İsrail’in Gazze’ye ablukası devam ediyor. İsrail istihbaratından medyaya sızdırılan bilgiye göre İsrail’in Hamas militanlarını tespit etmek için kullandığı “Lavender” sistemi, Hamas’ın düşük profilli hedeflerini tespit ederken bölgedeki diğer sivillerin öldürülmesine de sebep oluyor.
İsrail istihbaratından altı farklı kaynak, İsrail’in savaşta kullandığı yapay zeka temelli Lavender sistemini ve İsrail ordusunun tutumunu gazeteci Yuval İbrahim’e anlattı. Kaynakların aktardığı bilgiler +972 Magazine ve Local Call ortaklığında yayımlandı.
İsrail, Hamas militanlarını tespit edebilmek için yapay zeka temelli “Lavender” isimli bir sistem kullanıyor. Lavender bugüne kadar yaklaşık 37 bin potansiyel hedef tespit etti.
İsrail-Hamas savaşında aktif olarak çalışan bir istihbarat çalışanı, İsrail ordusunun Lavender ile tespit ettiği hedeflerle birlikte bölgede bulunan sivillerin de öldürülmesine göz yumduğunu belirtti. İstihbarat çalışanı özellikle çatışmaların başladığı ilk aylarda düşük profilli Hamas militanlarıyla birlikte birçok sivilin ölmesine göz yumulduğunu belirtti.
İsrail’in savaş alanında kullandığı son nesil yapay zeka temelli sistemler, birçok yasal ve ahlaki tartışmanın da temellerini yaratıyor. Askeri personel ve ekipmanlar arasındaki ilişkilerin değişmesi ve savaş alanlarında yaşananların da değişmesi sivillerin öldürülmesi gibi durumlarda yasal sürecin nasıl işleyeceğini de bulanıklaştırıyor.
Lavender, İsrail’in operasyonlarında önemli bir yer teşkil ediyor
Lavender sistemini kullanan bir İsrailli asker, “Yaşadıklarımı göz önüne aldığımı eşi benzeri olmayan bir şey. Biz savaştaydık ve tonlarca insanı kaybettik o gün. Sistem ise bunu soğuk kanlılıkla yaptı. İnsanların öldürülmesini de kolaylaştırdı” dedi.
Bir başka asker ise Lavender’in bir insanın uzun süre geçtikten sonra yapacağı bir şeyi 20 saniye içinde yapmasını hayranlıkla dillendirerek “Bize çok zaman kazandırıyor” dedi.
Bütün istihbarat çalışanları, Lavender’in İsrail’in operasyonlarında önemli bir yer teşkil ettiğini söylüyor. Lavender, İsrail Güvenlik Güçleri’nde özel bir birim tarafından oluşturuldu.
Kaynaklara göre Lavender, Hamas hedeflerini belirlediğinde kaç sivil kayıp verileceğini de gösteriyor. Kaynaklar, savaşın ilk aylarında İsrail ordusunun yüksek rakamlara rağmen sivillerin öldürülmesine göz yumulduğunu belirtiyor.
İki istihbarat çalışanının aktardığına göre savaşın ilk haftalarında İsrail ordusu, her hedefte 15-20 sivilin öldürülmesine göz yumdu.
+972 Magazine ve Local Call ortaklığında yayımlanan habere İsrail Savunma Güçleri ise yanıt verdi. İsrail Savunma Güçleri’nin belirttiğine göre bütün askeri operasyonlar uluslararası hukukun orantılılık ilkesi temel alınarak gerçekleştiriliyor.
“Bir ailenin evini bombalamak daha kolay”
Lavender’i kullanırken deneyimlerini aktaran istihbarat çalışanları, hedefin evinde olduğu tespit edildiğinde İsrail ordusunun saldırma emrini vermeyi tercih ettiğini belirtiyor.
Bir istihbarat çalışanı bu konuda, “Biz bir Hamas militanını sadece askeri binada vurmayı tercih etmiyoruz. Onlar evdeyken o ailenin evini bombalamak daha kolay. Bu sistem, tam olarak böyle durumlar için oluşturuldu” dedi.
Yayımlanan habere göre İsrail, orduya 100’den fazla sivilin öldürülebilir olduğunu söyledi. Özetle, Lavender sistemi bir Hamas militanının yerini belirlediğinde o bölgede 100’ü geçkin sayıda sivilin hayatı tehdit altında olsa da İsrail ordusu öldür emri veriyor.
Kaynak: Guardian
