Özyeğin Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Behlül Özkan, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a Hürmüz Boğazı’nı açması için verdiği süreyi uzatmasını ve bölgedeki gerilimi Ruşen Çakır’a değerlendirdi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a Hürmüz Boğazı’nı açması için verdiği iki günlük süreyi beş gün daha uzattığı yönündeki açıklamalarına değinen Doç. Dr. Behlül Özkan, bölgede dolaylı temasların olabileceğini belirterek, “Körfez ülkeleri ve Türkiye’nin aracılığıyla bir orta yol bulma çabası sürüyor. Ama İran’ın doğrudan Amerika ile görüştüğünü sanmıyorum” dedi. Trump’ın daha önce İran’a 48 saat süre verdiğini hatırlatan Özkan, şunları söyledi:
“Trump, ‘Eğer Hürmüz’ü açmazsa İran’ın enerji tesislerini bombalayacağım’ dedi. Bunun üzerine İran da ‘Eğer bizim tesislerimiz vurulursa, biz de Körfez ülkeleri ve İsrail’in enerji altyapılarını hedef alırız’ açıklamasını yaptı.”
“Hürmüz kapalı, petrol 100 doların üzerinde”
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının küresel etkilerine dikkat çeken Özkan, “21 gündür Hürmüz kapalı. Petrol 100 doların üzerinde. Bu sadece enerji krizi değil, gıda ve temel ihtiyaç krizini de tetikleyebilir” dedi.
Özkan, dünyada yeni bir ekonomik kriz riskine işaret ederek, “Slovenya 30 litreden fazla benzin satışını yasakladı. Adım adım büyük bir krize gidiyoruz. Bu krizin yakacağı ilk yer Amerika Birleşik Devletleri. Trump bunu gördüğü için el yükseltti ve Hürmüz’ü açsın yoksa İran’ı vururum dedi. Bunu da birçok çelişkili açıklamaların ardından söyledi. Önce, biz zaten Hürmüz’den ve Körfez’den petrol almıyoruz, kim oradan alıyorsa onlar açsın dedi. Sonra buradan çark etti” dedi.
Özkan, sürecin seyrine ilişkin temel sorunun değişmediğini vurguladı:
“Trump saldırabilir ama asıl mesele bu değil. Asıl soru şu: Amerika Hürmüz’ü açabiliyor mu? Şu ana kadar açabilmiş değil. Beş gün içinde de açabileceğine dair bir işaret yok.”
Özkan, Trump’ın verdiği yeni sürenin de belirsizlikleri ortadan kaldırmadığını belirken, bölgedeki gerilimin küresel ekonomi üzerindeki etkisinin sürmesinin beklendiğini söyledi.
“İran geri adım atmaz”
İran’ın stratejisinin net olduğunu söyleyen Özkan, “İran, ‘Bana saldırıldı. Savaş tazminatı istiyorum, ambargolar kaldırılsın ve bir daha saldırılmayacağı garanti edilsin’ diyor. Bu şartlar olmadan Hürmüz’ü açacağını sanmıyorum” dedi.
Savaşın küresel boyuta taşınma ihtimaline de değinen Özkan, bu durumun 3. Dünya Savaşı’na dönüşme ihtimalinin düşük olduğunu, bunun nedenin de Batı’nın değil, Çin ve Rusya’nın daha temkinli davranması olduğunu söyledi.
