek kaliteli natürel sızma zeytinyağının kalp sağlığından sindirim sistemine, kan şekerinin dengelenmesinden vitaminlerin emilimine kadar farklı alanlarda fayda sağlayabileceği belirtiliyor ancak zeytinyağının yüksek kalorili olduğu ve tüketilecek miktarın kişinin günlük enerji ihtiyacına göre belirlenmesi gerektiği de vurgulanıyor.
- Zeytinyağı Kütüphanesi’nde tadım deneyimi: Bir gıdanın ötesinde kültürel miras
- Adatepe, Zeytinyağı Müzesi ve Taşmektep
Zeytinyağının faydaları neler?
Natürel sızma zeytinyağı, tekli doymamış yağlar ve oleik asit bakımından zengin.
Bu bileşenlerin “kötü kolesterol” olarak bilinen LDL seviyesinin düşürülmesine, “iyi kolesterol” olarak tanımlanan HDL seviyesinin ise yükseltilmesine yardımcı olabileceği belirtiliyor. Bu nedenle zeytinyağının dengeli beslenmenin parçası olarak tüketilmesi kalp sağlığını destekleyebilir.
Zeytinyağı aynı zamanda E vitamini ve oleokantal gibi polifenoller içeriyor. Bu antioksidanlar, hücreleri oksidatif strese yol açan serbest radikallere karşı korumaya yardımcı oluyor.
Zeytinyağı sindirim sistemini nasıl etkiliyor?
Zeytinyağı, bağırsakların düzenli çalışmasına katkı sağlayabiliyor.
Midenin ülserlere karşı korunmasına yardımcı olabileceği belirtilen zeytinyağı, besinlerde bulunan yağda çözünen vitaminlerin vücut tarafından emilimini de artırabiliyor.
Bu vitaminler arasında A, D, E ve K vitaminleri bulunuyor.
Kan şekerini dengelemeye yardımcı olur mu?
Zeytinyağının kan şekeri seviyelerinin daha dengeli seyretmesine yardımcı olabileceği belirtiliyor.
Bu özelliği nedeniyle tip 2 diyabetin önlenmesi ve yönetiminde dengeli bir beslenme programının parçası olarak değerlendirilebiliyor.
Ancak zeytinyağı tek başına bir tedavi yöntemi değil. Diyabeti bulunan kişilerin beslenme düzenlerini doktor veya diyetisyen önerisiyle belirlemesi gerekiyor.
Zeytinyağını pişirmek zararlı mı?
Yüksek kaliteli natürel sızma zeytinyağı, yemek pişirirken de kullanılabiliyor.
Zeytinyağındaki tekli doymamış yağlar ısıya karşı görece dayanıklı olduğu için yağ, uygun sıcaklıklarda pişirildiğinde özelliklerinin önemli bir bölümünü koruyabiliyor.
Ayrıca zeytinyağıyla pişirme, sebze ve diğer besinlerde bulunan bazı vitaminler ile antioksidanların vücut tarafından daha iyi emilmesine yardımcı olabiliyor.
Zeytinyağıyla kızartma yapılır mı?
Natürel sızma zeytinyağı, yüksek sıcaklıklardaki dayanıklılığı nedeniyle kızartmada da kullanılabiliyor.
Zeytinyağının dumanlanma noktası yaklaşık 180 ile 210 derece arasında değişiyor. Kızartma işlemleri ise çoğunlukla 170-180 derece civarında yapılıyor.
Bu nedenle zeytinyağı, sıcaklık doğru ayarlandığında kızartma için uygun bir seçenek olarak değerlendiriliyor.
Tekli doymamış yağlar ve antioksidan bileşikler, zeytinyağının yüksek ısı karşısında daha kararlı kalmasını sağlıyor. Çoklu doymamış yağ bakımından zengin bazı tohum yağları ise yüksek sıcaklıkta daha kolay oksitlenerek bozulabiliyor.
Bir günde ne kadar zeytinyağı tüketilmeli?
Günlük tüketilmesi gereken zeytinyağı miktarı, kişinin toplam enerji ihtiyacına ve beslenme düzenine göre değişiyor.
Zeytinyağı sağlıklı yağlar içerse de kalorisi yüksek bir besin. Bir yemek kaşığı zeytinyağı yaklaşık 135 kalori içeriyor.
Bu nedenle çiğ veya pişmiş olarak tüketilen zeytinyağının, kişinin günlük toplam kalori alımına dahil edilmesi gerekiyor. Fazla tüketilmesi, günlük enerji ihtiyacının aşılmasına ve kilo artışına neden olabilir.
Zeytinyağından yararlanmanın en doğru yolu, miktarı kontrol ederek dengeli bir beslenme programının parçası haline getirmek.
Kaynak: Ekathimerini
