İSTANBUL (Medyascope) – Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Türkiye’nin S-400 sistemlerini “Rusya ile dostane ilişkileri olan üçüncü bir ülkeye devretmesine” Moskova’nın onay verebileceğini söyledi. İşte Rusya’nın S-400’lerin satışı için şartları.
Türkiye’nin ABD ile ilişkilerindeki en önemli sorun başlıklarından biri olan S-400 hava savunma sistemlerinin geleceği yeniden gündemde. Peki S-400’lerin satışı için Rusya’nın şartları neler?
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, 26 Eylül’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında düzenlediği basın toplantısında, Türkiye’nin Rusya’dan satın aldığı S-400’leri üçüncü bir ülkeye devretmesinin mümkün olabileceğini söyledi.
Transferin gerçekleşebilmesi için sistemlerin gönderileceği ülkenin Rusya ile dostane ilişkiler içinde olması ve Moskova’nın onay vermesi gerektiğini belirten Lavrov, Rusya’ya bu konuda henüz resmi bir talep ulaşmadığını da sözlerine ekledi.
Lavrov ayrıca sistemlerin daha sonra başka bir ülkeye, özellikle de Ukrayna’ya gönderilmeyeceğine ilişkin garanti istediklerini belirtti.
S-400 satış sözleşmesindeki son kullanıcı şartları nedeniyle Türkiye’nin Rusya’nın izni olmadan sistemleri başka bir ülkeye devretmesi mümkün değil.
“Körfez ülkesine satıldı” iddiası gündeme gelmişti
Lavrov’un açıklaması, S-400’lerin üçüncü bir ülkeye gönderileceği yönünde yaz aylarında gündeme gelen iddiaları yeniden hatırlattı. Hürriyet yazarı Abdülkadir Selvi, 10 Temmuz’da S-400’lerin bir Körfez ülkesine satıldığını öne sürmüştü.
Selvi, edindiği bilgilere göre sistemlerin üçüncü bir ülkeye satıldığını ve alıcı ülkenin Birleşik Arap Emirlikleri ya da Katar olabileceğini yazmıştı. Ancak Selvi’nin “satış bugün açıklanacak” dediği iddia daha sonra Türkiye tarafından resmen doğrulanmadı.
Sonraki haberlerde BAE ve Katar olası adresler olarak öne çıktı. Temmuz ayında Yunanistan merkezli Kathimerini de Türkiye ile Rusya arasında üçüncü ülkeye satış seçeneğinin görüşüldüğünü ve BAE ile Katar’ın muhtemel alıcılar arasında gösterildiğini yazdı.
Hakan Fidan: “Yaratıcı fikirler var”
Ankara da son dönemde S-400 sorununa çözüm arandığını açık biçimde dile getiriyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 19 Eylül’de NTV’de katıldığı programda, CAATSA yaptırımlarının Türkiye açısından özellikle savunma sanayii alanında sorun yarattığını söyledi.
Fidan, S-400 dosyasına ilişkin, “S-400 meselesinin çözüm yolunda da birtakım yaratıcı fikirler var” dedi ve bu fikirlerin karşılıklı iyi niyetle hayata geçirilmeye çalışıldığını belirtti.
F-35’e dönüşün önündeki en büyük engellerden biri
Türkiye, Rusya ile S-400 hava savunma sistemlerinin alımı için 2017’de yaklaşık 2,5 milyar dolarlık anlaşma imzaladı, ilk sistemler 2019’da Türkiye’ye teslim edildi.
S-400 alımının ardından Türkiye F-35 programından çıkarıldı ve Aralık 2020’de Savunma Sanayii Başkanlığı’na CAATSA kapsamında yaptırımlar uygulandı. Türkiye’nin F-35 programına yeniden dahil edilmesi için S-400’lerin durumu halen temel anlaşmazlık başlıklarından biri.
ABD Başkanı Donald Trump da 7 Temmuz’da Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında Türkiye’ye yönelik CAATSA yaptırımlarını kaldırmayı planladığını açıklamış ve F-35 satışına ilişkin karar verileceğini söylemişti.
S-400’lerin özellikleri neler?
S-400 sistemi uçak, insansız hava araçları, seyir füzeleri ve balistik füzelere karşı kullanılabilen uzun menzilli bir hava savunma sistemi.
Sistemin azami menzili kullanılan füze türüne göre 400 kilometreye kadar çıkabiliyor ve yaklaşık 30 kilometre irtifadaki hedeflere angaje olabiliyor.
S-400’lerin NATO’nun hava savunma mimarisine entegre olmaması ise Türkiye’deki operasyonel kullanımını sınırlayan başlıklardan biri.
