İSTANBUL (Medyascope) – ABD Başkanı Donald Trump, Yüksek Mahkeme’nin önceki girişimini anayasaya aykırı bulmasının ardından doğumla vatandaşlığı bu kez daha dar kapsamlı iki kararnameyle sınırlamaya çalışıyor. Yeni düzenlemeler özellikle “doğum turizmi”ni ve bazı yabancıların çocuklarının vatandaşlık hakkını hedef alıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, doğumla gelen vatandaşlık hakkını sınırlandırmaya yönelik iki yeni başkanlık kararnamesi imzaladı.
Trump’ın önceki girişimi, Yüksek Mahkeme tarafından 30 Haziran’da 6’ya karşı 3 oyla anayasaya aykırı bulunmuştu. Buna rağmen Trump, Kongre’den yasa çıkarmak yerine bu kez daha dar kapsamlı iki kararnameyle yeniden harekete geçti.
Beyaz Saray, yeni düzenlemenin önceki karardan farklı olduğunu ve Yüksek Mahkeme’nin kararının dışında kaldığını savunuyor.
“Doğum turizmi” yasaklanıyor
Yeni kararnamelerin başlıca hedeflerinden biri, yabancıların yalnızca çocuklarının ABD vatandaşlığı kazanması amacıyla ülkeye gelip doğum yapması olarak tanımlanan “doğum turizmi”.
Beyaz Saray yetkilisi Stephen Miller, kararname imza töreninde, “Doğum turizmi uygulaması, bu kararın imzalanmasıyla yasaklandı” dedi. Trump da Yüksek Mahkeme kararını “çok talihsiz” olarak nitelendirerek, bazı kişilerin doğum turizmi üzerinden “iş kurduğunu” savundu.
ABD’de yalnızca bu amaçla doğum yapmak için ülkeye gelen yabancıların sayısına ilişkin resmî veri bulunmuyor. Göçün azaltılmasını savunan Center for Immigration Studies ise 2016-2017 döneminde yılda 20 bin ila 25 bin annenin bu amaçla ABD’ye geldiğini tahmin etmişti.
Kimlerin vatandaşlık hakkı etkilenebilir?
Kararnameler, ABD’de görev yapan yabancı hükümet çalışanlarının çocukları ile “düşman yabancılar” olarak sınıflandırılan kişilerin çocuklarının vatandaşlık haklarını da sınırlandırıyor.
Kongre’de ayrıca ABD topraklarında doğanlara otomatik vatandaşlığı sona erdirmeyi amaçlayan bir yasa teklifinin kabul edilmesi halinde, yeni düzenlemeler bu bölgelerde doğan kişileri de etkileyebilir.
Trump’ın 2025’te göreve geldiği ilk gün imzaladığı önceki kararname ise çok daha geniş kapsamlıydı. Anne veya babasından hiçbiri ABD vatandaşı ya da kalıcı oturum sahibi değilse, ABD’de doğan çocuğun vatandaşlığının tanınmaması öngörülüyordu.
14. madde neden önemli?
ABD’de doğumla vatandaşlık hakkı, 1868’de yürürlüğe giren 14. ek maddeye dayanıyor.
ABD İç Savaşı’nın ardından kabul edilen 13. madde köleliği kaldırmış, 14. madde ise özgürlüğüne kavuşan eski kölelerin vatandaşlık statüsünü güvence altına almıştı.
1898’de Çin kökenli Wong Kim Ark’ın açtığı dava ise bu hakkın göçmen ailelerin çocukları açısından da emsal kabul edilmesini sağladı.
Trump ise düzenlemenin İç Savaş sonrasında eski kölelerin çocukları için getirildiğini savunuyor.
Kaynak: Reuters







