İSTANBUL (Medyascope) – Ağır Ekonomi programının bu bölümünde Prof. Dr. Haluk Levent ve Prof. Dr. Öner Günçavdı, fon krizini, bu krizin altında yatan yapısal sorunları, siyasi bağlantıları ve ekonomik etkilerini değerlendirdi.
Prof. Dr. Haluk Levent ve Prof Dr. Öner Günçavdı fon krizini değerlendirdi. Levent, fon krizi sürecinin şeffaf bir şekilde yönetilmediğini savundu. Günçavdı ise krizin etkilerinin istenmeyen bir noktaya gidecek gelişmeler barındırdığını söyledi. Öner Günçavdı, bu krizin dünya finans piyasalarındaki mevcut riskler göz ardı edilerek tartışıldığını ifade etti.
Fon krizi ve ötesi
Günçavdı, fonların finansal gelişmişliğe katkı sağlayabilecek yeni bir enstrüman denemesi olduğunu söyledi:
“Bu fon dediğimiz şey de enflasyon sepeti gibi farklı finansal enstrümanlardan, yani doğrudan belirli ve bağımsız bir getirisi olan finansal araçlardan bir sepet oluşturuyor. Bu sepetin ağırlıklı ortalaması üzerinden bir getiri tanımlıyorsunuz. Dolayısıyla elde edilen getiri, sepetin içerisinde yer alan hisse senetleri veya para piyasası fonları gibi finansal araçların getirilerinin bir türevi oluyor.”
Özellikle fon sepetlerinin içeriği ve ağırlıklandırılmasında yeterince hassas davranılmadığını söyleyen Günçavdı, bunun da manipülasyona yol açtığını belirtti.
Haluk Levent ise Türkiye’de serbest fonların yüksek riskli finansal araçlar olduğunu belirterek, nitelikli yatırımcı şartının zaman içinde reel olarak gerilediğini söyledi. Levent, bu durumun riskli finansal varlıklara erişimi genişlettiğini savundu. Ekonomi yönetiminin bu süreçte sorumluluk taşıdığını vurgulayan Levent, yaşananların yalnızca kötü niyetli aktörlerle açıklanamayacağını ifade etti.
“Türkiye ekonomisindeki tüm değerler balondur”
Levent, fon skandalının basit bir dolandırıcılık vakası olmanın ötesinde, kapitalizmin özünden kaynaklanan ve Türkiye’deki rejimin tezahürlerinden biri olan “yağma” niteliğinde bir sistem sorunu olduğunu vurguladı. Böylesine büyük bir olayın güçlü siyasi destek ve geniş bir siyasi kapsam olmaksızın bu boyutlara ulaşmasının mümkün olmadığını belirtti.
Öner Günçavdı, fon krizinin mevcut rejimin finansal kriz yoluyla daha görünür hale gelmesi olduğunu ve “başkanlık sistemi”nin yöneticilerde “kibir ve özgüven artışı” yaratarak cezasızlık algısını güçlendirdiğini ifade etti.
Kapitalizmin krizler yaratmasının doğal olduğunu ancak gözetimle önlenebileceğini belirten Günçavdı, “AKP döneminde bu sistemdeki göreli fiyatlar sadece borsada değil ekonomi genelinde deforme olmuştur. Mesela TÜİK’in rakamları da deforme değil mi?” dedi.
Kişi başına düşen gelirin gerçekçi olmadığını, döviz kurunun yapay olarak şişirildiğini ifade eden Öner Günçavdı, TÜİK rakamlarının da satın alma gücündeki azalmayı olduğundan az gösteren “deforme” veriler olduğunu söyledi. Günçavdı, “Türkiye ekonomisindeki tüm değerler balondur” diye konuştu.
