ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran’a yönelik askerî operasyonu neden başlattığına dair Washington’dan gelen açıklamalar tartışma yaratmaya devam ediyor. Beyaz Saray ve üst düzey yetkililer operasyon için farklı gerekçeler öne sürerken, eleştirmenler yönetimin savaş için net bir neden ortaya koyamadığını söylüyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Kongre’de yaptığı açıklamada ABD’nin İran’a saldırısının arkasında İsrail’in planladığı bir operasyonun bulunduğunu söyledi. Rubio’ya göre Washington, İsrail’in İran’a saldırması durumunda Tahran’ın bölgedeki Amerikan hedeflerine karşılık verebileceğinden endişe ediyordu.
Rubio, bu nedenle ABD’nin daha büyük bir çatışmayı önlemek için İran’a karşı önleyici bir saldırı düzenlediğini savundu. Ona göre Washington, İran’ın olası misillemesini beklemek yerine ilk hamleyi yapmayı tercih etti.
Ancak Trump kısa süre sonra bu açıklamalardan farklı bir tablo çizdi. Trump, ABD’nin İsrail’in planları nedeniyle savaşa girdiği iddiasını reddederek İran’ın zaten saldırı hazırlığında olduğunu öne sürdü. Trump’a göre Washington’un saldırı kararı, İran’ın ABD veya müttefiklerine yönelik olası bir saldırısını engellemek amacıyla alındı.
Trump ayrıca İsrail’in Washington’u savaşa zorladığı yönündeki iddiaları da reddetti, “Eğer birinin elini zorladıysak, bu İsrail’in değil bizim yaptığımız bir şey olabilir” diyerek saldırının tamamen ABD’nin kararı olduğunu söyledi.
Farklı gerekçeler öne sürülüyor
Trump yönetimi savaşın nedenleri konusunda farklı açıklamalar yapmaya devam etti. Beyaz Saray bazı açıklamalarda İran’ın nükleer programını ve balistik füze faaliyetlerini tehdit olarak gösterdi.
ABD yetkilileri, İran’ın nükleer silah geliştirmesini engellemenin operasyonun temel hedeflerinden biri olduğunu savundu. Washington uzun süredir Tahran’ın nükleer programının askerî amaçlara yöneldiğini iddia ediyor. İran ise bu suçlamaları reddederek nükleer programının tamamen sivil amaçlı olduğunu söylüyor.
Trump zaman zaman daha geniş hedeflerden de söz etti. İran’daki mevcut yönetimin zayıfladığını ve savaş sonrası ülkede yeni bir liderliğin ortaya çıkabileceğini ifade eden Trump, bu ihtimalin kesin olmadığını da kabul etti. Ayrıca mevcut yönetimden sonra gelecek liderin de aynı derecede sert bir politika izleyebileceğini söyledi.
Washington’da tartışmalar büyüyor
ABD’de savaş kararı Kongre’de de yoğun tartışmalara yol açtı. Bazı Demokrat senatörler Trump yönetimini kamuoyuna verilen gerekçeleri sürekli değiştirmekle suçladı. Eleştirmenler, açıklamaların tutarsızlığının savaşın stratejik hedefleri konusunda soru işaretleri yarattığını söylüyor.
Kongre’de bazı üyeler, başkanın askerî operasyonu başlatmadan önce Kongre’den onay alması gerektiğini savunarak savaş yetkileri yasası kapsamında oylama yapılmasını istedi.
Bölgesel gerilim artıyor
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları Ortadoğu’da gerilimi hızla artırdı. İran, saldırılara karşılık olarak İsrail’e ve bölgedeki bazı ABD hedeflerine füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenledi. Analistler çatışmanın daha geniş bir bölgeye yayılma riskine dikkat çekerken uluslararası toplum taraflara gerilimi azaltma çağrısını sürdürüyor. Washington’dan gelen çelişkili açıklamalar ise savaşın nedenleri ve hedefleri konusundaki tartışmaları büyütmeye devam ediyor.
Kaynak: The Guardian
