MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız “Umut hakkı bağımsız bir hak değil şartla salıverilme imkanının başka türlü ifadesidir” dedi ve ekledi: “Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını devletin güvenliğine, anayasal düzene ve milli savunmaya karşı işlenen örgütlü suçlardan alanlar, geçmişte ölüm cezaları müebbet ağır hapis cezasına veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına dönüştürülen terör suçluları, terör suçlusu olarak ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar şartlı tahliyeden faydalanamaz.”
MHP Hukuk ve Seçim İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, kamuoyunda “umut hakkı” tartışmaları sürerken, terör suçlarından ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanların şartlı tahliyeden yararlanamayacağını belirtti.
MHP Hukuk ve Seçim İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, kamuoyunda tartışılan “umut hakkı” konusuna ilişkin yeni bir değerlendirmede bulundu.
“Umut hakkı nitelemesi şartla salıverilme anlamında kullanılmaktadır”
Yıldız, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Umut hakkı bağımsız bir hak değil şartla salıverilme imkanının başka türlü ifadesidir. Şartla salıverilmeden farklı ve umut hakkı denen ayrı bir hukuki kurum yoktur. Bizim mevzuatımızda koşullu salıverilme kavramına yer verilir, umut hakkı nitelemesi kullanılmaz.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarından yola çıkılarak yapılan umut hakkı nitelemesi de şartla salıverilme anlamında kullanılmaktadır. Doğrudan tahliye sağlamadığı gibi bir af değildir.
Şartla salıverilmenin bir hak olarak gerçekleşmesi için: Hükümlünün kanunda belirtilen asgari cezayı çekmesi ve bu süre boyunca iyi halli olması gerekir. İdare ve Gözlem Kurullarının oluşturacağı rapora ve İnfaz Hakimliğinin kararına göre işlem yapılır. Bu iki durumun birlikte gerçekleştiği infaz hakiminin kararıyla tespit edildiğinde hükümlü şartla salıverilmeden yararlanır.
Kapsam dışı olanlar
Yürürlükteki İnfaz Kanunu’na göre kapsam dışı hükümlüler hariç tüm hükümlüler suç ve ceza türleri ne olursa olsun şartla salıverilme imkanına sahiptir.
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını devletin güvenliğine, anayasal düzene ve milli savunmaya karşı işlenen örgütlü suçlardan alanlar, geçmişte ölüm cezaları müebbet ağır hapis cezasına veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına dönüştürülen terör suçluları, terör suçlusu olarak ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar şartlı tahliyeden faydalanamaz. Kapsam dışıdır.
Bunun için, şartlı tahliyeyi yasaklayan infaz kanunundaki düzenleme ile terörle mücadele kanunundaki düzenlemelerin iptal edilmesi gerekir.”
Bahçeli “Öcalan umuda…” demişti
MHP lideri Devlet Bahçeli, 3 Şubat 2026 Salı günü düzenlenen MHP Grup Toplantısı’nda PKK lideri Abdullah Öcalan’a “umut hakkı”ndan bahsetmişti.
Bahçeli konuşmasında Bahçeli’nin “Anadolu huzura, Öcalan umuda, Ahmetler makama ve Demirtaş yuvasına dönünceye kadar kararımız nettir” demişti.
Feti Yıldız “Umut hakkı konusunda uzlaştık” demişti
MHP’li Yıldız, 4 Şubat 2026 günü Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nda grubu bulunan siyasi partilerin temsilcilerinden oluşturulan ortak rapor yazım ekibi toplantısı sonrası yaptığı açıklamada “umut hakkı” konusunda uzlaştıklarını söylemişti.
MHP’li Yıldız gazetecilerin “Umut hakkında bir uzlaşma oldu mu?” sorusuna, “Uzlaştık, uzlaştık” diye yanıt verdi.
Feti Yıldız, gazetecilerin “Az önce önemli birşey söylediniz, umut hakkı konusunda tüm partiler uzlaştı dediniz değil mi” sorusuna “Umut hakkı konusunda uzlaştık” karşılığını verdi.
Umut hakkı nedir?
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları, Türkiye’deki en ağır ceza türlerinden biri. Genellikle ömür boyu hapiste kalmayı gerektiriyor. Eski Ceza Yasası’na göre idam cezası alan mahkumların cezaları, 2000’li yıllarda idam cezasının kaldırılmasıyla ağırlaştırılmış müebbet hapse çevrildi. Yeni düzenlemelere göre bu mahkumların salıverilme şansı bulunmamakta ve ceza, ömür boyu infaz edilmekte. İstisnasız olan bu ceza, kişinin topluma geri dönme olasılığını tamamen ortadan kaldırıyor.
Buna karşın, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve uluslararası hukuk normlarına göre Umut Hakkı kavramı ortaya çıktı. Umut Hakkı, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılan bir mahkumun belirli bir süre sonra cezasının yeniden gözden geçirilmesini ve rehabilitasyon sürecine tabî tutulma şansını içerir. Bu hak, mahkumun belirli bir süre sonra toplumla yeniden bütünleşebilmesi ihtimalini gözden geçirir. Kişi, cezasının infazı sırasında yeniden özgürlüğe kavuşma ihtimaline sahip olduğunu bilerek bir süreçten geçer.
Başka bir ifade ile “Umut Hakkı”, öngörülebilir bir infaz biçimi getirerek kişinin yeniden özgürlüğüne kavuşma umudunu korumasını sağlar.
AİHM’in umut hakkı kararları neydi?
1999’da yakalanan ve yargılanan PKK lideri Öcalan, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Öcalan, o günden bu yana İmralı Adası’nda tecrit altında tutuluyor.
AİHM, 18 Mart 2014’te Öcalan’ın şartlı salıverilme hakkına sahip olmaksızın ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum edilmesini, Umut Hakkı ilkesi gereğince, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne (AİHS) aykırı buldu. Türkiye’den bu konuda düzenleme yapmasını istedi. AİHM, daha sonra tutuklular Hayati Kaytan, Emin Gurban ve Civan Boltan için de benzer kararlar verdi.
Mahkeme, bir mahkumun cezasının hiçbir zaman gözden geçirilme veya serbest kalma umudu olmadan infaz edilmesinin, insan haklarına aykırı olduğunu belirtti.
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, 17-19 Eylül’deki toplantıda, AİHM’in ihlal kararlarını üç yılın ardından bir kez daha gündemine aldı. Komite, gerekli önemlerin geciktirilmeden alınmasını istedi. Komite, adım atılmaması halinde Eylül 2025’teki toplantıda ara karar hazırlanacağı uyarısında bulundu.
