Avrupa’yı bu yaz peş peşe vuran dört rekor sıcak hava dalgası nedeniyle, kıtanın yalnızca yaklaşık yarısından gelen ilk verilere göre en az 35 bin daha fazla kişi hayatını kaybetti.
Avrupa’da mayıs ayından bu yana art arda yaşanan dört sıcak hava dalgasının can kaybı bilançosu ortaya çıkmaya başladı. Avrupa’da en az 35 bin kişi aşırı sıcaklar nedeniyle hayatını kaybetti.
Almanya, Fransa ve İspanya’daki fazla ölümler tek başına 25 bini aşarken uzmanlar, ağustos ayına ilişkin veriler tamamlandığında toplam sayının ciddi şekilde yükselmesini bekliyor.
Batı Avrupa’da yüzlerce meteoroloji istasyonunda tüm zamanların sıcaklık rekorları kırıldı. Fransa ülke genelinde ölçülen en sıcak ortalama günü yaşarken, Almanya’da haziran sonunda üç gün üst üste rekor kırıldı ve 46 istasyonda sıcaklık 40 derecenin üzerine çıktı. İspanya’da ise sıcaklıklar uzun süre 42 derecenin üzerinde seyretti.
Bilim insanları, insan kaynaklı küresel ısınmanın bu tür aşırı sıcaklıkları hem daha sık hem de daha şiddetli hale getirdiğini belirtiyor.
Almanya’da 14 bin sıcaklık kaynaklı ölüm
Şu ana kadar en yüksek can kaybı Almanya’da kaydedildi.
Robert Koch Enstitüsü’nün tahminlerine göre 6 Nisan-9 Ağustos arasında yaklaşık 14 bin kişi sıcaklık nedeniyle hayatını kaybetti. Yalnızca 22-28 Haziran haftasında 9 bin 600 ölümün sıcaklıkla bağlantılı olduğu hesaplandı.
Bu yaz, Almanya’da kayıtların tutulmaya başlamasından bu yana sıcaklıklara bağlı ölümlerin en yüksek olduğu dönem oldu. Önceki rekor, 8 bin 900 ölümle 2018’de kaydedilmişti. Normal yaz aylarında bu sayı çoğunlukla 2 binin altında kalıyor.
İspanya’da da rekor kırıldı
İspanya’daki Carlos III Sağlık Enstitüsü’nün ölüm izleme sistemine göre mayıs ayından bu yana 4 bin 947 ölüm sıcaklıklara bağlandı.
Bu rakam, 2022’de kaydedilen 4 bin 520 ölümü aşarak 2026’yı İspanya’da sıcaklık kaynaklı ölümlerin en yüksek olduğu yıl haline getirdi.
Fransa’da ise mayıs sonundan 22 Temmuz’a kadar normalden 7 bin 300 fazla ölüm kaydedildi. Ülkede 500’den fazla meteoroloji istasyonunda 40 derecenin üzerinde sıcaklık ölçülürken, bir noktada Fransa’nın yüzde 98’i sıcaklık alarmı altındaydı.
Ağustos verileri henüz açıklanmadığı için Fransa’daki toplamın da artması bekleniyor.
İtalya’da bilanço 8 bine çıkabilir
İtalya henüz ülke genelini kapsayan kesin bir sayı açıklamadı.
İlk modellemeler, yalnızca 22-28 Haziran haftasında normalden yaklaşık 2 bin 700 fazla kişinin öldüğünü gösteriyor. Epidemiyologlar, nihai sıcaklık kaynaklı ölüm sayısının 5 bin ile 8 bin arasında olabileceğini tahmin ediyor.
İngiltere’de ise mayıs ve haziran aylarındaki sıcak hava dalgalarıyla bağlantılı 2 bin 877 ölüm hesaplandı.
Belçika 18-29 Haziran arasında ölüm oranının yüzde 39 arttığını ve 1.222 fazladan ölüm kaydedildiğini açıkladı. Hollanda’da 22 Haziran-5 Temmuz arasında en az 900, Polonya’da haziran sonundaki sıcak hava dalgasında yaklaşık 1.070, İsviçre’de ise aynı hafta 220 fazladan ölüm kaydedildi.
Sıcaklık ölüm nedenine neden doğrudan yazılmıyor?
Ülkelerin sıcaklığa bağlı ölümleri hesaplama yöntemleri birbirinden farklı.
Almanya ve İspanya, günlük sıcaklıklarla ölüm oranlarını karşılaştırarak sıcaklığa atfedilebilecek ölüm sayısını tahmin ediyor. Fransa ise önce tüm nedenlere bağlı “fazladan ölüm” sayısını açıklıyor, kesin nedenlendirmeyi daha sonra yapıyor.
Bu tür modellemelere ihtiyaç duyulmasının nedeni ise aşırı sıcaklığın ölüm belgelerinde çoğu zaman doğrudan ölüm nedeni olarak yer almaması.
Sıcaklık genellikle kalp-damar veya solunum hastalıkları gibi mevcut sağlık sorunlarını ağırlaştırıyor; ölüm nedeni kalp krizi, felç ya da böbrek yetmezliği olarak kayıtlara geçebiliyor. Bu nedenle kesin bilanço haftalar, hatta aylar sonra ortaya çıkabiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Avrupa bölgesinde sıcaklığa bağlı ölüm oranının son 20 yılda yüzde 30’dan fazla arttığını ve iklim krizi ile nüfusun yaşlanması nedeniyle bu sayının önümüzdeki yıllarda daha da yükselmesinin beklendiğini açıklamıştı.
Kaynak: Guardian
