Fon krizinde son gelişmeler

BDDK, Tera Yatırım Bankası, Destek Yatırım Bankası, Hedef Yatırım Bankası, Destek Finans Faktoring ve Tera Finans Faktoring'in yönetimlerinin TMSF'ye devredilmesine karar verdi.

Borsa İstanbul’da eylül ayında yaşanan satış dalgası, fon ve hisse manipülasyonu soruşturmalarında adı geçen şirketlerle sınırlı kalmadı. Borsada işlem gören şirketlerin toplam piyasa değerinde son yılların en sert aylık düşüşlerinden biri yaşandı.

Bloomberg HT’nin haberine göre, Borsa İstanbul’da işlem gören halka açık şirketleri kapsayan BIST Tüm endeksindeki şirketlerin toplam piyasa değeri, eylülde bir önceki aya kıyasla yüzde 20 azaldı.

Bu düşüş, küresel finansal krizin etkilerinin hissedildiği 2008’den bu yana kaydedilen en sert aylık gerileme oldu. Şirketlerin toplam piyasa değerindeki en büyük aylık düşüş, yüzde 22,5 ile 2008’in ekim ayında gerçekleşmişti.

Borsada 4,5 trilyon liralık değer kaybı

BIST Tüm endeksindeki şirketlerin toplam piyasa değerinde eylül ayında yaklaşık 4,5 trilyon TL’lik erime yaşandı.

Dolar bazında bakıldığında ise kayıp daha da belirginleşti. BIST Tüm şirketlerinin toplam piyasa değeri eylülde yüzde 22,5 geriledi. Bu, dolar bazında Ağustos 2018’den bu yana görülen en sert aylık düşüş olarak kayıtlara geçti.

Şirketlerin toplam piyasa değerindeki dolar bazlı kayıp yaklaşık 96 milyar dolar oldu.

BIST 100’de de sert gerileme

Satış baskısı, Borsa İstanbul’un ana gösterge endeksi BIST 100’de yer alan şirketlerin piyasa değerlerine de yansıdı.

BIST 100 kapsamındaki şirketlerin toplam piyasa değeri eylül ayında TL bazında yüzde 16 düştü. Böylece BIST 100 şirketlerinde de 2008’den bu yana en sert aylık değer kaybı kaydedildi.

BIST 100 şirketlerinin toplam piyasa değerindeki dolar bazlı kayıp ise yaklaşık 27 milyar dolar olarak hesaplandı.

İfade Özgürlüğü Derneği’nin EngelliWeb projesi kapsamında yapılan incelemede, fon krizi hakkında paylaşım yapan en az 147 X hesabının daha bugün erişime engellendiği tespit edildi.

Tespit edilebilen hesaplardan 147’sinin toplam takipçi sayısı yaklaşık 2,65 milyon. Bunların 5’i 100 binden, 17’si 50 binden, 36’sı ise 10 binden fazla takipçiye sahip.

Erişime engellenenler arasında finans ve sermaye piyasaları alanında çalışan isimler, ekonomistler, akademisyenler, teknik analistler, traderlar ve yatırımcıların yanı sıra avukatlar da bulunuyor.

Finans uzmanı İris Cibre, teknik analist İbrahim Babadağı, borsa yatırımcısı Gürdal Hançer, akademisyen Rıdvan Özturgut, avukat Tugay Bek ve yazar Hüseyin Edemir’in X hesapları erişime engellenenler arasında.

Adalet Bakanı Akın Gürlek sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada "İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Aklama Suçları Soruşturma Bürosunca yürütülen fon soruşturmalarında bugün 5'inci dalga operasyon gerçekleştirilmiş; 34 şüpheli hakkında arama, el koyma ve gözaltı kararı verilmiştir. Böylelikle bugüne kadar hakkında işlem yapılan şüpheli sayısı 217'ye ulaşmış; 56 şüpheli tutuklanmış, 88 şüpheli hakkında adli kontrol tedbiri uygulanmıştır" dedi ve ekledi:

"Piyasaları manipüle ederek vatandaşlarımızın birikimleri üzerinden haksız kazanç sağlamaya çalışanlar bilmelidir ki haksız kazancın izi sonuna kadar sürülecektir. Suçtan elde edildiği tespit edilen mal varlığı değerlerinin, kanunun öngördüğü usuller çerçevesinde TMSF bünyesinde oluşturulacak fona aktarılmasına yönelik hukuki süreçler işletilecektir."

TİP İstanbul Milletvekili ve Parti Sözcüsü Sera Kadıgil, Türkiye İşçi Partisi'nin sürece ilişkin taleplerini açıkladı. Kadıgil, TBMM bünyesinde fon krizinin araştırılması amacıyla komisyon kurulmasını istediklerini belirterek, şu ifadelere yer verdi:

"TBMM bünyesinde 'Tera-Pusula-Ankara', yani özetle TPA suç örgütü dediğimiz suç örgütünü araştırmak üzere bir komisyon kurulmalı. TPA suç örgütü mensubu tüm milletvekilleri, Cumhurbaşkanlığı bünyesinde faaliyet gösteren bürokratlar, bakanlık çalışanları, siyasi parti yöneticilerinin yapmış oldukları işlemlere dair bilgi ve belgeler kurulacak komisyonlarla doğrudan paylaşılmalıdır."

Fonlarla ilgili işlem kayıtlarının kamuoyuna açıklanmasını isteyen Kadıgil, "Burada kimin ne işlem yaptığı, hangi tarihte kaç para yatırdığı, hangi tarihte kaç para çektiği, kimin bu fon çılgınlığı başlamadan hemen önce görevlerinden affını istediği, kimin bu çöküş başlamadan hemen önce cebine milyarlarca lira para koyup gittiği sabit. Bunu siz biliyorsunuz, bunu henüz biz bilmiyoruz. Bu organize suç içerisinde kaç tane daha Fatma Betül Sayan Kaya olduğunu anlamamız için başta AKP olmak üzere tüm üst düzey yöneticilerin ve siyasilerin SPK işlemleri kamuoyuyla paylaşılmalıdır" dedi.

Son beş dönem TBMM'de görev yapan milletvekilleri ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi içerisinde görev yapan bakanların mal varlıklarının araştırılması için komisyon kurulmasını öneren Kadıgil, "Meclis'in içerisinde görev alan, son 5 dönemdir görev alan tüm milletvekillerinin, bu Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi denen ucube sistemin içerisinde görev yapan tüm bakanların mal varlıklarını araştırmak üzere bir komisyon kuralım" dedi. Kadıgil, komisyona bağımsız gözlemcilerin de dahil edilmesini istedi.

Sera Kadıgil, fon vurgunuyla ilgili bilgi ve belgelerin ihbar@tip.org.tr adresinden paylaşılabileceğini belirterek, "Halkın parasına, 5 kuruşuna el uzatmamış insanlar olarak el uzatanlarla mücadele etmek bizim bir muhalefet partisi olarak, bizim bu ülkenin devrimcileri olarak boynumuzun borcudur" dedi.

TİP İstanbul Milletvekili Ahmet Şık fon krizine ilişkin İstanbul İl Başkanlığı'nda açıklama yaptı.

Ahmet Şık, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in kriz ortaya çıkmadan önce manipülasyon yapıldığı yönünde açıklama yaptığını, bunun ardından SPK'nın Tera Portföy'e 8,8 milyon lira idari para cezası verdiğini söyledi. Şık, "Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek kriz patlamadan, soygun ifşa olmadan 11 ay önce bir açıklama yaptı 'manipülasyonlar yapılıyor' diye. Bu açıklamadan birkaç ay sonra Sermaye Piyasası Kurulu, Tera Portföy'e mealen 'Yaptığın manipülasyonların farkındayız, bir usulsüzlük var burada' diyerek 8,8 milyon lira idari para cezası kesti" dedi.

Şık, SPK'nın manipülasyonu gördüğü halde müdahale etmediğini ifade ederek, "Şimdi manipülasyonu görmüşsünüz, bir soygun düzeni kurulmuş denmişsiniz, bir denetleyici organsınız ve herhangi bir müdahale etmemişsiniz. Buradan dolayı baktığımızda Sermaye Piyasası Kurulu'nun yöneticileri eğer ki bir menfaat ilişkisi yoksa bile her biri görevi ihmalden ve görevi kötüye kullanmaktan sorumludur ve bu dosyanın şüphelisi ve açılacak davada sanığı olmak zorundadır" diye konuştu.

"Ben bu kontrollü patlatmanın Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yapıldığını iddia ediyorum" diyen Şık, bu iddiasını şöyle açıkladı:

"İlerleyen safhalardaki soygun fark edilince Hazine ve Maliye Bakanlığı şunu gördü: Eğer biz bu kontrollü patlatmayı yapmazsak şu an 20 milyar doların biraz üzerinde olan bu zarar, 6 ay sonra 100 milyar dolara çıkabilir. Yaşanan iktisadi krizle de bağlantılandırdığınızda çok daha büyük bir çığ düşeceğini görerek kontrollü bir patlatma yapılmıştır."

AKP Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya ve eşiyle ilgili belgelerin bir kaynak tarafından YENİ Parti Sözcüsü Zeynel Emre'ye iletildiğini kaydeden Şık, "İddia ediyorum, Adalet Bakanlığı bürokrasisi içerisinden bir kaynak tarafından gönderildi. O kaynağın Adalet Bakanlığıyla bir ilgisi var mı" diye sordu.

Şık, Tera Portföy Yönetim Kurulu Başkanı sıfatıyla gözaltına alınan Erdin Özel'in adli kontrolle serbest bırakıldığını belirterek, Özel'in soruşturulması gerektiğini söyleyerek, "Eğer Erdin Özel doğru şekilde araştırılırsa; telefonlarının, mesaj kayıtlarının, her türlü dijital iletişimin soruşturması layıkıyla yapılırsa biz daha çok fazla Fatma Betül Sayan Kaya olduğunu göreceğiz" dedi.

Hayrettin Koç'un ilişkilerinin de araştırılması gerektiğini belirten Şık, şu görüşlere yer verdi:

"Erdin Özel'in, daha önce soru önergemizde belirttiğimiz bürokrasi içerisinden birtakım isimlerle de ilişkisi olduğu iddia edilen Hayrettin Koç ile bir ilişkisi var mıdır? Hayrettin Koç'un yine AKP bürokrasisi ve devlet bürokrasisindeki kimlerle ilişkide olduğu, bir mafya grubuyla da ilgisi olduğu araştırılabilecek midir?

Dolayısıyla Erdin Özel'in ilişkilerinin irdelenmesi, özellikle Tera Yatırım Fonu'nun yurt dışında, vergi cenneti olarak bilinen kimi yerlerde bankası olup olmadığı araştırılmalıdır. Tera fonlarındaki yabancı kurum adına tutulan payların oranı ve hangi kurum adına tutulduklarını ortaya çıkarmak bir zorunluluktur; çünkü vurgunun büyüğü bu şekilde yapıldı. İlgili fonlarının, yani bu şişirilen vs. portföy dökümleri, saklama kuruluşu olarak bilinen Takasbank kayıtları ve iade taleplerinin detayları kamuoyuyla paylaşılması bir zorunluluktur; çünkü şeffaflaştırılmalıdır soruşturma."

Şık, 28 Ağustos 2026 düzenlemelerinden önce fonlardan çıkış yapan büyük yatırımcıların da açıklanmasını isteyerek, "Bu kişilerin Bakanlık düzeyiyle, ilgili bakanlıklar düzeyiyle herhangi bir yakınlığı var mıdır" diye sordu.

Fon krizinin ardından AKP Genel Başkan Yardımcılığı görevinden istifa eden Fatma Betül Sayan Kaya'nın ismi partinin sitesinden silindi.

Fatma Betül Sayan Kaya'nın, WhatsApp gruplarından da çıkarıldığı belirtiliyor.

Devlet Denetleme Kurulu Başkanı Salih Tanrıkulu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla, sermaye piyasasında yatırım fonlarının işlemleriyle denetim faaliyetlerinin mevzuata uygun yürütülmesi ve gerekli idari, hukuki tedbirlerin hayata geçirilmesi amacıyla inceleme ve denetim çalışmalarına başlandığını bildirdi.

Tanrıkulu, NSosyal hesabından yaptığı açıklamada, şunları kaydetti:

“Sermaye piyasalarında son dönemde yaşanan olaylarla ilgili olarak Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla, Devlet Denetleme Kurulu tarafından sermaye piyasasında yatırım fonlarının işlemleri ile denetim faaliyetlerinin mevzuata uygun yürütülmesi ve gerekli idari, hukuki tedbirlerin hayata geçirilmesi amacıyla inceleme ve denetim çalışmalarına başlanmıştır.”

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Aklama Suçları Soruşturma Bürosu'nca yürütülen fon soruşturması kapsamında daha önce hakkında yurtdışına çıkış yasağı tedbiri uygulanan Tera Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Erdin Özel ve Tera Portföy CEO'su Emir Münir Sarpyener gözaltına alındı.

Şüpheliler emniyetteki işlemlerinin ardından sabah saatlerinde sağlık kontrolüne götürüldü.

Şüphelilerden, Erdin Özel, Emir Münür Sarpyener, Fatmagül Lafçı, Bolkan Bekçi, Hasan Dörtkardeş, İbrahim Halil Rat sağlık kontrolünün ardından adliyeye sevk edildi.

Eski Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı İbrahim Ömer Gönül'ün, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Aklama Suçları Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen soruşturma kapsamında şüpheli sıfatıyla bugün savcılığa ifade vereceği öğrenildi.

AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın fon kriziyle ilgili Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) görevlendirildiğini açıkladı.

Bunun üstüne aynı zamanda Borsa İstanbul’un Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi ve Yönetim Kurulu Başkan Vekili olan, ayrıca Borsa İstanbul Denetim Komitesi Başkanlığı görevini yürüten DDK Başkanı Salih Tanrıkulu bu görevlerinden ayrıldı.

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, partisinin genel merkezinde Milletvekili Çalışma Toplantısı'na katıldı.

Toplantının açılışında konuşan Özgür Özel, fon krizine değindi.

AKP'li Fatma Betül Sayan Kaya hakkında konuşan Özel, “Bu isim buzdağının sadece görünen yüzüdür. Kabine'nin diğer üyeleri gibi, diğer üst düzey AK Partililer gibi becerikli olmadığı için Fatma Hanım, doğrudan kendi ve eşinin ismiyle işlem yapmıştır. Ve ilk bakıldığında listede göze çarpmıştır" dedi.

Fon skandalının maliyeti hakkında konuşan Özel, "Borsadaki kayıp şu an 3,5 trilyon lira. Tasfiye edilen 131 fonda kalan para 800 milyar lira. Yani bu soygunun ekonomiye maliyeti 90 milyar dolar! Üç yıl önce 11 ilimizde deprem yaşadık. Erdoğan bunun adını 'asrın felaketi' dedi, ekonomiye maliyetini 100 milyar dolar olarak kendisi açıkladı. Asrın felaketinin maliyeti 100 milyar dolar, asrın soygununun maliyeti 90 milyar dolar. Asrın soygunun ekonomiye etkisi deprem etkisidir" dedi.

Nefes gazetesi yazarı Nuray Babacan, fon soruşturmasına ilişkin AKP kulislerinde konuşulanları aktardı.

Babacan, AKP’nin üst düzey yöneticisinin "Partinin gördüğü göreceği en büyük kriz. Bu seçim kaybettirebilir. Çünkü miktar çok büyük… Bunu kimseye anlatamazsınız. Partiye ilişkilendirilen isimler var. Bu konunun Meclis’te araştırılmasını önce biz istemeliyiz. Cumhurbaşkanıyla bunu konuşacağız…” dediğini aktardı. 

Babacan, başka bir AKP’linin yorumunun ise şöyle olduğunu paylaştı:

“Bizi iktidara getiren üç nedenden biri olan bankalar krizine benziyor. İşin büyüklüğü daha yeterince görülmedi. Bu konuya kimse ‘kendi paralarını değerlendiriyorlar’ diye bakamaz. Birinin 163 milyon lirasını, bu kadar riskli bir alana yatırması hem bazı garantiler aldığı hem de geride riske atmadığı daha fazla parası olduğu hissi yaratıyor…”

YENİ Parti Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, TBMM’de 1 Ekim’de başlayacak 28. Dönem 5. Yasama Yılı ve gündemdeki konularla ilgili, ANKA Haber Ajansı’na değerlendirmelerde bulundu.

Günaydın, fon krizinin büyüklüğüne dikkat çekerek 1982’deki Banker Kastelli krizini hatırlattı. Kastelli krizinin yaklaşık 150 milyar liralık bir zarara yol açtığının varsayıldığını belirten Günaydın, mevcut kriz için ise “fiktif değerlerle en az 900 milyar lira” ifadesini kullandı. Borsanın 17 Eylül’den bu yana 3,5 trilyon lira değer kaybettiğini söyleyen Günaydın, “Gerçek zarar ne? 20 milyar dolar mı yoksa 100 milyar dolara ulaşmış bir zarar mı?” diye sordu.

Günaydın, krizden yalnızca Fatma Betül Sayan Kaya’nın sorumlu tutulamayacağını belirterek “163 milyon lira yatırmışlar, 2 milyar götürmüşler. Savunulacak tarafları yok” dedi. Ancak benzer işlemleri yapan başka kişilerin de bulunduğunu savunan Günaydın, bunların bazılarının işlemleri kendi adlarına, bazılarının ise “çantacıları aracılığıyla” gerçekleştirdiğini söyledi.

Krizin üç ayrı ayağı bulunduğunu belirten Günaydın, şirketler, fonlar ve bunları denetleyen kurumlara işaret etti. Özata ve Gündoğu Gıda gibi şirketlerle Pusula, Tera ve Hedef gibi fonları sıralayan Günaydın, denetimden sorumlu SPK ve BDDK’nın da soruşturulması gerektiğini savundu. “Sadece firmaları, fon şirketlerini değil, SPK’yı da BDDK’yı da soruşturmak lazım” dedi.

Günaydın, denetim kurumlarının teknolojik izleme araçları ve uzman kadrolar açısından yetersiz olmadığını savunarak, sorunun siyasi müdahaleden kaynaklandığını ileri sürdü. “Siyaset ‘buralara yaklaşma yakarım’ diyor. Sonunda memleket yanıyor” diyen Günaydın, krizle ilgili çalışmalarını sürdüreceklerini belirterek “Bu iş daha çok su kaldıracak” dedi.

AKP Genel Başkan Yardımcısı ve Ekonomi İşleri Başkanı Nihat Zeybekci, ortağı olduğu dört şirketin Tera’nın TP2 fonuna yatırım yaptığını ve fonun tasfiye sürecinin ardından paralarının içeride kaldığını söyledi. Zeybekci, kendisinin ve şirketlerinin borsada hisse alım satımı yapmadığını belirterek fon krizinde mağdur edilen 455 bin 758 kişiden biri olduğunu ifade etti.

Zeybekci, şirketlerin kısa vadeli nakitlerini birkaç gün sonraki ödemelere kadar değerlendirmek amacıyla fona yatırdığını, ancak son iki aydaki işlemlerden kendisinin haberdar olmadığını söyledi. Bu yatırımları şirket çalışanlarının yaptığını belirten Zeybekci, bilgisi olsaydı buna izin vermeyeceğini dile getirdi.

Fon krizinde SPK ve diğer düzenleyici kurumların sorumluluğuna dikkat çeken Zeybekci, piyasalardaki işlemlerin anlık olarak izlenebildiğini ve olağan dışı hareketlere müdahale edilebileceğini savundu. “Maalesef devletin ihmali var” diyen Zeybekci, mağdur yatırımcıların anaparalarının ödenmesi gerektiğini söyledi.

Zeybekci ayrıca İsmail Saymaz’ın Fatma Betül Sayan Kaya ve eşinin 2,2 milyar TL kazandığı iddiasına ilişkin sorusunu da yanıtladı. İddianın doğru olması halinde bunun yanlış olduğunu belirten Zeybekci, yalnızca Kaya’nın değil, benzer işlemleri yapan herkesin soruşturulması gerektiğini ifade etti.