ABD Başkanı Donald Trump’ın vurduklarını açıkladığı Hark Adası, İran’ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ının geçtiği terminale ev sahipliği yapıyor. Hark Adası, küçük bir ada olmasına rağmen ülkenin enerji altyapısının en kritik noktalarından biri.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik son bombardıman dalgasında Basra Körfezi’ndeki Hark Adası’nı hedef aldıklarını açıkladı. Trump sosyal medya paylaşımında ABD Merkez Komutanlığı’nın “Ortadoğu tarihinin en güçlü bombardımanlarından birini” gerçekleştirdiğini ve adadaki “tüm askeri hedeflerin tamamen yok edildiğini” söyledi.
Trump aynı açıklamada Hark Adası’ndaki petrol altyapısını bilerek hedef almadıklarını belirtti. ABD Başkanı, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerine müdahale edilmesi halinde bu kararın yeniden değerlendirilebileceğini söyledi.
Trump’ın açıklaması dünya kamuoyunun dikkatini küçük ama stratejik bir noktaya çevirdi: İran’ın petrol ihracatının büyük bölümünün geçtiği Hark Adası.
Hark Adası nerede ve neden önemli?
Hark Adası, İran kıyılarından yaklaşık 15 deniz mili açıkta, Basra Körfezi’nin kuzeyinde yer alan küçük ve kayalık bir ada.
Yaklaşık sekiz kilometre uzunluğundaki ada, İran’ın enerji altyapısı açısından en kritik merkezlerden biri.
İran’ın ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ı bu adadaki terminal üzerinden gerçekleştiriliyor. İran ana karasındaki petrol sahalarından boru hatlarıyla adaya taşınan ham petrol, burada dev tanker gemilere yükleniyor.
Adanın kıyısının derin sulara yakın olması, çok büyük tankerlerin yanaşmasına imkan tanıyor. Bazı tankerler tek seferde yaklaşık 85 milyon galon petrol taşıyabiliyor.
Bu tankerler daha sonra Basra Körfezi’nden geçerek Hürmüz Boğazı’na ulaşıyor ve İran petrolünün en büyük alıcısı olan Çin başta olmak üzere Asya pazarlarına doğru yola çıkıyor.
Bu nedenle birçok analist Hark Adası’nı İran ekonomisinin “atardamarı” olarak tanımlıyor.
İran: Petrol ihracatı kesintiye uğramadı
İranlı yetkililer ise ABD’nin saldırısına rağmen adadaki petrol faaliyetlerinin normal şekilde devam ettiğini açıkladı.
Buşehr vilayetinin vali yardımcısı Ehsan Cihanyan, saldırıda bazı askeri tesislerin ve Hark Havaalanı’nın belirli bölümlerinin hasar gördüğünü doğruladı. Ancak Cihanyan, “Hark petrol terminalinden ihracat tam kapasite devam ediyor ve adadaki şirketlerin faaliyetleri kesintisiz sürüyor” dedi.
İran devlet medyasına göre saldırılarda petrol tesislerinde ciddi bir hasar oluşmadı. Yetkililer ayrıca saldırıda hiçbir asker, petrol şirketi çalışanı ya da ada sakininin hayatını kaybetmediğini açıkladı.
ABD neden petrol tesislerini hedef almadı?
Hark Adası’ndaki petrol altyapısının yok edilmesi İran ekonomisi için son derece ağır bir darbe anlamına gelebilir.
Ancak bu adım aynı zamanda savaşın ciddi biçimde tırmanması riskini de beraberinde getirebilir. Uzmanlara göre İran petrol ihracatının tamamen kesilmesi küresel enerji piyasasında büyük bir şok yaratabilir ve petrol fiyatlarını hızla yükseltebilir.
İran’ın buna karşılık bölgedeki petrol tesislerini hedef alması ya da Körfez’deki enerji altyapısına saldırılar düzenlemesi de mümkün görülüyor.
Eski İngiliz ordusu subayı ve askeri analist Justin Crump’a göre Trump’ın saldırısı, İran’a yönelik bir “caydırıcılık mesajı” niteliği taşıyor. Crump BBC’ye yaptığı değerlendirmede, Trump’ın petrol tesislerini hedef almadan İran’a daha sert adımlar atabileceğini göstermeye çalıştığını söyledi.
Crump’a göre petrol altyapısının yok edilmesi İran ekonomisine uzun süreli bir darbe vurabilir ve bu da İran halkı açısından çok ağır sonuçlar doğurabilir.
ABD Hark Adası’nı işgal etmeyi mi planlıyor?
Bazı askeri uzmanlar ABD’nin ilerleyen aşamalarda Hark Adası’nı ele geçirmeyi hedefleyebileceğini de tartışıyor.
Amerikan medyasında yer alan haberlere göre, yaklaşık 5 bin deniz piyadesi ve denizci taşıyan amfibi savaş gemilerinin Basra Körfezi’ne doğru gönderildiği bildirildi.
Bu tür bir operasyon, İran’ın petrol ihracatını neredeyse tamamen kesebilir ve aynı zamanda İran ana karasına yönelik operasyonlar için yeni bir askeri platform sağlayabilir.
Güvenlik analisti Mikey Kay’a göre Hark Adası’nın ele geçirilmesi, İran Devrim Muhafızları’nın en önemli gelir kaynaklarından birini keserek grubun savaş kapasitesini ciddi biçimde zayıflatabilir.
Pentagon ise bu yöndeki iddialar hakkında resmi bir yorum yapmaktan kaçındı.
Kaynak: BBC
