Çin’de üçüncü yılına giren koronavirüs salgınına yönelik sert önlemlerin devam etmesi üzerine eylemciler sokaklara çıktı. Son günlerde vaka sayılarının da rekor kırmasının ardından protesto gösterileri düzenleyen eylemciler, Çin Komünist Partisi lideri ve Devlet Başkanı Şi Cinping’in istifa etmesini istiyor.
Son dönemlerde koronavirüs salgınına yönelik artan önlemler nedeniyle Çin’in bazı küçük bölgelerinde küçük çaplı protestolar düzenleniyordu. Fakat bu protestolar hafta sonu Şangay ve Pekin gibi büyük şehirlere de sıçradı. Protestolarda eylemciler ve polis karşı karşıya geldi.
Reuters’a konuşan bir gösterici, “Protestolara katılıyorum çünkü ülkemi seviyorum ama hükümetimi sevmiyorum. Serbestçe dışarı çıkabilmek istiyorum ama yapamıyorum” dedi.
Protestocular, ellerinde sansüre karşı bir protesto sembolü olan boş beyaz kağıtlar tuttu ve “Maske istemiyoruz, özgürlük istiyoruz. COVID testi istemiyoruz, özgürlük istiyoruz” sloganları attı. Bazıları ise Urumçi’de hayatını kaybedenler için çiçek ve mum taşıdı.
Şangay’daki protestolara katılan 26 yaşındaki bir eylemci ise şöyle konuştu: “Biz sadece temel insan haklarımızı talep ediyoruz. Test yaptırmadan evlerimizden çıkamıyoruz. Buradaki insanlar şiddet yanlısı değil ama polis onları sebepsiz yere tutukluyor. Beni tutmaya çalıştılar ama etrafımdaki insanlar kollarımı öyle bir çekti ki, beni bıraktılar.”
Onlarca protestocu gözaltında
BBC’nin ve Reuters’ın konuştuğu görgü tanıkları, onlarca protestocunun toplu halde polis araçlarına bindirilerek gözaltına alındığını söyledi. Sosyal medyada paylaşılan videolarda da büyük bir kalabalığın, “Kahrolsun Çin Komünist Partisi, kahrolsun Şi Cinping” sloganları attığı duyuluyor.
Protestolarda gözaltına alınanlardan biri de gösterileri izleyen BBC Muhabiri Ed Lawrence. BBC, muhabirlerinin Çin polisi tarafından saatlerce gözaltında tutulduğunu söyledi ve “Bir muhabirimizin işini yaparken bu şekilde saldırıya uğraması çok kaygı verici” açıklamasını yaptı. Çinli yetkililer ise Lawrance’ın basın kartını göstermediğini iddia etti.
Sosyal medyada yayınlanan görüntülerde de Lawrance’ın yerde tekmelendiği ve kelepçelenerek götürüldüğünü görülüyor.
İngiltere hükümeti Lawrance’ın gözaltına alınmasını kınarken, Dışişleri Bakanlığı da Twitter’dan paylaştığı mesajında “Gazeteciler tehdit edilmeden işlerini yapmalıdır” dedi. Lawrance daha sonra serbest bırakıldı.
Protestolar neden patlak verdi?
Çin anakarasında sivil itaatsizlik eylemleri pek görülmüyor. Fakat son günlerde eylemcilerin sokağa çıkmasının asıl sebebi, Çin’in doğusundaki Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nin başkeni Urumçi’deki koronavirüs salgını nedeniyle karantinada oldukları binadan çıkamayan 10 kişinin çıkan yangında hayatını kaybetmesi. Üç senedir “sıfır koronavirüs” politikasını devam ettiren Çinli yetkililer, kendilerine yöneltilen suçlamaları reddediyor.
Sıfır koronavirüs politikası gereği Çin’in herhangi bir yerinde tek bir vaka dahi görülse, o bölge karantina altına alınabiliyor. Uzmanlar, hükümetin bu politikasına halkın artık tahammülünün kalmadığını söylüyor.
