İSTANBUL (Medyascope) – Medyascope Yayın Yönetmeni Ruşen Çakır, Alevilere yönelik son dönemdeki tartışmaları değerlendirdi. “Ali’siz Alevilik” söyleminin Alevilik içinde marjinal bir yaklaşım olduğunu belirten Çakır, Suriye’de Esad rejiminin uygulamalarının Alevilikle ilişkilendirilmesini eleştirdi. Çakır, çözüm sürecine ilişkin bazı Alevi aydınların dile getirdiği kaygıların da ciddiye alınması gerektiğini söyledi.
Çakır, Alevilerin Türkiye’nin önemli ve değerli bir parçası olduğunu belirterek, tarih boyunca dışlanma, aşağılanma ve katliamlara maruz kaldıklarını söyledi. 1980’lerin sonlarından itibaren Türkiye’de bir “Alevi uyanışı” yaşandığını ifade eden Çakır, Alevilerin kimliklerine, kültürlerine ve inançlarına sahip çıkma konusunda önemli mesafe aldığını ancak hâlâ çeşitli engellerle karşılaştıklarını belirtti.
Son dönemde Alevilerin yeniden hedef gösterildiğini söyleyen Çakır, Kemal Öztürk’ün NTV yayınında Suriye üzerinden yaptığı değerlendirmeleri eleştirdi. Öztürk’ün daha sonra sözlerinin kastının farklı olduğunu söylediğini aktaran Çakır, Aleviliğe yönelik tartışmaların “Ali’siz Alevilik” iddiası üzerinden yürütülmesini değerlendirdi.
Çakır, Türkiye’de “Ali’siz Alevilik” perspektifine sahip güçlü bir hareket bulunmadığını savundu. 1990’lı ve 2000’li yıllarda farklı kesimlerden Alevilerle konuştuğunu belirten Çakır, bu yaklaşımın Alevilik içinde “marjinalliğin de ötesinde” olduğunu söyledi.
“Alevilik sadece Hazreti Ali’yi demek değil” diyen Çakır, Aleviliğin Hazreti Ali sevgisinden ibaret olmadığını vurguladı.
“Esad rejiminin yaptıklarını Aleviliğe bağlamak yanlış”
Çakır, Suriye’de Esad rejiminin uygulamalarının rejimin Alevi kimliği üzerinden açıklanmasını da eleştirdi. Baba ve oğul Esad dönemlerinde yaşanan katliamlar ve insan hakları ihlallerinin Alevi kimliğine bağlanmasının yanlış olduğunu belirten Çakır, Aleviler arasında Esad karşıtlarının da bulunduğunu söyledi.
Suriye’deki Arap Alevilerin yeni dönemde çeşitli sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirten Çakır, bu topluluğun kendisini güçsüz ve korumasız hissettiğini ifade etti. Çakır, buna rağmen Arap Alevilerin suçluymuş gibi gösterilmesinin “son derece haksız” olduğunu söyledi.
“Alevilerin kaygılarını gidermek lazım”
Çakır, çözüm sürecinin Aleviler arasında yarattığı kaygılara da değindi. Bazı Alevi aydınların, Abdullah Öcalan’ın açıklamaları ve görüşme notlarından hareketle Sünni Türk, Kürt ve kısmen Arap ittifakı oluşabileceği yönündeki endişelerini dile getirdiklerini belirtti.
Bu kaygıların anlaşılır olduğunu söyleyen Çakır, buna karşın PKK hareketi içerisinde başından itibaren ciddi bir Alevi varlığının bulunduğunu savundu. Rıza Altun ve Ali Haydar Kaytan’ın da Alevi olduğunu belirten Çakır, bu nedenle Alevilerin sürecin dışında bırakılacağı yönündeki bir yaklaşımı gerçekçi bulmadığını söyledi.
Çakır, devletin ve örgütün Alevilerin kaygılarını gidermesi gerektiğini belirterek, sürecin Alevileri de kapsadığının açık biçimde anlatılması gerektiğini ifade etti.
“Alevileri karşısına alacak bir ittifak falan bunlar bana çok gerçekçi gelmiyor” diyen Çakır, buna rağmen yıllarca baskı ve katliamlara maruz kalmış bir topluluğun kaygılarının ciddiye alınması gerektiğini vurguladı.
“Alevilerin inançlarına dokunmamak lazım”
Aleviliğin içerisinde farklı kollar ve eğilimler bulunduğunu belirten Çakır, zaman zaman bu gruplar arasında ayrışmalar ve birleşmeler yaşandığını söyledi. Devletin geçmişte bir Alevilik örgütlemeye çalıştığını, İran rejiminin de Türkiye’deki Alevileri “Şiileştirmeye, Caferileştirmeye” çalıştığını ifade eden Çakır, bu girişimlerin başarılı olmadığını savundu.
Alevilerin kendi kaderlerini belirlemek için çaba gösterdiğini belirten Çakır, özellikle AKP iktidarı döneminde Alevilerin dışlanma ve yok sayılmayla karşı karşıya kaldığını söyledi.
Son dönemde Alevilere yönelik ifadelerin “meşrulaştırılmaya çalışılmasının” rahatsız edici olduğunu belirten Çakır, “Katledesi geliyor” gibi ifadelerin herhangi bir topluluk için kullanılmaması gerektiğini söyledi.
Çakır, yayının sonunda Alevilere yönelik mesajını şu sözlerle verdi: “Siz Aleviler’e çok şey yaptınız ama Aleviler size hiçbir şey yapmadı.” Çakır, Alevilerin Türkiye’de “çok değerli, çok önemli, vazgeçilmez” ve her türlü desteği hak eden milyonlarca kişiden oluşan bir topluluk olduğunu söyledi.
