İSTANBUL (Medyascope) – Suudi Arabistan, ABD ve İsrail’in İran’ı vurması ve akabinde İran’ın saldırılarında krallığın hedef alınmasına misilleme olarak mart ayı sonunda İran’a yönelik gizli hava saldırıları düzenledi. Daha önce kamuoyuna yansımayan bu saldırılar, Körfez ülkelerinin İran’la çatışmaya sanılandan daha doğrudan dahil olduğunu gösteriyor.
Reuters’ın haberine göre Suudi Arabistan, İran savaşında kendi topraklarına yönelik saldırılara misilleme olarak İran’da bazı hedefleri vurdu. İki Batılı yetkili ve iki İranlı yetkili, kamuoyuna açıklanmayan saldırıların Suudi Hava Kuvvetleri tarafından mart ayı sonunda düzenlendiğini söyledi. Reuters, saldırıların hangi hedeflere yönelik olduğunu doğrulayamadı.
Bu saldırılar, Suudi Arabistan’ın İran topraklarında doğrudan ilk saldırısı oldu.
Riyad yönetimi uzun yıllar güvenliği için büyük ölçüde ABD’nin askeri korumasına dayanırken, 10 haftalık savaş krallığın bu güvenlik şemsiyesi altında bile saldırılara açık olduğunu gösterdi.
Körfez ülkeleri karşılık vermeye başladı
Savaş, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a hava saldırıları düzenlemesiyle başladı. Reuters’a göre İran, bu tarihten sonra Körfez İşbirliği Konseyi üyesi altı ülkeyi füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldı.
Saldırılarda yalnızca ABD üsleri değil, sivil alanlar, havalimanları ve petrol altyapısı da vuruldu.
İran ayrıca Hürmüz Boğazı’nı da kapattı.
Wall Street Journal’ın geçtiğimiz günlerde yayımladığı haberde Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) de İran’a askeri saldırılar düzenlediği yazılmıştı. Reuters, Suudi Arabistan ve BAE’nin attığı adımların, savaşın kamuoyuna yansıyandan daha geniş ve daha gizli bir boyutu olduğunu ortaya koyduğunu belirtti.
Saldırıların ardından diplomasi devreye girdi
Reuters’a konuşan İranlı ve Batılı yetkililere göre Suudi Arabistan, saldırılar konusunda İran’ı bilgilendirdi. Bunu yoğun diplomatik temaslar ve Riyad’ın daha fazla misilleme tehdidi izledi. Sürecin sonunda iki ülke arasında gerilimi düşürmeye yönelik bir anlayış oluştu.
Uluslararası Kriz Grubu İran direktörü Ali Vaez, Suudi misilleme saldırılarının ardından gerilimi azaltma yönünde bir uzlaşıya varılmasının, iki tarafın da kontrolsüz tırmanışın maliyetini gördüğünü gösterdiğini söyledi. Vaez’e göre bu durum güvene değil, çatışmanın daha geniş bir bölgesel savaşa dönüşmesini engelleme yönündeki ortak çıkara işaret ediyor.
Reuters’a göre Suudi Arabistan ile İran arasındaki gayriresmi gerilimi düşürme süreci, Washington ile Tahran’ın 7 Nisan’da daha geniş çatışma için ateşkese varmasından önceki hafta yürürlüğe girdi. Bir İranlı yetkili de Tahran ve Riyad’ın “düşmanlıkları durdurmak, karşılıklı çıkarları korumak ve gerilimin tırmanmasını önlemek” amacıyla gerilimi azaltma konusunda anlaştığını doğruladı.
Riyad’dan doğrudan yanıt yok
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı’ndan üst düzey bir yetkili, Reuters’ın sorusu üzerine saldırı düzenlenip düzenlenmediğine doğrudan yanıt vermedi. Yetkili, Riyad’ın “bölgenin istikrarı, güvenliği ve refahı için gerilimin azaltılması, itidal ve tansiyonun düşürülmesi” yönündeki tutumunu yineledi. İran Dışişleri Bakanlığı ise yorum talebine yanıt vermedi.
Mart ayı sonunda Suudi Arabistan’a yönelik saldırıların sayısında da belirgin düşüş yaşandı. Reuters’ın Suudi Savunma Bakanlığı açıklamalarına dayandırdığı sayımına göre 25-31 Mart haftasında Suudi Arabistan’a 105’ten fazla füze ve İHA saldırısı düzenlenirken, 1-6 Nisan arasında bu sayı 25’in biraz üzerine indi. Batılı kaynaklar, geniş ateşkes öncesindeki günlerde Suudi Arabistan’a fırlatılan mühimmatların İran’dan değil, Irak’tan geldiğini değerlendirdi.
