İSTANBUL (Medyascope) – Suriye’nin geçici Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara, Beşar Esad sonrası dönemin yeni parlamentosuna son 70 üyeyi atadı. Meclis’in 6 Temmuz Pazartesi günü ilk oturumunu yapması beklenirken, temsil, azınlıklar ve seçim sistemi tartışmaları sürüyor.
Suriye’nin geçici Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara, Beşar Esad sonrası dönemde yasama faaliyetlerini yürütecek Halk Meclisi’nin son 70 üyesini atadı. Suriye’de parlamento atamalarının tamamlanmasının ardından Meclis’in 6 Temmuz’da toplanması bekleniyor.
Şara’nın atadığı 70 üyenin 15’i kadınlardan oluşuyor. Atananlar arasında, 2024’te devrilen Beşar Esad yönetimi döneminde hapis yatmış 13 kişi de yer aldı ancak yeni üyelerin kaçının dini ve etnik azınlık gruplarından olduğu açıklanmadı.
Rudaw’ın aktardığına göre Kürtler, 210 sandalyeli parlamentoda sadece 11 milletvekili ile temsil edilecek.
Ekim ayında bölgesel seçim kurulları, geçiş dönemi boyunca yasama faaliyetlerinden sorumlu olacak 210 sandalyeli Halk Meclisi’nin üçte ikisini seçmişti. Bu seçimlerde yalnızca altı kadın adayın ve azınlık gruplarından 10 adayın sandalye kazanması tepki çekmişti. Seçim yetkilileri, Şara’nın atama hakkını bu dengesizliği gidermek için kullanacağını açıklamıştı.
İlk oturum 6 Temmuz’da
Suriye Halk Meclisi Seçimleri Yüksek Komitesi Başkanı Muhammed Taha el-Ahmed, meclisin ilk oturumunun 6 Temmuz Pazartesi günü yapılacağını duyurdu. Ahmed, üyelerin bu oturumda yemin edeceğini, ardından meclis başkanlık divanının seçileceğini ve iç tüzüğü hazırlayacak komisyonun oluşturulacağını söyledi.
Suriye Halk Meclisi Seçimleri Yüksek Komitesi Başkanı Muhammed Taha el-Ahmed.
Anayasa uyarınca Halk Meclisi’nin görev süresinin 30 ay olduğunu hatırlatan Ahmed, bu sürenin gerektiğinde uzatılabileceğini belirtti.
Ahmed, Şara’nın yaptığı atamaların mecliste “fedakarlık ve deneyimin sesini” bir araya getirdiğini, “Suriye toplumunun farklı kesimlerini temsil ettiğini ve ulusal birliği güçlendirdiğini” savundu.
Türkiye’nin Şam Büyükelçisi Nuh Yılmaz da X hesabından yaptığı paylaşımda, “Halk Meclisinin çalışmalarına bir an önce başlamasının, Suriye halkının refah ve esenliğine büyük katkı sağlayacağına inancım tamdır. Bu yeni dönemin Suriye demokrasisi için hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum” diye yazdı.
Atananlar arasında kimler var?
Son atanan isimler arasında, 13 yıl süren iç savaş sırasında “şehit düşenlerin akrabaları ile gözaltı ve kimyasal saldırı mağdurları” da bulunuyor.
Bunların yanı sıra akademisyenler, uzmanlar, profesyoneller, toplum liderleri ve “deneyimleri, dürüstlükleri ve kamu hizmetleriyle tanınan” kişiler de var.
Suriye televizyonu, oyuncu Rouzaina Lazkani’nin de atananlar arasında olduğunu aktardı.
Halk Meclisi Genel Sekreteri Muhammed Hamza Şemmut ise Şara tarafından atanan üyelerin 23’ünün toplumun önde gelen isimlerinden, 47’sinin de çeşitli alanlardaki uzman ve akademisyenlerden oluştuğunu söyledi.
Şemmut, atamaların Suriye’nin 14 eyaletinin tamamından yapıldığını belirtti. Atananlar arasında, ağırlıklı olarak Dürzi nüfusun yaşadığı Süveyda’dan iki kişinin de bulunduğu açıklandı.
Süveyda’da seçim ne zaman yapılacak?
Suriye’de seçimlerin yapılamadığı yerlerin başında Süveyda geliyor.
Temmuz ayında hükümet güçleri, Sünni Bedevi kabileleri ve Dürziler arasında çıkan mezhep çatışmalarında bin 700 kişinin öldürülmesinin ardından güneydeki Süveyda eyaleti devlet kontrolü dışında kalmıştı.
Bu nedenle Süveyda’da henüz seçim kurulu oylamaları yapılmadı. El-Ahmed, “şartlar uygun hale geldiğinde” Süveyda’daki seçimlerin yapılacağını söyledi.
Süveyda konusunda uyarılar da sürüyor. Birleşmiş Milletler (BM) Özel Temsilcisi Yardımcısı Claudio Cordone, bölgede güven oluşturma ve yeniden entegrasyon için hazırlanan yol haritasının uygulanmasında ilerleme kaydedilmediğini belirtti.
Cordone, mezhepsel şiddete yol açan temel sorunların çözümsüz kaldığını vurguladı ve Süveyda’daki ayrılık çağrılarının Suriye’nin birliğini ve toprak bütünlüğünü tehdit ettiğini söyledi.
Seçimlerin yapılamadığı tek yer Süveyda değil. Hükümet güçlerinin bu yıl başında, büyük kısmını Kürtlerin oluşturduğu Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) kontrolünden aldığı Rakka ve Haseke illerinin bazı bölgelerinde de seçimler yedi ay ertelenmişti.
20’den fazla Kürt partisi, mayıs ayında seçim kurullarının belirlediği milletvekillerini reddetmişti. Kürt partileri, sürecin “dışlama ve ötekileştirme yaklaşımını” ortaya koyduğunu savunmuştu.
Suriye’de yeni Meclis ne yapacak?
Yeni Halk Meclisi, yürütme tarafından önerilen yasaları onaylayabilecek ve kendi yasa tekliflerini sunabilecek. Meclisin, Esad döneminden kalan yasaların değiştirilmesi ve bekleyen yasa tasarılarının ele alınması için önemli bir zemin oluşturması bekleniyor.
Ancak meclisin ne kadar bağımsız hareket edebileceği tartışmalı.
Uzmanlar, Şara’nın Esad rejiminin devrilmesinden bu yana iktidarını pekiştirdiğini savunuyor. Bu nedenle yeni meclisin bağımsız bir siyasi güç olup olamayacağı ve Şara yönetimini denetleyip denetleyemeyeceği belirsizliğini koruyor.
Kaynak: Financial Times
