ANTALYA (Medyascope) – 16 Kasım’da COP31’in Mavi Alanı’nda “Toplumsal Cinsiyet Adaleti Günü“ kapsamında eylemler ve etkinlikler düzenlendi. Zirvede bitkisel beslenme ve iklim krizi de tartışılırken, COP31 çerçeve kararının ilk resmî taslağı yayımlandı.
- Antalya’da “Yaşamı Savunuyoruz” yürüyüşü
- Medyascope COP31’in mavi alanında: Antalya’daki iklim zirvesinden özel görüntüler
- COP31’de liderler zirvesini Türkiye’den gazeteciler takip edemiyor
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) devam ediyor. 16 Kasım’da COP31’in Mavi Alanı’nda Toplumsal Cinsiyet Adaleti Günü kapsamında çeşitli eylem ve etkinlikler yapıldı.
Zirvede bitkisel beslenme ve iklim krizi de gündeme gelirken, COP31 çerçeve kararının ilk resmî taslağı yayımlandı.

Toplumsal cinsiyet adaleti için eylem
Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Grubu (Women and Gender Constituency, WGC) çatısı altında bir araya gelen kadın ve LGBTİ+ örgütleri, ifade özgürlüğü ve adalet çağrısı yaparak toplumsal cinsiyet adaleti olmadan iklim adaletinin sağlanamayacağını vurguladı. Katılımcılar, COP30’da kabul edilen Belém Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı’nın uygulanmasını da talep etti.
Brezilya’nın Belém kentinde kabul edilen ve 2026–2034 dönemini kapsayan plan, kadınların iklim müzakerelerine ve karar alma süreçlerine tam, anlamlı ve eşit katılımını güçlendirmeyi hedefliyor. İklim politikalarına toplumsal cinsiyet perspektifinin dahil edilmesi, kadın çevre savunucularının güvenliğinin desteklenmesi ve yerel kadın örgütlerinin iklim finansmanına erişiminin kolaylaştırılması da planda yer alıyor.
Birleşmiş Milletler (BM) “Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Grubu” adına konuşan ekofeminist araştırmacı Duygu Gözde Sevinç, Toplumsal Cinsiyet Adaleti Günü’nün COP31’in resmî tematik programında bağımsız bir başlık olarak yer almamasını eleştirdi. Sevinç, konunun 18 Kasım’daki “İnsani ve Sosyal Kalkınma” başlığı altında ağırlıklı olarak kadınların güçlendirilmesi çerçevesinde ele alındığını söyledi.

Sevinç, Halkların İklim Zirvesi’nde ise toplumsal cinsiyet eşitliğinin feminist iklim adaleti, adil enerji dönüşümü, bakım emeği, kesişimsel eşitsizlikler ve kadın çevre savunucularının mücadelesi gibi farklı boyutlarıyla ele alındığını belirtti. Bu çeşitliliğin, meselenin kadınların iklim krizinden nasıl etkilendiğiyle sınırlı olmadığını, toplumsal ve ekonomik dönüşümün bütününü ilgilendirdiğini vurguladı. WGC’nin Belém Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı için finansman, taahhütlerin izlenmesi ve feminist örgütlerin kararlara katılımını talep ettiğini aktardı:
“Bence artık iklim müzakerelerinde toplumsal cinsiyet eşitliğinin önemini yeniden ve yeniden anlatmamız gereken aşamayı geçmiş olmamız gerekiyor. Bunun neden önemli olduğunu biliyoruz, uluslararası düzeyde kabul edilmiş bir eylem planımız da var. Şimdi ihtiyacımız olan şey, bu taahhütleri somut politikalara, bütçelere ve hesap verebilir uygulamalara dönüştürmek.”
Gıda sistemleri öncelikler arasında yer almıyor
COP31 programında 16 Kasım’da Net Sıfır ve Bitki Temelli Beslenme Savunuculuğu (GNPA) tarafından “Veganlıkla Net Sıfıra ve Ötesine Ulaşmak” (Vegan Reaches Net Zero and Beyond) başlıklı bir panel düzenlendi. Panelde hayvansal tarımdan bitkisel gıda sistemlerine geçişin iklim, halk sağlığı ve ekonomi üzerindeki olası etkileri ele alındı.

Konuşmacılar arasında Dünya Sağlık Örgütü sağlıklı beslenme uzmanı Amy Savage, politik ekonomi ve kamu politikaları alanında çalışan Lei Chu, Climate Healers’ın kurucusu Sailesh Rao, Singapur Dışişleri Bakanlığı’nda eski özel asistan Chi Mong Koh ve The Pollination Project’ten Naman Dedhia yer aldı.
Bitki Temelli Beslenme Anlaşması Türkiye Temsilcisi Nilgün Engin’in aktarımına göre, BM görüşmelerini takip eden katılımcılar, metan emisyonlarının azaltılmasına ilişkin 52. madde görüşülürken sıfır atık yaklaşımının öne çıkarıldığını, tarımın ise göz ardı edildiğini bildirdi. Engin, görüşmeleri takip eden başka bir katılımcının da gıda sistemlerinin öncelikler arasında yer almadığını söylediğini aktardı.

Çerçeve kararının ilk taslağı yayımlandı
COP31 çerçeve kararının 18 sayfalık ilk resmî taslağı 16 Kasım Pazartesi günü yayımlandı. Taslakta, Türkiye’nin öncülük ettiği “35’te 35” elektrifikasyon hedefi ve fosil yakıtlardan uzaklaşma dahil olmak üzere ülkelerin farklı talepleri yer alıyor.
Üzerinde uzlaşı sağlanamayan ifadelerin metinden çıkarılması ve sadeleştirilmiş ikinci taslağın hafta ortasında yayımlanması bekleniyor.
“Antalya Yapay Zekâ Taahhüdü” duyuruldu
Aynı gün duyurulan “2026 Antalya Yapay Zekâ Taahhüdü”, veri merkezlerinin enerji ve su kullanımında şeffaflık ve yapay zekânın iklim değişikliğiyle mücadeleyi desteklemesi çağrısında bulundu.
İklim Masası’ndan Selin Uğurtaş’ın aktarımına göre, taahhüdün 80 imzacısından yalnızca 10’u devletlerden oluşurken diğer imzacılar şirketler ve sivil toplum kuruluşları oldu. Fosil Yakıtların Ötesinde’den Jill McArdle ise vaatlerin belirsiz olduğunu ve veri merkezlerinin emisyonları artırmasını ya da fosil yakıt bağımlılığını uzatmasını önleyecek güvencelerin büyük ölçüde eksik kaldığını söyledi.








