CHP, kurultayda oylanacak parti programının taslağını tanıttı. Genel Sekreter Selin Sayek Böke demokrasi, yönetim ve adalet; kalkınma ve ekonomi; sosyal devlet ve refah; dış politika, güvenlik ve dirençlilik şeklindeki dört ana sütunu detaylarıyla anlattı. CHP Genel Başkanı Özgür Özel “Bu program, bu çökmüş devlet mekanizmasına karşı bir itirazdır. Türkiye’ye adaleti de, demokrasiyi de, barışı da getirmeye kararlıyız” dedi.
CHP’nin “Güçlü Yurttaş, Güvenli Gelecek, Kazanan Türkiye” sloganıyla kamuoyuna duyurduğu parti programı taslağını ve yaklaşım belgelerini CHP Genel Sekreteri Selin Sayek Böke tanıttı. Öngörülen değişikliklerle program, 28-30 Kasım’da CHP 39. Olağan Kurultayı’nda oylanarak partinin hükümet programının temelini oluşturacak.
Demokrasi, yönetim ve adalet; kalkınma ve ekonomi; sosyal devlet ve refah; dış politika, güvenlik ve dirençlilik başlığıyla yaklaşım belgeleri ve program taslağı dijital olarak da erişime açıldı.
Böke detaylarıyla programı anlatarak “Partimiz bu programla iktidar olmaya hazırdır” dedi. Ardından Genel Başkan Özgür Özel, CHP’nin yeniliğin ve değişimin partisi olduğunu söyleyerek “Bu programın sahibi millettir. Millet bu programı yazarken Türkiye de bir sistem çöküşüyle karşı karşıyadır. İşte bu program, bu çökmüş devlet mekanizmasına karşı bir itirazdır” diye konuştu.
“Birileri milletin barış umutlarını heba ederse biz buradayız”
“Çürümenin başladığı dip noktalara kadar topyekûn değiştirme kararlılığında” olduklarını vurgulayan Özel şunları söyledi:
“Toplumsal barışımızı sağlamayı olmazsa olmaz görüyoruz. Bu nedenle birileri bırakın Kürt sorununu, Kürtlerin varlığını bile inkar ederken, biz ‘Bu sorun vardır’ dedik, orada durmaya devam ediyoruz. Kayyum uygulamasının sona ermesini, siyasi tutukluların serbest kalmasını, demokratik siyasetin önünün açılmasını savunuyoruz. Bu konuların Meclis’te konuşulması fikrinin de sahibi biziz. Birileri milletin barış umutlarını heba ederse, hiç merak etmesinler biz buradayız. Türkiye’ye adaleti de, demokrasiyi de, barışı da getirmeye kararlıyız.”
“CHP Türkiye’yi nasıl yönetecek” sorusuna cevap
“CHP Türkiye’yi nasıl yönetecek” sorusuna yanıt veren programın “Demokrasi, Adalet ve Yönetim” başlığıyla ilgili Böke şunları söyledi:
“Hedefimiz, halkın iradesini esas alan katılımcı bir demokrasidir ve herkes için adalettir. Halkın seçimden seçime değil, her gün parçası olduğu, demokratik bir düzen kuracağız. Halk söz, karar ve denetim gücüne sahip olacak. Kanunlar herkes için geçerli olacak. Adalet herkes için sağlanacak. İşte, bu yeni düzeni hayata geçirecek ‘Demokrasi, Adalet ve Yönetim’ programımız altı parçadan oluşuyor. Bu düzen aktif yurttaşlıkla; hesap veren yürütmeyle; hak temelli ve kapsayıcı kurumlarla; bağımsız ve tarafsız yargıyla; güçlü kamu reformuyla; özgür kamusal alan ile kurulacak.”
Parlamenter sistem vurgusu, yüzde 3 seçim barajı
“Aktif yurttaşlık ile herkes sözünü söyleyecek. Meclis’i güçlendireceğiz. Bütçe Saray’da değil, Meclis’te yapılacak. Türkiye Saray’dan değil, TBMM’den yönetilecek. Parlamenter sistem esas olacak. Parti kapatmayı bir sopa olarak kullanan darbeci anlayışı tamamen sonlandıracağız. Seçim barajını yüzde 3’e indireceğiz. Cumhurbaşkanlığı’nın yetkileri sınırlandırılacak ve Cumhurbaşkanı tarafsız olacak.”
“Ekonomik ve sosyal güçlenme asli görev”
Program için en uzun hazırlık, kalkınma ve ekonomi alanındaki yaklaşım belgesi için oldu. Böke de sunumunda ekonomide vaat ettikleri dönüşüme geniş yer ayırdı. Böke “Yurttaşlarımızı ekonomik ve sosyal açıdan güçlendirecek, ülkemizi güvenli bir geleceğe taşıyacak, her alanda kazanan bir Türkiye ekonomisi kurmayı asli görevimiz sayıyoruz” dedi.
CHP’nin kalkınma hedefleri daha çok ve daha nitelikli büyüme, daha çok iş ve daha nitelikli istihdam, tek haneli enflasyon ve fiyat istikrarı, birlikte zenginleşme, üretimin dönüşümü, küresel rekabet gücünde artış, istikrarlı ve dirençli ekonomi, ulusal egemenlik ve bağımsızlık olarak sekiz başlıkta özetlendi.
Kalkınma ve ekonomi programının dört taşıyıcı sütununu ise Böke etkin yönlendirici ve üretken bir kamu; adil ve sürdürülebilir makroekonomik istikrar çerçevesi; istihdam ve üretimde büyük dönüşüm politikaları; stratejik sektörel yeniden yapılanma olarak açıkladı. Ekonomideki dört büyük dönüşüm olarak Böke, iklim kriziyle birlikte yeşil dönüşümü, toplumsal cinsiyet eşitliği temelinde mor dönüşümü, çağın gerekleri çerçevesinde dijital dönüşümü ve nitelikli istihdam dönüşümünü anlattı.
Ekonomide toplumsal fayda
CHP’li Böke ekonomi programlarına ilişkin şunları söyledi:
“Daha nitelikli istihdam hedefliyoruz. İşsizliğe yol açan mevcut düzeni değiştireceğiz. Kalkınmanın tabana yayılmasını, herkesin zenginleşmesini hedefliyoruz. Halkı yoksullaştıran, dışarıya bağımlı mevcut düzeni değiştireceğiz. Üretim yapımız verimlilik temelli dönüşecek. İstihdam ve üretimde büyük dönüşüm formülü hayata geçirilecek. Ekonomideki tüm kararların temelini toplumsal fayda oluşturacak. Hazine garantilerine son verilecek. Çok kazanandan çok, az kazanandan az vergi alınacak. Eğitim, sağlık ve barınma gibi temel hizmetleri devlet sağlayacak.”
Çevre, enerji ve istihdam politikaları da programda
Temel vatandaşlık geliri, sosyal konut projesi gibi önerileri getiren ekonomi programıyla ilgili sunumuna Böke şöyle devam etti:
“İşsizlik Türkiye gündeminden çıkacak. Asgari Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yapısını demokratikleştirecek, komisyonda emek temsilini güçlendireceğiz. Çalışma sürelerini gelir kaybı olmaksızın kademeli olarak düşüreceğiz. Hiçbir emekçi haftada 40 saatten fazla çalışmayacak. Emek gelirleri üzerindeki vergi yükünü azaltacağız. Eşit işe eşit ücret politikasını hayata geçireceğiz. Tüm politikaları toplumsal cinsiyete duyarlı şekilde gerçekleştireceğiz.”
Böke programın çevre ve enerji politikalarını da anlattı:
“Doğa koruma alanlarını rant baskısından kurtaracağız. Türkiye’nin çöp merkezi olmasının önüne geçeceğiz. Enerji sektöründe kamuya ait şirketleri yeniden düzenleyeceğiz. Stratejik madenlerde kamu önceliğini tesis edeceğiz. Kanal İstanbul gibi yıkım projelerini durduracağız. Enflasyon düşecek, işsizlik bitecek, adalet gelecek, istikrar olacak, güvenli bir gelecek kurulacak, bağımsız ve egemen olacağız.”
Sosyal devlet ve refah
Sosyal devlet ve refaha dair yaklaşım belgesini anlatırken Böke “Örgütlenme özgürlüğünü, sivil toplumu ve medyayı demokrasinin güçlü temelleri haline getireceğiz. Üniversiteler özerk olacak, akademik özgürlükler korunacak. Medya ve dijital platformlarda tekelleşme ve siyasi baskı sona erdirilecek. RTÜK, bağımsız ve tarafsız olacak” dedi.
İstanbul Sözleşmesi’ne yeniden taraf olacaklarının altını çizen Böke, “Şiddetin panzehirini eşitlik, eşitliğin güvencesini güçlü sosyal devlet yapacağız. Kadına yönelik şiddetle mücadelede caydırıcı yasalar çıkaracağız, şiddetin önlenemediği her durumda mağduru etkin biçimde koruyacağız ve failler için ağır yaptırımlar uygulayacağız. Kadın sığınakları, danışma merkezlerini ve kriz merkezlerini artıracağız” diye konuştu.
Ayrıca Böke sağlık politikalarına dair detayları anlatırken “Halk sağlığı merkezlerini yaygınlaştıracağız. İlaca güvenli erişimi sağlayacağız. Sağlık emekçileri için güvenli çalışma ortamı oluşturacağız. Sağlıkta şiddete karşı güçlü altyapı oluşturacağız” ifadelerini kullandı.
Bütünlüklü güvenlik ve dirençlilik
Böke, son bölümdeki “Dış Politika, Güvenlik ve Dirençlilik” programının üç başlıktan oluştuğunu açıkladı: Saygın ve lider Türkiye; güvenli Türkiye, dirençli Türkiye. Öngörülebilir bir dış politikaya sahip olunacağını ve vize sorununun çözüleceğini kaydeden Böke şunları söyledi:
“Güvenliğimiz, sadece sınırlarımızı ve silahlı tehditleri kapsamıyor. Güvenlik artık askeri olduğu kadar ekonomik, teknolojik, toplumsal ve demokratik bir meseledir. CHP olarak; terörden organize suçlara, düzensiz göçten siber saldırılara; ekonomik kırılganlıklardan kurumsal güvensizliğe, dezenformasyondan kutuplaşmaya kadar güvenlik tehditlerini bütüncül görüyoruz. Ülkemizin dirençliliğini artıracağız. Toplumsal güveni ve dirençliliği sağlayacağız. Kentleri afetlere karşı, toplumu da demografik değişimlere karşı dirençli hale getireceğiz. Tüm şehirlerimizi yaşanabilir, güvenli ve iklime dayanıklı mekanlara dönüştüreceğiz. Afet yönetimini hazırlık ve risk azaltma temelinde yapılandıracağız. Şehircilik ve afet yönetimi bütünleşik olacak.”
