Ortadoğu’daki gerilim ve olası müdahaleler tartışılırken siyaset bilimci Prof. Dr. Ersin Kalaycıoğlu, dışarıdan yapılan askeri müdahalelerin demokrasi getirmediğini söyledi. “Bunların çoğundan felaket çıktı” dedi. Kalaycıoğlu ile “Ortadoğu’da dış müdahalelerle demokrasi gelir mi?” sorusuna yanıt aradık.
Siyasetname’nin yeni bölümünde konuşan Prof. Dr. Ersin Kalaycıoğlu, İsrail’in İran’a yönelik operasyonları ve olası rejim değişikliği tartışmalarını değerlendirdi. Kalaycıoğlu’na göre tarihsel deneyimler açık: dış müdahaleler istikrarlı ve demokratik rejimler üretmekte büyük ölçüde başarısız.
Ortadoğu’da dış müdahalelerle demokrasi gelir mi?
Kalaycıoğlu, dış müdahalelerin demokrasi getirdiği iddiasını net bir şekilde reddetti. “Bunun kısa yanıtı gelmez” diyen Kalaycıoğlu, Vietnam’dan Kongo’ya, Haiti’den Irak’a kadar çok sayıda örneğin ağır yıkımlarla sonuçlandığını hatırlattı.
Araştırmalara göre bu tür müdahalelerin başarı oranının yüzde 5 ila 15 arasında kaldığını belirten Kalaycıoğlu, çoğu durumda iç savaş, istikrarsızlık ve devlet çöküşü yaşandığını söyledi.
Kalaycıoğlu’na göre temel sorun, güçlü kurumların ve devlet geleneğinin yokluğu. Dışarıdan getirilen liderlerin meşruiyet sorunu yaşadığını belirten Kalaycıoğlu, “Dışarının maşası olarak görülen bir liderin yönetmesi fevkalade zor” dedi.
Ayrıca etnik ve mezhepsel bölünmelerin olduğu ülkelerde müdahalelerin çatışmayı derinleştirdiğini, Irak örneğinde olduğu gibi uzun süreli istikrarsızlık yarattığını vurguladı.
Günümüzde dış müdahalelerin yalnızca askeri olmadığını belirten Kalaycıoğlu, sosyal medya üzerinden seçimlere müdahale edildiğini ve bunun demokrasiyi zayıflattığını söyledi.
Sonuç: “Yıkmak kolay, yapmak zor”
Kalaycıoğlu’na göre dış müdahaleler “kırıp dökmede başarılı, ama yeni bir düzen kurmada başarısız.” Kalıcı demokrasi için iç dinamiklerin ve kurumsallaşmanın belirleyici olduğunu vurguladı.
