Avrupa Komisyonu’nun genişleme raporuna göre, Avrupa Birliği’nin (AB) 2030 yılına kadar yeni üyeleri kabul etmesi olasılık dahilinde. Eski Estonya Başkanı ve AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, “Bu artık bir gereklilik” dedi.
Avrupa Komisyonu, 10 aday ülkeye ilişkin yıllık genişleme raporlarını yayımladı. Rapor, Karadağ ve Arnavutluk’un reform çabalarındaki ilerlemesini, Sırbistan ve Gürcistan’daki demokratik gerilemeyi ve Moldova’nın hızlı reform sürecini ön plana çıkardı.
AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas Brüksel’de yaptığı açıklamada, “Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik tam ölçekli işgali ve değişen jeopolitik koşullar, genişlemenin artık tartışmaya açık değil, çok net bir gereklilik olduğunu gösteriyor” dedi.
Kallas, “2030’a kadar yeni ülkelerin Avrupa Birliği’ne katılması gerçekçi bir hedef” diyerek, Karadağ ve Arnavutluk’u üyeliğe en yakın ülkeler olarak gösterdi.
“AB üyeliği Ukrayna için güvenlik garantisi olabilir”
Eski Estonya Başbakanı Kallas, AB üyeliğinin Ukrayna için “önemli bir güvenlik garantisi” anlamına gelebileceğini belirterek, “Hiçbir aday ülke, savaşın ortasında bu denli kapsamlı reformları hayata geçirmemişti” dedi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise çatışmaların sürdüğü Pokrovsk kentinden yaptığı video bağlantılı konuşmada “Ukrayna’nın 2030’dan önce AB’ye katılmasını istiyorum” ifadesini kullandı.
Moldova’ya övgü, Gürcistan’a sert uyarı
AB Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi Marta Kos, Moldova’nın geçen yıl “hibrit tehditler ve istikrarsızlaştırma girişimlerine rağmen” en hızlı ilerlemeyi kaydeden ülke olduğunu söyledi. Kos, “2,4 milyon nüfuslu Moldova, bir yıl içinde en büyük ilerlemeyi kaydetti” dedi.
Ancak aynı konuşmada Gürcistan’a yönelik eleştiriler dikkat çekti. Kos, Gürcistan hükümetinin yalnızca “ismi aday ülke” olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Eğer Avrupa Birliği’ni ciddiye alıyorsanız, halkınızı dinleyin. Muhalefet liderlerini, gazetecileri ve sizin gibi düşünmeyen insanları hapsetmeyi bırakın, sonra konuşabiliriz.”
Avrupa Parlamentosu’nun temmuz ayında yayımladığı raporda, Gürcistan’da hükümetin “yabancı ajan yasasına” karşı protestoları şiddetle bastırdığı, 500’den fazla kişinin gözaltına alındığı ve 300 kişinin kötü muameleye maruz kaldığı kaydedilmişti.
Sırbistan’da durgunluk, halkın sabrı azalıyor
Rapor, Sırbistan için “karışık” bir tablo çizdi. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in yönetimi, Novi Sad’daki tren istasyonu çökmesi sonucu 16 kişinin öldüğü facianın ardından başlayan yolsuzluk karşıtı kitlesel protestolarla sarsıldı.
Kos, “Sırbistan’da ifade özgürlüğü ve akademik özgürlük alanında gerileme var. Yetkililer stratejik tercihlerinde net olmalı ve AB karşıtı söylemleri terk etmeli” dedi.
Komisyon daha önce Belgrad yönetimine karşı fazla yumuşak olmakla eleştiriliyordu, ancak bu yıl daha sert bir tutum benimsedi.
“AB kendini reform etmeden genişleyebilir”
Bazı Avrupalı siyasetçiler, AB’nin 35’ten fazla ülkeye genişlemeden önce kendi yapısal reformlarını tamamlaması gerektiğini savunuyor ancak Kos bu görüşe katılmadığını söyleyerek, “Karadağ veya Arnavutluk’un üyeliği, mevcut üyelere ekonomik ya da kurumsal yük getirmeyecektir” dedi
Kos’a göre, Karadağ (624 bin nüfus) ve Arnavutluk (2,7 milyon nüfus) gibi küçük ülkelerin üyelikleri, AB’nin işleyişini zorlamayacak.
Ukrayna’nın üyeliği ise ayrı bir başlık. 41 milyondan fazla nüfusu ve büyük yeniden inşa ihtiyacı nedeniyle Kiev’in katılımı, bazı AB üyeleri için mali ve siyasi zorluklar yaratabilir.
Kaynak: Guardian
