Reuters’a konuşan sektör kaynaklarına göre Türkiye’nin en büyük rafinerileri, Batı’nın yeni yaptırımlarının ardından Rusya dışı kaynaklardan daha fazla petrol almaya başladı. SOCAR ve Tüpraş, Irak ve Kazakistan gibi üreticilere yöneldi.
Reuters’a konuşan iki yetkili ve sektör kaynaklarına göre Türkiye’nin en büyük petrol rafinerileri – SOCAR ve Tüpraş -, Batı ülkelerinin Rusya’ya yönelik son yaptırımlarının ardından Rus ham petrolü alımlarını azaltmaya başladı.
Türkiye, Çin ve Hindistan ile birlikte Rus petrolünün en büyük alıcılarından biri konumunda. Ancak son gelişmeler, ABD, Avrupa Birliği (AB) ve İngiltere’nin yeni yaptırımlarının etkisinin Türkiye’ye de yansıdığını gösteriyor.
SOCAR’ın STAR rafinerisinden yeni hamle
Azerbaycan devletine ait SOCAR şirketinin Türkiye’deki STAR Rafinerisi, aralık ayında teslim edilmek üzere Irak, Kazakistan ve diğer üreticilerden dört yeni petrol kargosu satın aldı.
Bu, rafinerinin günde 77 ila 129 bin varil aralığında Rusya dışı ham petrol temin etmesi anlamına geliyor. Eylül ve ekim aylarında STAR Rafinerisi’nin ham petrol girişinin neredeyse tamamı Rusya’dan sağlanıyordu.
Kaynaklara göre bu alımlar arasında bir de Kazak KEBCO petrolü yer alıyor. Bu petrol türü, kalitesi bakımından Rus Urals petrolüne eşdeğer ancak Kazakistan kaynaklı. SOCAR, 2024 yılı boyunca yalnızca bir kez bu tür petrol alımı yapmıştı.
Tüpraş da kaynaklarını çeşitlendiriyor
Türkiye’nin diğer büyük rafineri işletmesi Tüpraş da benzer şekilde Rusya dışı ham petrol alımlarını artırıyor. Kaynaklara göre şirket, Irak petrolü gibi Urals kalitesine yakın türlere yöneldi.
Tüpraş, yıl içinde ilk kez Brezilya’dan petrol ithal etmiş, ayrıca Angola’dan gelen Mostarda türü petrolün ikinci sevkiyatını beklemeye başlamıştı.
Şirketin sahip olduğu iki büyük rafineriden birinde Rus petrolü tamamen devre dışı bırakılabilir, böylece Avrupa’ya yapılan yakıt ihracatında yeni AB yaptırımlarına takılmadan faaliyet sürdürülmesi sağlanacak.
Rusya’dan ithalat payı geriliyor
Kpler verilerine göre Türkiye, Ocak–Ekim 2025 döneminde günlük ortalama 669 bin varil ham petrol ithal etti. Bunun 317 bini Rusya’dan, yani toplam ithalatın yüzde 47’si. Geçen yıl aynı dönemde ithalat 580 bin varil düzeyindeydi; Rusya’nın payı 333 bin varil, yani yüzde 57 civarındaydı.
Bu tablo, Rusya’nın Türkiye’nin enerji denklemindeki payının giderek azaldığını gösteriyor.
Irak’tan petrol akışı artıyor
Türkiye’nin Irak’tan aldığı petrol miktarı da artışta. Kasım ayında 141 bin varil/gün düzeyinde gerçekleşmesi beklenen ithalat, ekimde 99 bin, yıl ortalamasında ise 80 bin varil düzeyindeydi.
Bu artış, Türkiye’nin enerji arz güvenliğinde Irak, Kazakistan ve Afrika ülkeleriyle çeşitlendirme politikasını güçlendirdiğini ortaya koyuyor.
Kaynak: Reuters
