İSTANBUL (Medyascope) – Fas’taki işsizlik ve geleceksizlik, on binlerce genci Ceuta’ya yöneltti. Tehlikeli geçişin ardından ülkesine geri gönderilen 22 yaşındaki Ahlam al-Adnan, yaşadığı çaresizliği şu sözlerle anlattı: “İşim olsaydı gider miydim?”
Fas Kralı 6. Muhammed, tahta çıkışının 27’nci yılı dolayısıyla yaptığı konuşmada ülkesinin güvenli, istikrarlı ve büyüyen bir ekonomiye sahip olduğunu söyledi ancak bu konuşmadan sonraki iki gün içinde 50 ila 60 bin kişi, Fas kıyısındaki İspanyol toprağı Ceuta’ya ulaşmaya çalıştı.
- Ceuta’da ne oldu?
- Gülener Kırnalı yazdı | Ceuta’daki göç krizi: Sánchez yalnız, Schengen baskı altında
İspanyol yetkililer kriz sırasında 72, Fas yönetimi ise 11 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Her iki taraf da ölümlerin çoğunun boğulma sonucu gerçekleştiğini bildirdi.
“Burada benim için hiçbir şey yok”
Ceuta’ya geçmeye çalıştıktan sonra Fas’a geri gönderilen 21 yaşındaki inşaat işçisi Mohammed Kinani, ülkede kendisi için bir gelecek göremediğini anlattı:
“Çalışmayı, bir iş bulmayı ve hayatımı kazanmayı denedim ama burada benim için hiçbir şey yok. Bu ülkeden çıkmazsam beni kurtaracak hiçbir şey yok.”
22 yaşındaki Ahlam al-Adnan ise dört kardeşiyle birlikte yüzerek Ceuta’ya ulaştı. Kardeşlerden biri sekiz yaşındaydı. Ceuta’da bir ormanda saklanan aile aç kalınca Adnan yiyecek aramak için dışarı çıktı. Gözaltına alınarak Fas’a geri gönderildi.
Daha önce nerede çalıştığı sorulduğunda ise “İşim olsaydı gider miydim?” yanıtını verdi.
Faslı gençler neden ayrılmak istiyor?
Fas; siyasi istikrarı, yabancı yatırımları ve turizm sektörüyle Kuzey Afrika’nın başarı hikâyelerinden biri olarak gösteriliyor. Ülke, İspanya ve Portekiz’le birlikte 2030 Dünya Kupası’na hazırlanıyor. Limanlar, hızlı tren hatları ve stadyumlar için büyük yatırımlar yapılıyor.
Ancak ekonomist Najib Akesbi’ye göre hükümetin ekonomik modeli büyük şirketlere ve gösterişli altyapı projelerine dayanıyor, kalıcı istihdam yaratmakta ise yetersiz kalıyor.
Akesbi, birçok projenin yalnızca inşaat döneminde iş sağladığını, çalışmalar tamamlandığında bu işlerin ortadan kalktığını belirterek, “Ekonomik modelin bütün mantığı vitrin üzerine kurulu. İnsanlar Fas’ı ziyaret ediyor ve güzel buluyor” dedi.
Dünya Bankası verilerine göre Fas’ın çalışma çağındaki nüfusu son 10 yılda yüzde 11,4 arttı, istihdam yalnızca yüzde 1,5 yükseldi.
Ülkede genel işsizlik oranı yüzde 11 civarında ancak 15-24 yaş grubundaki işsizlik bunun yaklaşık üç katına ulaşıyor.
Ceuta neden bir çıkış kapısı?
Ceuta, Fas kıyılarından görülebilen ve İspanya’ya bağlı olan küçük bir bölge.
Fas’ta kişi başına düşen gelir yaklaşık 4 bin 600 dolarken İspanya’da bu rakam 38 bin 600 dolar seviyesinde. Bu fark, Ceuta’yı daha iyi bir yaşam arayan Faslı gençler için önemli bir çekim merkezine dönüştürüyor.
Krizden sonra Fas’ın Fnideq kentinin sokakları, Ceuta’dan geri dönen çoğu genç erkek binlerce göçmenle doldu. Yanlarında çok az eşya bulunan göçmenler kaldırımlarda ve boş arazilerde uyudu.
Polis ekipleri grupları kamusal alanlardan uzaklaştırırken direnenleri otobüslere bindirerek geldikleri bölgelere gönderdi.
“Yeniden deneyeceğim”
36 yaşındaki Mohammed Said de Ceuta’ya ulaşmak isteyenlerden biri. Yedinci sınıftan sonra okulu bırakan Said, inşaatlarda çalışmış ancak düzenli bir iş bulamamış. Sınırda araçların yakıldığını ve göçmenlerle güvenlik güçlerinin çatıştığını görünce geri çekilmiş.
Daha önce iki kez yüzerek Ceuta’ya geçmeye çalıştığını ancak Faslı yetkililer tarafından durdurulduğunu anlatan Said, bu kez yanına ton balığı konservesi, kraker, telefon şarj cihazı, iki tişört ve cep telefonunu korumak için plastik bir kılıf almıştı.
Başarısız olmasına rağmen kararından vazgeçmediğini anlatıyor: “Yeniden deneyeceğim. Artık Tanrı’nın elinde.”
Kaynak: New York Times
