İSTANBUL (Medyascope, Buse Ok) – Türkiye’de sokak hayvanlarına yönelik 2024’te yapılan yasal değişikliklerin ardından barınakların koşulları, hayvanların akıbeti ve denetim mekanizmaları tartışılmaya devam ediyor. BarınakTakip gönüllülerinden avukat Nihan Akkaş, barınaklarda açlık, susuzluk, hijyen eksikliği, kapasite aşımı ve tedaviye erişememe gibi sorunlarla karşılaşılabildiğini söyledi. Özellikle Kütahya’daki doğal yaşam alanlarına ilişkin ağır iddialara dikkat çeken Akkaş, gönüllülerin hayvanları yerinde gözlemlemelerine izin verilmediğini aktardı.
Avukat Nihan Akkaş, Türkiye’de hayvan hakları alanında yaşanan sorunları, 2024’teki yasal değişikliğin ardından barınaklarda ortaya çıkan tabloyu, BarınakTakip platformunun çalışmalarını ve başlattıkları uluslararası imza kampanyasının hedeflerini paylaştı.
Barınaklardaki koşulların şeffaf biçimde denetlenmediğini belirten Avukat Nihan Akkaş, Kütahya’daki doğal yaşam alanlarına ilişkin ağır iddialara ve gönüllülerin tesislere alınmamasına dikkat çekti.
Gebze’den Ümraniye’ye, Ankara’dan Bursa’ya kadar farklı kentlerde hayvan ölümleri ve kötü muamele iddialarının gündeme geldiğini söyleyen Akkaş, “Bir yere ‘doğal yaşam alanı’ adını vermek, orada gerçekten yaşam koşullarının sağlandığı anlamına gelmiyor” dedi.
“Hayvanları sokaklardan toplamakla onları korumak aynı şey değil”
Akkaş, hayvanların sokaklardan alınmasının onların korunduğu anlamına gelmediğini vurgulayarak, barınaklardaki koşulların düzenli ve şeffaf biçimde takip edilmesi gerektiğini söyledi. Kütahya’daki tesislerde açlık, kötü bakım ve hayvanların birbirlerine zarar verdiği yönünde iddialar bulunduğunu belirten Akkaş, gönüllülerin içeri alınmamasının bu iddiaların araştırılmasını güçleştirdiğini ifade etti.
Akkaş, 2024’teki yasa değişikliğinden sonra farklı kentlerde de hayvan ölümleri, kötü muamele, yetersiz bakım ve toplama yöntemlerine ilişkin iddiaların kamuoyuna yansıdığını söyledi. Bu yerleri Kocaeli-Gebze, İstanbul-Ümraniye, Ankara-Altındağ ve Mamak, Bursa-Osmangazi, Niğde, Osmaniye, Erzincan, Konya’nın Akşehir ve Cihanbeyli ilçeleri, Zonguldak, Tekirdağ-Çerkezköy, Antalya-Gazipaşa, Adıyaman ve Çanakkale olarak sıraladı.
“Hayvanları sokaklardan toplamakla onları korumak aynı şey değil” diyen Akkaş, “Bir yere ‘doğal yaşam alanı’ adını vermek, orada gerçekten yaşam koşullarının sağlandığı anlamına gelmiyor” diye konuştu.
“Kime şikâyet edersen et”
2024’te 7527 sayılı Kanun’la yapılan değişikliklerin sahipsiz hayvan politikasında köklü bir dönüşüme yol açtığını belirten Akkaş sözlerini şöyle sürdürdü:
“Önceki düzenlemede rehabilite edilen sahipsiz hayvanların belirli koşullarda alındıkları ortama geri bırakılması öngörülürken, yeni düzenlemeyle rehabilite edilen köpeklerin sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevlerinde tutulması esas alındı. Ayrıca 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 13. maddesinde yapılan değişikliklerle, belirli koşullarda bakımevine alınan köpeklere ötanazi uygulanmasına imkân tanıyan hükümler getirildi.”
Akkaş, belediyelere bakımevlerini kurmaları ve mevcut tesisleri iyileştirmeleri için 31 Aralık 2028’e kadar süre tanındığını, ancak hayvanların toplanması ve bakımevlerinde tutulmasına ilişkin yükümlülüklerin yürürlükte olduğunu belirtti. “Yeterli kapasite, altyapı, veteriner hekim ve bakım personeli henüz sağlanmamışsa, toplanan binlerce hayvan nerede ve hangi koşullarda barındırılacak?” diye sordu.
Konya-Akşehir’de 30 Ekim 2026’da belediye ekiplerinin yakalamaya çalıştığı bir köpeğin hayatını kaybetmesini de değerlendiren Akkaş, anestezik iğne ve çelik yakalama aparatı kullanıldığına ilişkin iddiaların bilimsel delillerle araştırılması gerektiğini söyledi. Yakalama işlemlerinin veteriner hekim koordinasyonunda ve mevzuata uygun yapılması gerektiğini belirten Akkaş, İstanbul Bakırköy’de bir hukukçu arkadaşının, mevzuata aykırı uygulamaya itiraz ettiğinde “Kime şikâyet edersen et” yanıtını aldığını söyledi.
BarınakTakip ve uluslararası kampanya
Akkaş, BarınakTakip’in Türkiye genelindeki hayvan bakımevlerini ve doğal yaşam alanlarını harita üzerinde bir araya getiren, gönüllü ziyaretlerini standart formlarla kayıt altına alan bir platform olduğunu anlattı.
Gönüllüler su, beslenme, hijyen, hasta ve yaralı hayvanlar ile karantina alanlarına ilişkin gözlemlerini fotoğraf ve videolarla paylaşabiliyor. Platformda ayrıca dilekçe örnekleri, hukuki bilgilendirmeler ve olay tespit tutanakları bulunuyor.
Nihan Akkaş, hedeflerinin 81 ilde düzenli ziyaret yapabilecek bir gönüllü ağı oluşturmak olduğunu söyledi. Barınaklardaki sorunların yalnızca sosyal medyada gündem olduğu günlerle sınırlı kalmaması, sonrasında da takip edilmesi gerektiğini vurguladı.
İç hukuk yollarından vazgeçmediklerini ancak başvuruların her zaman etkili ve zamanında sonuçlanmadığını belirten Akkaş, “Protect Türkiye’s Street Animals: Stop Mass Collection and Slaughter” başlıklı uluslararası imza kampanyasını başlattıklarını söyledi. Nihan Akkaş, İngiltere merkezli Save Turkish Strays ekibiyle görüştüklerini, COP31 kapsamında yürütülen “Where Are the Dogs?” çalışmasını da önemli bulduklarını aktardı.
Akkaş, kampanyanın hedefinin barınak koşullarında şeffaflık, bağımsız denetim, hayvanların akıbetine ilişkin güvenilir verilerin açıklanması ve şüpheli ölümlerin etkili biçimde araştırılması olduğunu söyleyerek “Bizim için bu kampanyanın başarısı toplanan imza sayısıyla değil, korunmasına ve hayatta kalmasına katkı sağlayabildiğimiz hayvanlarla ölçülecek” dedi.
