Esnaf kuryeler, yılbaşında yapılan zam oranlarının gerçeği yansıtmadığı gerekçesiyle yarından itibaren üç gün boyunca kontak kapatma kararı aldı. Kuryeler 18-19-20 Ocak tarihlerinde paket dağıtmayacaklarını açıkladı.
Yeni yılın başlamasıyla birlikte kuryelerin paket başı, kilometre başı ve haftalık bonus ücretlerine zam geldi. Kuryelerin bir bölümü yapılan artışın gerçeği yansıtmadığını belirterek 2025 yılındaki kazançlarıyla aynı geliri elde ettiklerini savunuyor. Kuryeler, matematiksel oyunlarla göstermelik zam yapıldığı iddiasıyla eylem kararı aldılar.
Şirketler aylık 120 bin lira brüt kazanç vaat ediyor
Cadde ve sokaklarda görülen kuryelerin taşıma çantalarında yazan markalar yılbaşından itibaren ücretleri artırdı. Bir marka, kuryelerin haftalık ortalama 30 bin lirayı 200 paket teslimatıyla kazanabileceğini belirtti. Bu hesaplamaya göre kuryelerin aylık ortalama brüt geliri 120 bin liraya ulaşıyor.
İki kilometre üzerindeki paketlerde yüzde 62 oranında ücret artışı olduğunu belirten marka, haftada 200 ve üzeri paket dağıtan kuryelere 5 bin 250 lira haftalık bonus vereceğini öne sürdü.
Koronavirüs kurye sayısını artırdı, kazançlar düştü
Koronavirüsle birlikte dışarıdan alışveriş ve yemek söyleme alışkanlıkları arttı. Bu durum kurye sayısında büyük artışa neden oldu. Kurye sayıları arttıkça kazançlar düşmeye başladı. Kuryelikte yüksek kazanç olduğunu duyan kişiler motosiklet ehliyeti alıp gerekli belgeleri edinerek motor kiralayarak ya da satın alarak sektöre girdi.
Esnaf kuryelerin sayısı arttıkça aldıkları iş miktarı düşüş gösteriyor. Bu durum kazançlarını olumsuz etkiliyor. Esnaf kurye olmanın ana maliyetinin düşük ve kazancının yüksek olması mesleği cazip hale getiriyor.
Kuryeler günde ortalama 200 kilometre yol yapıyor
Esnaf kuryeler bir günde yaklaşık 200 kilometre yol yapıyor ve motosikletler 100 kilometrede yaklaşık 3,5 litre yakıt tüketiyor. Kuryeler 200 kilometrede 7 litre civarı yakıt alıyor ve günde 370 liralık yakıt harcıyor. Paket başı ücretler ise ortalama 70 lira seviyelerinde bulunuyor ve bu durumda sadece 6 paket günlük akaryakıt giderlerini karşılamaya yetiyor.
Kuryeler için belirli çalışma saatleri bulunmuyor ve bu nedenle kimileri 8 saat çalışırken kimileri 16-17 saat çalışıyor. Kuryeler ne kadar çok çalışırsa kazançları o kadar artıyor. Ancak fiziksel yorgunluk da aynı oranda artıyor.
Başlangıç ve sürekli giderler kazançları eritiyor
Kuryeler işe başlarken kask, mont, eldiven, yağmurluk, motosiklet, yetki belgeleri ve trafik sigortası gibi maliyetleri göze alıyor. Şirket kuruluşu, muhasebeci ücreti ve sürücü belgesi de başlangıç giderleri arasında yer alıyor ve kuryelerin önce bu maliyetleri karşılaması gerekiyor. Kuryeler her ay ya da hafta yaptıkları iş kadar faturayı bağlı oldukları şirkete kesiyor ve hak edişlerini alıyor.
Bu süreçten sonra motosikletin bakım, MTV, trafik sigortası ve akaryakıt masrafları gibi düzenli giderler ortaya çıkıyor. Kuryeler esnaf oldukları için BAĞ-KUR primleri ve muhasebeci ücreti ödüyor. Ortaya çıkan yasal vergiler KDV, stopaj ve gelir vergisini kapsıyor ve bu giderlerin tamamı ödendikten sonra arta kalan para kuryelerin geçimini sağlamasına imkan tanıyor.
Çalışma şartları zorlu koşullar sunuyor
Bazı esnaf kuryeler çalışma şartlarının ağır olduğunu belirtiyor ve asgari ücret kadar gelirlerinin bulunduğunu öne sürüyor. Kuryeler BAĞ-KUR, vergi ve motosikletlerine aldıkları yakıtın gider olduğunu vurgulayarak maliyetlerin yüksekliğine dikkat çekiyor. Kışın soğuklarda, yazın ise sıcakta çalışan kuryeler için doğa şartları engel oluşturuyor ve bu durum işi daha da zorlaştırıyor.
