İSTANBUL (Medyascope) – Medyascope Yayın Yönetmeni Ruşen Çakır’ın konuğu Prof. Dr. İlhan Uzgel, Erdoğan yönetimine atfedilen stratejik özerklik tanımını değerlendirdi.
Ruşen Çakır’ın konuğu Prof. Dr. İlhan Uzgel, Türkiye dış politikasına atfedilen “stratejik özerklik” kavramını ele aldı. Uzgel, Türkiye’nin Batı’dan ayrışabilme kapasitesini kaybettiğini ve dış politikanın iktidarın varlığını sürdürme mücadelesine dönüştüğünü söyledi.
Uzgel, “stratejik özerklik” kavramını büyük güçlerden ayrışarak dış politika yürütebilme kapasitesi olarak tanımladı. Atatürk ve İnönü dönemlerini bu tanımın dışında tutan Uzgel, o yılları büyük güçlere bağımlılığın olmadığı “tam bağımsızlık dönemi” olarak niteledi.
2016-2020 arası bir deneme dönemi
Uzgel, AKP’nin dış politikasının hiçbir zaman tek bir çizgide ilerlemediğini söyledi. Uzgel’e göre 2013’e kadar liberal bir dönem yaşandı, ardından yeni Osmanlıcılık arayışı geldi:
“Erdoğan’ın denediği bir 2016-2020 arası var. Yani S-400’ün alınması, Astana sürecinin başlatılması, Suriye ile ilgili operasyonlar. Ve en sonra Mavi Vatan iddiası, Doğu Akdeniz’de iddialıdır o dönemde. Sonra bunların hepsinden çekildi Türkiye.”
Dış politikada ne kaldı?
Uzgel, 2020’den itibaren AKP’nin dış politikada giderek Batı yörüngesine girdiğini söyledi. Türkiye’nin dış politikasına stratejik özerklik atfedilmesinin yurt dışında ve Türkiye’de yaygın olduğunu belirten Uzgel, bu görüşe katılmadığını vurguladı:
“O kadar dış politikada bağımlı bir hale geldik ki. Bırakın stratejik özerkliği, ne özerklik var ortada ne strateji var. Hatta bana sorarsanız ortada doğru dürüst bir dış politika bile yok. Doğrudan bir iktidarın varlığını sürdürme mücadelesine dönüşmüş durumda dış politika.”
Türkiye küresel Güney’in parçası mı?
Ruşen Çakır, Brezilya, Hindistan ve Güney Afrika’nın küresel Güney olarak algılandığını hatırlatarak Türkiye’nin bu grubun parçası olup olmadığını sordu. Uzgel, Türkiye’nin bu grubun dışında kaldığını söyledi:
“Hayır değil. Olmak da istemedi ve geliştirmek de istemedi. Mesela Hindistan’ı zaten karşısına aldı. Yıllardır Türkiye, Güneydoğu Asya’da Pakistan odaklı dış politikayı izliyor ve Hindistan gibi 1,5 milyarlık ve küresel güneyin önemli ülkelerinden biriyle arasını bozdu.”
Trump’la ilişkiden ne çıktı?
İlhan Uzgel’e göre Erdoğan-Trump yakınlaşmasından Türkiye’nin eline somut bir şey geçmedi. Uzgel, Türkiye’nin CAATSA yaptırımlarından muaf tutulmadığını ve F-35 projesine dahil edilmediğini söyledi. Ara seçimlerin ardından ABD Kongresi’nin ikili ilişkileri sınırlandıracağını belirten Uzgel, şunları söyledi:
“Bu iki yıl mesela bana sorarsanız tamamen kayıp iki yıldır. Neymiş en sonunda elimizde kalan ne var? Trump, Erdoğan’ı seviyormuş. Bunun dışında pek fazla da bir şey kalmadı bize ve bundan sonrası da Erdoğan açısından daha sıkıntılı geçecek.”
