Toplum ve Siyaset programında Gülener Kırnalı, her hafta uzman akademisyenler, araştırmacılar ve yazarlarla Türkiye’nin ve dünyanın gündemindeki önemli meseleleri masaya yatırmaya devam ediyor. Bu bölümün konusu Osmanlı ve Türkiye’de iletişim ve medya. Geçtiğimiz aralık ayında İletişim Yayınları’ndan çıkan Türkiye’de ve Osmanlı İmparatorluğu’nda İletişim kitabının yazarı, İngiltere’deki Loughborough Üniversitesi İletişim Tarihi ve Siyaseti Bölümü profesörü Burçe Çelik, Gülener Kırnalı’nın Osmanlı ve Türkiye’nin iletişim ve medya tarihine ilişkin sorularını yanıtladı.
Toplum ve Siyaset’in bu bölümünde Osmanlı’dan bugüne uzanan yaklaşık 200 yıllık iletişim tarihi; telgraf ağlarından ulus-devletin inşa sürecine, kalkınmacılık politikalarından neoliberal dönüşüme kadar geniş bir tarihsel perspektif içinde ele alındı. Burçe Çelik, Türkiye’de ve Osmanlı İmparatorluğu’nda İletişim kitabı çerçevesinde iletişim teknolojilerinin yalnızca teknik birer altyapı olmadığını, aynı zamanda devletin toplumu yönetme, merkezileştirme ve politik alanı yeniden şekillendirme süreçlerinin ayrılmaz bir parçası olduğunu anlattı.
Bu kapsamlı söyleşide ayrıca II. Abdülhamid döneminde telgraf ağlarının yaygınlaşmasının Osmanlı modernleşmesi ve devlet-toplum ilişkileri açısından nasıl bir dönüm noktasına işaret ettiği; Cumhuriyet’in erken döneminde iletişim araçlarının ulus inşası ve kırsal kesimlerle bağ kurma süreçlerinde nasıl işlevselleştirildiği tartışıldı. Burçe Çelik, iletişim altyapılarının tarihsel olarak hem modernleşme hem de denetim mekanizmalarının kurulmasında oynadığı role dikkat çekti.
Medya nasıl dönüştü?
Programda son olarak AKP iktidarı döneminde dijitalleşme, sosyal yardımlar ve siyasal sadakat ilişkileri arasındaki bağ ile sosyal medyanın hem bir mobilizasyon hem de gözetim aracı olarak kullanımı ele alındı. Türkiye’de medyanın dönüşümü, medya sahipliği yapısındaki değişim ve dijitalleşme olgularına paralel olarak sosyal medyanın en önemli toplumsal alanlardan birine dönüştüğü ve giderek kurumsal regülasyon, denetim ile siyasal iletişim stratejilerinin merkezine yerleştiği vurgulandı. Türkiye’nin uzun iletişim tarihi içinde sosyal medyanın nasıl konumlandırılabileceğini değerlendiren Burçe Çelik, iletişim alanındaki tarihsel süreklilik ve kırılmalar üzerinden bugünü anlamaya yönelik bir çerçeve sundu.
Toplum ve Siyaset programında Gülener Kırnalı’nın Burçe Çelik ile gerçekleştirdiği ve Türkiye’de ve Osmanlı İmparatorluğu’nda İletişim kitabı odağında şekillenen bu kapsamlı ve ilgi çekici söyleşiyi kaçırmayın.
