İSTANBUL (Medyascope) – İran savaşının enerji fiyatlarını fırlatması ve iklim krizinin sıcak hava dalgalarını tetiklemesiyle birlikte dünyanın en büyük sekiz petrol şirketi üç ayda 93 milyar dolardan fazla kâr elde etti.
Haberin özeti
Bu özet yapay zekâ tarafından hazırlanmış ve editör tarafından kontrol edilmiştir.
- İran savaşının etkisi ve iklim krizi nedeniyle dünyanın sekiz büyük petrol şirketi toplam 93 milyar dolar kâr elde etti.
- Bu şirketlerin piyasa değeri üç trilyon doların üzerine çıktı ve en yüksek kârı Suudi Aramco açıkladı.
- BP ise, son yılların en yüksek kazancı olan 5,73 milyar dolar kâr açıkladı, ancak yeşil enerji projelerini küçülttü.
İklim krizinin yol açtığı aşırı sıcaklar dünyayı kavururken, dev petrol şirketleri savaşın yarattığı krizden rekor kazançlar elde etti. Aralarında Saudi Aramco, BP, Shell, Equinor, TotalEnergies, Eni, Chevron ve ExxonMobil’in bulunduğu sekiz büyük petrol üreticisinin nisan-haziran döneminde toplam 93 milyar dolar net kâr elde ettiği ortaya çıktı.
ABD-İsrail’in İran’a yönelik savaşının küresel petrol fiyatlarını varil başına 126 doların üzerine çıkarmasıyla dev şirketler, geçen yılın aynı döneminde yaklaşık 50 milyar dolar olan toplam kârlarını neredeyse ikiye katladı. Veriler, bu sekiz şirketin bahar çeyreğinde dakikada 700 bin dolardan fazla net kâr elde ettiğini gösteriyor.
Şirketlerin piyasa değeri üç trilyon doları aştı
Fosil yakıt şirketlerinin toplam piyasa değeri yaklaşık 600 milyar dolar artarak üç trilyon doların üzerine çıktı. Şirketlerin kazançları katlanırken, aynı dönemde fosil yakıtların yol açtığı küresel ısınma nedeniyle dünya genelinde ölümcül sıcak hava dalgaları ve kuraklıklar yaşandı.
En yüksek kârı, Suudi Arabistan’ın devlet petrol şirketi Aramco elde etti. Şirket, altyapısının füze ve İHA saldırılarıyla hasar görmesine rağmen üç aylık net gelirini yüzde 34 arttırdı ve 33 milyar doların üzerine çıkardı.
İngiltere merkezli BP ise, bahar çeyreğinde 5,73 milyar dolar kâr açıklayarak son yılların en yüksek kazancına ulaştı. Şirketin yeni İcra Kurulu Başkanı Meg O’Neill, kazançları savunarak arz açığı olan petrol ürünlerini üretmeye odaklandıklarını söyledi. Ancak BP, geçtiğimiz yıl yenilenebilir enerji hedeflerini küçülterek yeşil enerjiye ayırdığı bütçeyi 5 milyar dolardan 1,5 milyar dolara kadar düşürdü. Şirket, ABD’deki biyo-gaz işini ve Kuzey Denizi petrol operasyonlarını satışa çıkardı.
“İnsanların mağduriyetinden kâr sağlıyorlar”
Global Witness Fosil Yakıtlar Sorumlusu Patrick Galey, şirketlerin bilançolarına ““BP’nin astronomik kârları, bu yıl insanlığın çektiği acılardan kimin kazanç sağladığının skandal bir hatırlatıcısıdır” dedi. Galey, sözlerine şöyle devam etti:
“Petrol devlerinin, yol açtıkları iklim felaketini onarmak için gereken bedeli ödemelerinin zamanı geldi. Büyük petrol şirketleri vergi yükümlülüklerini yerine getirseydi, kaç tane yangın ve sel savunma sistemi kurabileceğimizi veya kaç tane güneş paneli takabileceğimizi bir düşünün.”
Friends of the Earth Kampanya Başkanı Rosie Downes ise “BP devasa kârları kasasına koyarken, milyonlarca hane yüksek faturalarla ve kontrolden çıkan iklim kriziyle baş başa kalıyor” diye konuştu.
ABD’de Trump’tan petrol şirketlerine suçlama
ABD’li üreticiler Chevron 12,2 milyar dolar, ExxonMobil ise 14,5 milyar dolar kâr açıkladı. Şirketlerin kazançlarını beş katına ve iki katına çıkarması, ABD Başkanı Donald Trump’ın da tepkisini çekti.
Kasım ayındaki ara seçimler öncesi kamuoyu desteği düşen Trump, dev şirketleri “savaştan çok fazla para kazanmakla” suçlayarak kârların bir kısmının halka iade edilmesi gerektiğini söyledi.
Sıcak dalgaları ve felaketler bilançosu
Fosil yakıt tüketiminin yol açtığı iklim krizi bu yaz Avrupa’da tarihi seviyede sıcaklıklara yol açtı. Şiddetli sıcaklar nedeniyle Avrupa genelinde yaklaşık 20 bin kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor. Güney Kore ve Japonya’da sıcaklıklar 42,5 dereceyi bulurken, Asya’da aşırı yağışlar ve sel felaketleri yüz binlerce kişiyi yerinden etti.
Birleşmiş Milletler (BM) İklim Başkanı Simon Stiell konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Dünya genelinde iklim kaynaklı felaketler kabus boyutlarına ulaştı. Yapılması gereken net: Kömür, petrol ve gazı daha hızlı terk etmek ve yenilenebilir enerjiyi büyütmektir” dedi.
Kaynak: The Guardian
