İSTANBUL (Medyascope) – Bloomberg, borsaya 100 milyar doları aşan kayıp yaşatan Tera skandalının perde arkasını araştırdı. Habere göre şirket yöneticileri yumruklu kavgaya girdi, Cumhurbaşkanı Erdoğan da bakanlara bağırdı.
Bloomberg muhabirleri Uğur Yılmaz, Kerim Karakaya ve Tuğçe Özsoy, Tera Grubu’nun çöküşünü araştırdı. Muhabirler, yatırımcılar, şirket çalışanları ve kamu görevlileri dahil 25’ten fazla kişiyle görüştü.
Tera Grubu’nun hisseleri 2026’nın ilk aylarında yüzde 2 bin yükselirken kurucu Emre Tezmen milyarder oldu. Learjet 60 tipi özel jet kullanan Tezmen, İspanya’nın Akdeniz kıyısında villa inşasına hazırlanıyordu. Üniversite ve şirket yönetim kurullarında yer alan Tezmen, sosyal medyada Tera’yı “Türkiye’nin Goldman Sachs’ı” olarak tanıtıyordu.
- 800 milyar liralık fon vurgunu: Nasıl başladı, nasıl oldu, ne yapılabilirdi?
- Erdoğan’dan fon krizi açıklaması: “Fon krizi sorununu kontrol altına aldık”
- Erdoğan, AKP Grup Toplantısı’nda konuştu
- Erdoğan’dan fon soruşturması açıklaması: “Haksız kazanç elde edenlerden yargı önünde hesap sorulacak”
Yöneticilerin şubatta yumruk yumruğa kavga ettiği iddiası
Eski yöneticilere göre Tera, yüksek getirileri sürdürebilmek için giderek daha fazla borçlanmak zorunda kaldı. Bireysel yatırımcılardan gelen para arttıkça aynı getiriyi tutturmak da her geçen gün zorlaştı. Daha önce küçük hacimlerle yürüyen işlemler, düzenleyicilerin görmezden gelemeyeceği bir boyuta ulaşmıştı.
Kaynaklara göre şubatta Tezmen’in en güvendiği isimlerden Emir Münir Sarpyener, diğer üst düzey yöneticilerle tartıştı. Giderek büyüyen tartışma, kısa sürede yumruklu bir kavgaya dönüştü. Bazı yöneticiler ise karşı çıktıkları işlemlere imza atmak yerine şirketten istifa etmeyi tercih etti.
Borsa müfettişleri, uyarılarını defalarca üstlerine ilettiklerini söyledi
Borsa ve düzenleyici kurum yetkililerine göre Tera’nın stratejisi, büyük ölçüde kâğıt üzerindeki kazançlara dayanıyordu. Yetkililer, fonların kolayca el değiştirmeyen hisseleri yüklü miktarda aldıktan sonra borçla alımı sürdürdüğünü anlattı. Yetkililere göre yükselen fiyatlar, fonların değerini artırarak yeni yatırımcı çekiyordu. İsimlerini gizli tutan borsa müfettişleri, olağan dışı piyasa hareketlerini defalarca üstlerine bildirdiklerini söyledi.
Bloomberg’e konuşan üst düzey bir Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) yetkilisi, düzenleme sürecine ilişkin bir iddia dile getirdi. Yetkiliye göre bazı kamu görevlileri, Tera’ya zarar verebilecek düzenlemeleri hayata geçirmekte isteksiz davrandı. SPK ise sıkı kurallardaki gecikmeyi, fon sektörünün geri kalanını korumanın zorluğuyla açıkladı. SPK, süreçte Borsa İstanbul, takas ve saklama kuruluşları ile Merkezi Kayıt Kuruluşu’na danıştığını bildirdi. SPK, sektör temsilcileri ve yatırımcıların görüşlerini de aldığını ekledi.
SPK, Borsa İstanbul ve Tezmen’in avukatı, Bloomberg’in sorularını yanıtlamadı. Bloomberg, Tera ve iki iştirakinin merkez telefonlarından da herhangi bir yanıt alamadı. İstanbul merkezli OMG Capital Advisors’ın CEO’su Murat Gülkan, fonlardaki tabloyu Bloomberg’e değerlendirdi. Gülkan, endişelerini dile getiren birçok kişinin susturma ya da tehditle karşılaştığını söyledi. Gülkan’a göre yaşananlar, düzenleyici denetimdeki köklü bir başarısızlığa işaret ediyor.
Kaynaklar, fonların halka arz ve tahvillerle büyüdüğünü anlattı
Araştırmaya göre sistemin merkezinde, Tezmen’in geliştirdiği TLY kodlu yatırım fonu bulunuyordu. Eski finans analisti olan 53 yaşındaki Tezmen, işe aracı kurum ve portföy yönetimiyle başlamıştı. Tezmen, zaman içinde faaliyetlerini savunma, gayrimenkul ve tarım sektörlerine kadar genişletti. Kaynaklara göre Tera yöneticileri, şirket sahiplerine hisselerinin yalnızca küçük bir bölümünü halka açmayı öneriyordu. Kaynaklar, Tera fonlarının halka arz sonrası sınırlı sayıdaki hisseyi yoğun biçimde topladığını anlattı. Kaynaklara göre halka açık hisse az olduğu için bu alımlar fiyatları hızla yükseltiyordu.
Kaynaklar, bir başka yöntemin yatırım bankacılarının organize ettiği tahvil ihraçlarına dayandığını aktardı. Kaynaklara göre aynı yapıdaki fonlar, bu tahvilleri yüksek değerlemelerle satın alıyordu. Tahvil çıkaran şirket ise topladığı parayı yeniden fona yatırarak döngünün sürmesine olanak tanıyordu. Bloomberg’e göre Pusula Portföy gibi rakipler de zamanla benzer yöntemlere başvurdu. Kaynaklar, bazı fonların birbirlerinin paylarını alarak kendi kendini besleyen bir döngü kurduğunu öne sürdü. Londra merkezli North of South Capital’ın ortağı Kamil Dimmich, yapıyı şöyle değerlendirdi:
“Getirilerin temelini oluşturan saçma değerlemelerle birlikte, manipüle edilmiş bir balon olduğu son derece açıktı.”
Tera hisseleri temmuzdan itibaren yüzde 60 geriledi
Küresel endeks sağlayıcısı MSCI, haziranda yatırımcıların koordineli işlemlere ilişkin tekrar eden bildirimlerini aktardı. MSCI, sorunlar sürerse Türkiye’nin gelişmekte olan piyasa statüsünü gözden geçirebileceği uyarısında bulundu. Bloomberg’e göre Tera hisseleri, temmuzdan itibaren üç ayda yaklaşık yüzde 60 gerileyerek fonlardan çıkışları artırdı.
Bir kaynağa göre Tezmen, yatırımcılardan zaman isteyerek fonda kalırlarsa zararlarını telafi edeceğini söyledi. Tezmen, TLY’yi desteklemek için Borsa İstanbul’un büyük şirketlerinden yoğun hisse alımına yöneldi. Bu müdahale birkaç gün işe yarar gibi görünse de Pusula Portföy’deki kayıplar ağustosta derinleşti. Pusula’dan hızlanan para çıkışı, satış dalgasını Borsa İstanbul’daki yüzlerce hisseye yaydı.
Kaynaklara göre Tera, Şimşek’le Pusula’yı görüşmek istedi
Kaynaklara göre Tera yöneticileri, eylül başındaki bir hafta sonu Şimşek’ten randevu istedi. Yöneticiler, Şimşek’le yeni düzenlemeleri ve Pusula’yı satın alarak kurtarma planını görüşmek istiyordu. Hazine ve Maliye Bakanlığı ise Şimşek’in görevi boyunca piyasa aktörleriyle özel olarak görüşmediğini bildirdi. Tera, birkaç gün sonra Pusula’yı satın alacağını kamuoyuna duyurdu.
Eski bir Pusula çalışanı, bu haberin şirkette büyük rahatlama yarattığını Bloomberg’e anlattı. Aynı çalışana göre Pusula yönetimi, personele güçlü bir ortakla yola devam edeceklerini söyledi. Çalışana göre personel, o güne kadar Tera’nın el attığı her şeyin altına dönüştüğüne inanıyordu. Bloomberg’e göre Pusula Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız’ın ülkeyi terk ettiği iddiaları anlaşmayı bitirdi. Birkaç gün içinde iki şirketin fonları da geri ödeme taleplerini karşılayamaz duruma düştü.
Tera, 300 milyar liralık talebi karşılayamadığını açıkladı
Tera, karşılayamadığı fon geri alım taleplerinin 300 milyar lirayı, yaklaşık 6 milyar doları aştığını açıkladı. Tezmen, X hesabından grubun organize bir spekülatif saldırının hedefi olduğunu savundu. Tezmen, savcılık ifadesinde ise hiçbir finans kuruluşunun bu büyüklükte bir çıkışa dayanamayacağını söyledi. Paniği düzenleyicilerin yeni kurallarına bağlayan Tezmen, yükselişin yapay olduğu iddialarını da reddetti.
Yarız ise ülkeyi terk ettiği iddiasını yalanlayarak savcılığa kendi isteğiyle gittiğini açıkladı. Mahkeme, Yarız’ı daha sonra piyasa manipülasyonu ve dolandırıcılık suçlamalarıyla tutukladı. Dolandırıcılık ve suç örgütü kurma suçlamalarıyla karşılaşan Tezmen, iddiaları reddetti. Tezmen’in yanı sıra Sarpyener ve Tera Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Erdin Özel de cezaevine girdi. Savcılık, Tera ve Pusula çevresindeki çok sayıda yönetici ve iş insanı hakkında soruşturma yürütüyor. İstanbul 5. Sulh Ceza Hâkimliği, 14 Ekim’de Tera Yatırım Teknoloji Holding için kayyum kararı verdi. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), 19 Ekim’de holdingin yönetimini devralarak yeni yönetim kurulu belirledi. Bloomberg’e göre Tera hisseleri, krizin ardından değerinin neredeyse tamamını yitirdi.
Bloomberg’in kaynağı: “Erdoğan, eylüldeki toplantıda bakanlara bağırdı”
Toplantıdan haberdar olan bir kaynağa göre Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, eylülde ekonomi yönetimini acil toplantıya çağırdı. Kaynak, Erdoğan’ın sorunların kontrolden çıkmasına izin verdikleri gerekçesiyle bakanlara bağırdığını öne sürdü. Hükümet, ardından küçük yatırımcıları korumaya yönelik önlemlerle haksız kazançları geri alacak bir fon açıkladı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın başkanlığındaki kurul, yaklaşık 20 milyar dolarlık 100’den fazla fonu tasfiye ediyor.
Şimşek sistemik bir risk bulunmadığını söylerken Erdoğan, piyasaları “açgözlü asalaklardan” temizleme sözü verdi. Erdoğan, krizin ardından 20 Ekim’de SPK Başkanı Mahmut Sütçü’yü de görevden aldı. Bloomberg’e göre borsa önlemlerle dengelense de yerli fon yöneticileri yeniden yatırım konusunda temkinli davranıyor.
MSCI, Türkiye’ye statü uyarısını yineledi
MSCI, geçen hafta Türkiye’nin koordineli işlemlere güvenilir ve sürekli yaptırım uygulamasını istedi. MSCI, aksi halde Türkiye’nin gelişmekte olan piyasa statüsünü yeniden değerlendirebileceğini bildirdi. Macro Hive’ın Londra’daki gelişmekte olan piyasalar stratejisti Simon Quijano-Evans, krizin yatırımcı güvenini zedelediğini söyledi. Quijano-Evans’a göre bu büyüklükte bir krizin herkesin gözü önünde büyümesi, gereksiz soru işaretleri doğurdu.
