İstanbul Hepimizin Girişimi’nin hazırlayıp sunduğu, Şehir Hepimizin programında Tuğçe Tezer ve Gürhan Ertür’ün konuğu Prof. Dr. Murat Güvenç, Marmara Bölgesi ve İstanbul haritaları üzerinden kentin göremediğimiz yüzlerini anlattı.
Daha önce “Türkiye’de Seçmen Eğilimleri Haritası”, “Afetin Kent Hâli” programlarının yanı sıra, kente dair farklı konularda Şehir Hepimizin programına konuk olan Prof. Dr. Murat Güvenç, “İstanbul’un Göremediğimiz Yüzleri” başlığıyla Marmara Bölgesi ve İstanbul’a ilişkin haritalama çalışmalarını, kentin kırılganlık göstergelerini ve yüzey sıcaklıkları verilerini Tuğçe Tezer ve Gürhan Ertür’e değerlendirdi.
Çok katmanlı analiz
İki bölümden oluşan serinin ilk kısmında Marmara Bölgesi ve İstanbul haritaları üzerinden kentin farklı ölçeklerdeki dönüşümü ele alındı. Programda, kentteki kırılganlığın önemli göstergelerinden biri olan geçirimsiz yüzeylerin İstanbul’daki durumu ve zaman içindeki değişimi incelendi. Marmara Bölgesi’nde nüfus büyüklüğü ve bölge payındaki değişimler de haritalar eşliğinde değerlendirildi.
2024 yılında hazırlanan “Yüzey Sıcaklıkları” haritası üzerinden İstanbul’da artan ısı adası etkisi ve bunun sosyal yaşam üzerindeki sonuçları tartışıldı. Güvenç, veri görselleştirme ve sayısal haritalama yöntemlerinin kentsel eşitsizlikleri görünür kılma açısından önemine dikkat çekti.
Programın ikinci bölümünde ise Maltepe ilçesine odaklanılarak, haritalama imkânlarının sunduğu çok katmanlı ve interaktif inceleme deneyimi ele alındı.
Murat Güvenç kimdir?
Murat Güvenç 1953’te İstanbul’da doğdu. İstanbul St. Joseph Fransız Lisesini bitirdi. ODTÜ Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü’nde lisans (1976) ve aynı bölümde yüksek lisans dereceleri aldı.
1978-2005 yılları arasında ODTÜ Şehir ve Bölge Planlama Bölümü’nde öğretim üyesi olarak çalıştı. İstanbul’un sanayi coğrafyası üzerindeki doktora çalışması, ODTÜ Mustafa Parlar tez ödülüne layık bulundu.
2015 Ankara Yapısal Plan ekibinde yer aslan Güvenç, 2005’te İstanbul Bilgi Üniversitesi’nde kurulan Mimari Tasarım Yüksek Lisans Programı’na katıldı. 2006–2011 yılları arasında Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde misafir öğretim üyesi olarak Kent Sosyolojisi ve Veri Çözümleme dersleri verdi.
Veri görselleştirme, kent coğrafyası, sosyolojisi ve kurum tarihi konusunda yayımlanmış eserleri vardır. Emlak Bankası 1926–1998 kurum tarihi kitabı ile Türkiye Seçim Atlası 1950–2009’un eş yazarıdır. İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı’nca desteklenen projesi kapsamında, İstanbul 1920–2010 sergisinin toplumsal ve ekonomik coğrafya tema küratörlüğünü yaptı.
Kadir Has Üniversitesi’nde eğitim veren Güvenç’in araştırma alanlarına; kentsel coğrafyalar, siyasi coğrafya, kent tarihi, veri madenciliği, görselleştirme ve sayısal-beşerî çalışmalar girmektedir. Tarih Vakfı Yönetim Kurulu başkanlığı da yapmış olan Güvenç, 2024 yılında emekli oldu, değerli çalışmalarını sürdürüyor.
