İSTANBUL (Medyascope) – 1970’lerde İtalya’da kürtajı yasallaştırma mücadelesi yürüten, feminist, Avrupa Partisi lideri ve eski Dışişleri Bakanı Emma Bonino 78 yaşında hayatını kaybetti.
İtalyan insan hakları aktivisti ve Avrupa’nın önde gelen isimlerinden Emma Bonino, 78 yaşında hayatını kaybetti. Partisi Più Europa, 11 Eylül’de yaptığı açıklamada bu haberi duyurdu.
Açıklamada, “Bugün sadece liderimizi değil, aynı zamanda ülkemizin siyasi tarihindeki en açık görüşlü, cesur ve özgür figürlerden birini de kaybettik” denildi.
Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola, “Uğruna mücadele ettiği Avrupa onu özleyecek” diyerek saygı duruşunda bulundu.
İtalya’nın aşırı sağcı başbakanı Giorgia Meloni de Bonino’nun vefatının ardından paylaştığı mesajında, “Arka planları ve bakış açıları farklı olsa da, bu durum onun önemini ve ulusumuzun kamusal yaşamındaki rolünü kabul etmeme hiçbir zaman engel olmadı” dedi.
Meloni’yi iktidara getiren 2022 genel seçimlerinden önce Bonino, Meloni’nin “tek bir kelimesine, tek bir önerisine” katılmadığını ve seçmenlerin “İtalya’ya dair iki farklı vizyon arasında” seçim yapması gerektiğini söylemişti.
Kürtaj hakları mücadelesi
1948’de İtalya’nın kuzeybatısındaki Bra şehrinde bir çiftlikte doğan Bonino, Milano’daki Bocconi Üniversitesi’nden yabancı diller ve edebiyat bölümünden mezun olduktan sonra Radikal Parti’ye katıldı. Bu, kendisinin bir jinekolog sayesinde başladığını söylediği, ömür boyu sürecek bir siyasi tutkunun başlangıcıydı. Kısır olduğu söylendikten sonra Bonino, 27 yaşında hamile kaldı.
Bonino, Avrupa Komisyonu üyesi ve İtalya’da dışişleri bakanı olarak görev yaptı, ancak en çok siyasi ve insani davalara sarsılmaz bir bağlılığı olan militan bir feminist olarak tanınıyordu.
O dönemde İtalya’da kürtaj yasa dışı, zor, pahalı ve aşağılayıcı bir işlemdi.
Bonino önde gelen bir kadın hakları savunucusuyla tanıştı, sivil itaatsizliği benimsedi ve Floransa’daki bir kürtaj kliniğine kadınlara eşlik etmeye başladı.
Kürtajın yasallaştırılması kampanyasına katıldı, açlık grevleri yaptı ve hamileliğini sonlandırdığı için tutuklanmayı talep etti; bu protestolar onu siyasete yönlendirdi.
Siyasi kariyeri
Bonino, 1975’te Bilgilendirme, Kısırlaştırma ve Kürtaj Merkezi’ni (CISA) kurduktan sonra parlamentoya aday oldu.
1976’da ilk defa parlamentoya giren Emma Bonino; Romano Prodi ve Enrico Letta koalisyon hükümetlerinde Avrupa işleri, uluslararası ticaret ve dışişleri bakanlığı yaptı; ayrıca cumhurbaşkanlığı seçimleri için adı geçen tek kadın siyasetçi unvanını kazandı.
Kürtaj 1978’de yasallaştırılmıştı, ancak Bonino zaten hafif uyuşturucuların serbestleştirilmesinden nükleer enerjinin durdurulmasına kadar diğer konularda yoğun bir kampanya yürütüyordu.
Avrupa Parlamentosu’na birkaç kez seçilen kendisi, 1994’ten 1999’a kadar Avrupa Tüketiciyi Koruma Komiseri olarak görev yaptı ve 2008’de Roma’da senatör oldu.
Kendisi 2006-2008 yılları arasında İtalya’nın uluslararası ticaret ve Avrupa politikalarından sorumlu bakanı, ardından 2013-2014 yılları arasında dışişleri bakanı olarak görev yaptı.
Bonino, göçmen haklarını ve Avrupa Birliği’ni savunmak amacıyla 2018’de “Piu Europa” (Daha Çok Avrupa) adlı yeni bir siyasi hareketin başında kampanya çalışmalarına geri döndü.
O zamana kadar İtalya’nın en tanınmış kadın politikacılarından biriydi ve kamuoyu anketlerinde üst sıralarda yer alıyordu; yüzde 43’lük oy oranıyla dönemin başbakanı Paolo Gentiloni’den sonra ikinci sıradaydı.
Ancak “Beni Daha Az Sev, Bana Daha Çok Oy Ver” sloganına rağmen parti, parlamentoda bir sandalye kazanmak için gereken toplam oyların yüzde üçüne ulaşamadı.
Hastalığıyla mücadelesi
Bonino’ya 2015’te özellikle agresif bir akciğer kanseri türü olan pulmoner mikrositoma teşhisi konuldu ve 2023 yılında tamamen iyileştiği açıklandı. 2024’te solunum problemleri nedeniyle hastaneye kaldırıldı.
Daha sonra evinde iyileşme sürecindeyken, Papa Francis’ten sürpriz bir ziyaret aldı. İkiliyi bir araya getiren şey göçmen haklarına duydukları ortak endişeydi ve kültürel ve dini farklılıklara rağmen birbirlerine büyük saygı duyuyorlardı.
Bonino, Şubat 2025’te verdiği bir röportajda, vücudunun kendisini yarı yolda bıraktığını ve onu on yıllarca “siyasi bir silah olarak” kullanmasının fiziksel bedelini ödediğini söylemişti.
Bonino, Avrupa Parlamentosu vekili olarak beş yıl Avrupa Komiserliği görevini üstlendi ve Türkiye’ye AB’ye üyelik adaylığı sürecinde büyük destek verdi.
İtalyan siyasetçi 2012’de Hrant Dink Ödülü jüri üyesi oldu.
Kaynak: France 24
