Rusya’nın Ukrayna’ya saldırıları devam ederken Batılı ülkeler ve birçok şirket, Moskova yönetimine karşı her gün yeni bir yaptırım kararı açıklıyor. ABD, hava sahasını tüm Rus uçuşlarına kapattı; Apple, Rusya’daki satışlarını durdurdu; BBC, Rusya’ya program satışını sonlandırdı; şirketler birer birer Rusya’yı terk ediyor. Peki şimdiye kadar Rusya’ya uygulanacağı açıklanan yaptırımlar neler? Medyascope sizin için derledi.
Amerika Birleşik Devletleri (ABD)
- ABD hava sahası, tüm Rus uçuşlarına kapatıldı.
- ABD Başkanı Joe Biden, Rus oligarkların malvarlıklarına el koyacaklarını açıkladı.
- ABD Hazine Bakanlığı, ABD vatandaşlarının Rusya Merkez Bankası, Rusya Ulusal Varlık Fonu ve Rusya Maliye Bakanlığı ile işlem yapmasını yasakladı.
- Rus bankaları Vnesheconombank (VEB) ve Promsvyazbank (PSB) ile 42 iştiraki yaptırım listesine alındı. Bu kuruluşların ABD’deki varlıkları donduruldu. Toplamda dört Rus bankasının yaptırım listesine eklendiği duyuruldu.
- Rusya’nın dolar, euro, pound ve yen gibi para birimleriyle ticaretine kısıtlama getirildi.
- Putin’in yakın çevresindeki beş kişi yaptırım listesine eklendi. Kuzey Akım 2 projesini yapan firma da yaptırım kapsamına alındı.
- Rusya’ya teknoloji ihracatı büyük oranda durduruldu.
Avrupa Birliği
- AB, Rusya’nın en zengin iş insanı ve seyahat şirketi TUİ’nin CEO’su Aleksey Mordashov’a yaptırım kararı aldı.
- Avrupa Komisyonu, ABD, Birleşik Krallık ve Kanada ile birlikte, finansal sistemleri birbirine bağlayan ve bankalar arası para transferini sağlayan SWIFT’den Rusya’yı çıkarma sözü verdi.
- Rusya’ya ait veya Rusya kontrolündeki tüm uçaklara hava sahası kapatıldı.
- Devlete ait Russia Today (RT), Sputnik ve bunların yan kuruluşlarının AB’de yayın yapması yasaklandı.
- Rusya Federasyonu, hükümeti ve Merkez Bankası’na finans sağlamak yasaklandı.
- Rusya Parlamentosu’nun alt kanadı Duma’nın 351 üyesine yaptırım getirildi.
- AB içindeki Rusya’ya ait varlıkların dondurulacağı açıklandı.
- Rus bankaları, Avrupa finans piyasalarından men edildi.
- (Almanya) Kuzey Akımı 2 doğalgaz boru hattı projesinin iptal edileceği duyuruldu.
- Putin’e yakın 27 kişinin varlıkları donduruldu ve seyahat yasağına tabi tutulacakları açıklandı.
- Rusya’ya petrol rafinerileri için gerekli mal, hizmet ve teknoloji gönderilmesine yasak getirildi.
- Putin ve Lavrov’un malvarlıkları donduruldu.
İngiltere
- Rusya’nın kamuya ait havayolu Aeorflot yasaklandı.
- Büyük Rus bankalarının varlıkları donduruldu ve İngiliz finans sisteminden çıkarıldı (İngiltere, yakın zamanda tüm Rus bankalarına yaptırım uygulanacağını açıkladı).
- Rus şirketlerin İngiltere’de sermaye toplaması yasaklandı.
- 100 şahıs ve kurumun varlıkları donduruldu.
- Askeri sanayide kullanılabilecek ürünler için ihracat lisansları askıya alındı.
- Özellikle petrol rafinerilerinde kullanılan yüksek teknolojili ekipmanların ihracatı durduruldu.
- Rus vatandaşlarının İngiltere’de açtıkları banka hesaplarına bakiye sınırlaması getirildi.
İsviçre
- AB’nin Rusya’ya uyguladığı tüm yaptırımlar kabul edildi.
- Putin, Rusya Başbakanı Mihail Mişustin ve Dışişleri Bakanı Lavrov’un malvarlıkları donduruldu.
- İsviçre hava sahası diplomatları taşıyan uçuşlar hariç tüm Rus uçuşlarına kapatıldı.
- Putin’e yakın beş oligarkın ülkeye girişi yasaklandı.
- Rus vatandaşları için İsviçre’ye vizesiz girişe izin veren anlaşma askıya alındı.
Kanada
- Putin’in kişisel servetine yönelik yaptırım uygulanacağı açıklandı.
- Kanada hava sahası, Rus uçuşlarına kapatıldı.
- Rusya ile tüm ihracat lisansları iptal edildi ve yeni başvuruların kabul edilmeyeceği duyuruldu.
- Bazı bakanları da içeren Rus Güvenlik Konseyi üyelerine kısıtlamalar getirildi.
- Rus elitlerinin ve ailelerinin varlıkları donduruldu.
- Önemli Rus bankalarının varlıkları donduruldu.
Japonya
- Japonya, Putin ve Lavrov da dahil olmak üzere altı kişinin mal varlıklarını dondurdu.
- Rusya’nın devlet bankaları Promsvyazbank ve Vnesheconombank’ın yanı sıra Rusya Merkez Bankası’nın varlıkları donduruldu.
- 49 Rus kuruluşuna ihracat yasağı getirildi.
- Belirli Rus kişi ve kurumların vizeleri iptal edildi.
- Üç orta ölçekli Rus bankasının malvarlıkları donduruldu.
Avustralya
- Rus elitlerine ve ailelerine kısıtlamalar getirildi.
- Donetsk ve Luhansk’ın tanınması yönünde oy kullanan Rus milletvekillerine kısıtlamalar getirildi.
Yeni Zelanda
- Rus güvenlik güçlerine mal ihracatı yasaklandı.
Sosyal medya şirketleri hangi yaptırımları uyguluyor?
- BBC, Rusya’ya program satışını sonlandırdı.
- Google, RT’yi internet sitesi arama sonuçlarından kaldırdı.
- Microsoft, RT’nin mobil uygulamalarını WindowsApp’ten kaldırdı.
- Facebook’un sahibi Meta şirketi, Avrupa Birliği’nde Rus medya kuruluşları RT ve Sputnik’e erişimi kısıtlayacağını bildirdi.
- Meta, Ukrayna’daki sivilleri hedef alan yaklaşık 40 sahte hesap ve gruptan oluşan Facebook ve Instagram ağını kaldırıldı, ondan fazla hesabı askıya aldı.
- Twitter Rus devletiyle bağlantılı medya kuruluşları tarafından paylaşılan tweetlere uyarı ekleyeceğini duyurdu.
- YouTube, Rusya’nın yalan haber yaymak için kullandığı düşünülen toplamda 90’dan az abonesi bulunan birkaç YouTube kanalının kapatıldığını duyurdu.
- Warner Bros, Disney ve Sony yapım şirketleri, “The Batman”, “Turning Red” ve “Morbius” gibi filmlerin Rusya’da vizyona girişlerini iptal etti.
- Telegram’ın kurucusu Pavel Durov, Ukrayna’daki şiddetin tırmanması halinde bazı kanalların çalışmasını kısmen veya tamamen kısıtlayabileceklerini söyledi.
- Netflix, Rusya devleti destekli kanalları yayın listesine ekleme kuralını kabul etmeyeceklerini duyurdu.
- Google, sivillerin güvenliği için Ukrayna’da Google Haritalar canlı trafik verilerini geçici olarak devre dışı bıraktı.
- Google, Kiev hükümetinin talebi üzerine Rus devlet medya kuruluşu RT’nin mobil uygulamasının Ukrayna topraklarında indirilmesini yasakladı.
- Google, RT ve diğer Rus devlet kanallarının, web sitelerindeki, uygulamalarındaki ve YouTube videolarındaki reklamlardan para kazanmalarını engelledi.
Spor organizasyonları
- Uluslararası Paten Birliği (ISU), Rus ve Belaruslu sporcuların uluslarası yarışmalardan men edildiğini açıkladı.
- Uluslararası Voleybol Federasyonu (FIVB), ikinci bir açıklamaya dek Rusya’nın ve Belarus’un kıtasal ve uluslararası voleybol turnuvalarından men edildiğini açıkladı. Böylece Rusya veya Belarus vatandaşı voleybolcular, tüm spor organizasyonlarından uzaklaştırılmış oldu.
- Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği (FIFA) ve Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (UEFA), yeni bir duyuruya kadar Rusya Milli Takımı ve kulüplerinin uluslararası turnuvalardan men edildiğini açıkladı.
- FIFA, Rusya Milli Takımı’nın adı “Rus Futbol Birliği” olarak değiştirileceğini duyurdu.
- 2022 Dünya Kupası Avrupa Elemeleri play-off’larında Rusya ile karşılaşacak olan Polonya, bu maçlara çıkmama kararı aldı.
Uluslararası bankalar ve borsalar
- Avrupa’nın en büyük ikinci borç veren bankası HSBC, çalışanlarına Rusya’ya nasıl yaptırım uygulanacağına ilişkin direktif verdi.
- Londra Menkul Kıymetler Borsası, Rusya’nın önde gelen bankalarından VTB’nin üyeliğini askıya aldı.
- New York merkezli borsa şirketi Nasdaq ve New York Menkul Kıymetler Borsası, Rusya merkezli şirketlerin hisselerinin alım satımını geçici olarak durdurdu.
- Güney Kore’nin önde gelen iki bankası, en az yedi Rus bankasıyla ticaret finansmanını durdurdu.
Şirketler hangi kararları aldı?
- Teknoloji devi Apple, Rusyadaki ürünlerinin satışını durdurdu; Apple Pay ödeme sistemi de ülkede sınırlandırıldı.
- ABD merkezli havacılık şirketi Boeing, Rusya’daki tüm faaliyetlerini sonlandırma kararı aldı.
- ABD merkezli enerji şirketi ExxonMobil, Rusya’daki operasyonlarını durdurma kararı aldı. Exxon’dan önce Shell ve BP de Rusya’dan ayrıldıklarını duyurmuştu.
- ABD merkezli otomobil üreticisi General Motors, Rusya’ya teslimat yapmayacağını açıkladı.
- Volkswagen Rusya’daki bayilerine araç teslimatı yapmayacağını söyledi. Volvo da Rusya’ya ihracatını askıya aldı.
