Güzeltepe’de yüksek gerilim hattı endişesi: 180 bin volt altında yaşam

İSTANBUL (Medyascope, Belgin Şahin) İstanbul-Eyüpsultan’daki Güzeltepe Mahallesi’nde yüksek gerilim hatları evlerin üzerinden geçiyor, elektrik direkleri bahçelerde yükseliyor. Geçmişte yaşanan yangınları ve can kayıplarını hatırlatan mahalle sakinleri, hatların kaldırılmasını, ölçüm yapılmasını ve yetkililerin harekete geçmesini istedi.

İstanbul- Eyüpsultan’a bağlı Güzeltepe’de ve çevresindeki mahallelerdeki insanlar uzun yıllardır yüksek gerilim hattı endişesiyle iç içe yaşıyor. Enerji hatları ya binaların üzerinden geçiyor ya da direkler bahçelerin içinde kalıyor. Hatların çıkardığı ses ve kıvılcım mahalleliye geçmiş yıllarda yaşamını yitirenleri unutturmuyor. Halk geçmişte bazı evlerin yandığını, komşularının yaşamını yitirdiğini anlattı.

Ses ve kıvılcım, yağmurlu havalarda artıyor

Mahalle sakinlerinden Lale Erdoğdu, yüksek gerilim hattının evinin bulunduğu binanın üzerinden geçtiğini belirterek, özellikle geceleri hattın sesini duyduklarını söyledi. Leyla Kamış ise çocuklarının zaman geçirdiği bahçenin içindeki elektrik direğinin kendisini kaygılandırdığını belirtti.

Mahalle sakinlerinin ortak şikâyetlerinden biri de hatların çıkardığı ses ve zaman zaman görülen kıvılcımlar.

“Camlarımız kapalı olsa bile o cızırtıları çok net duyuyoruz” diyen Leyla Kamış, özellikle yağmurlu havalarda, hatta daha fazla ses ve kıvılcım gördüklerini belirtti. Lale Erdoğdu ise bu durumun kendisini ve çocuğunu korkuttuğunu ifade ederek “En başta olmamasını istiyorum. Güvenli alanlarımızın olmasını istiyorum” dedi.

46 yıldır Güzeltepe Mahallesi’nde yaşadığını belirten Nurgül Karaköçek, geçmişte yüksek gerilim hattına temas eden iki ayrı olayda insanların yaşamını yitirdiğini anlattı. Karaköçek, bir olayda inşaat çalışması sırasında kepçenin hatta temas etmesi sonucu bir evin yandığını, başka bir olayda ise alarm hattı çekilirken yaşanan temas nedeniyle yangın çıktığını söyledi.

Bir başka mahalle sakini olan Tuncay Bitnel ise çocukluğundan bu yana bölgede yüksek gerilim hatlarının bulunduğunu belirterek, geçmişte yaşanan başka olayları hatırlattı. Anlatımına göre bir çocuğun elindeki metal bir cismin hatta temas etmesi sonucu elektrik akımına kapıldığı, başka bir olayda ise yüksek gerilim hattına temas eden bir kablonun eve ulaşması sonucu aynı evde bulunan insanların hayatını kaybettiği belirtildi.

Mahalle sakinleri, geçmişte ve farklı tarihlerde yaşanan olaylar nedeniyle bölgede ciddi bir endişe oluştuğunu ifade etti.

“Hatlar mahalleye yüklendi”

Mahalledeki yüksek gerilim hatlarının güzergâhı konusunda konuşan önceki dönem mahalle muhtarı Ulaş Fidan bölgede üç ayrı yüksek gerilim hattının bulunduğunu aktardı.

Buna göre Alibeyköy Havzası’ndaki merkezden gelen 180 bin voltluk bir hat Yeşilpınar, Alibeyköy, Çırçır, Karadolap, Güzeltepe ve Okmeydanı yönünden geçiyor. Diğer hatlar ise Alibeyköy, Finanskent, 5. Levent ve çevresinden geçerek Güzeltepe Mahallesi üzerinden Okmeydanı yönüne ilerliyor.

Ulaş Fidan’ın iddiasına göre, 5. Levent konut projeleri kapsamında Torunlar İnşaat tarafından enerji hatlarının güzergâhında değişiklikler yapıldı. Fidan, bu değişikliklerin ardından yüksek gerilim hatlarının Güzeltepe Mahallesi’ne daha fazla yaklaştığını ileri sürdü.

Ulaş Fidan, bunun yalnızca güvenlik açısından değil, kentsel dönüşüm ve imar açısından da mağduriyetlere yol açtığını savunuyor. Bazı konutların yüksek gerilim hattının altında kalması nedeniyle yapılaşma konusunda sınırlamalar oluştuğunu, buna karşılık hattın bulunmadığı ve deplase edildiği 5. Levent’te daha yüksek yapılaşma haklarının verildiğini belirtiyor.

Yurttaşların talebi: “Hatlar kaldırılsın”

Mahallelinin talebi ise yüksek gerilim hatlarının yerleşim alanlarından çıkarılması. Yurttaşlar, mümkün olması halinde hatların yeraltına alınmasını, bunun mümkün olmadığı durumlarda ise yerleşim alanlarından uzaklaştırılmasını istedi.

Ulaş Fidan, “Bizim buradaki tek talebimiz bir an önce kalıcı bir şekilde bu tellerin yeraltına alınması ya da yerleşim alanlarından uzaklaştırılması” görüşünü dile getirdi.

Bazı yurttaşlar ise hattın kısa vadede kaldırılmasının mümkün olmaması halinde en azından direklerin yükseltilmesi, bakım çalışmalarının yapılması ve güvenlik önlemlerinin artırılması gerektiğini söyledi.

“20 yıldır bilgilendirme yapılmadı”

Mahalle sakinlerinin gündeme getirdiği bir başka konu ise bilgilendirme eksikliği.

Yaklaşık 20 yıldır mahallede yaşadığını belirten Deniz Avcıoğlu, bu süre içerisinde yüksek gerilim hatlarının insan sağlığı üzerindeki etkileri konusunda yetkili bir kurum tarafından kendilerine bilgilendirme yapılmadığını söyledi

Mahalleli, hatların kaldırılıp kaldırılmayacağı konusunda da açık ve resmi bir bilgi talep etti.

“Zararını bilmiyoruz. En azından kalkacak mı, kalkmayacak mı? Bizim bunun bilinmesini istememiz en doğal hakkımız” diyen yurttaşlar, özellikle çocukların bulunduğu alanlarda daha fazla bilgilendirme ve güvenlik önlemi alınmasını istedi..

Mahallede ölçüm yapılması talebi

İstanbul Elektrik Mühendisleri Odası üyesi Reha Şen, öncelikle hattın gerilim seviyesinin ve mümkünse akım yoğunluğu ile yük akışına ilişkin verilerin elde edilmesi gerektiğini belirtiyor. Ardından yaşam alanlarında elektrik ve manyetik alan ölçümlerinin yapılabileceğini ifade etti.

Ölçümlerin özellikle çocukların bulunduğu futbol sahası, evlerin yakınındaki alanlar, bahçeler ve insan yoğunluğunun bulunduğu noktalarda yapılabileceği belirtildi.

Elde edilecek sonuçların ilgili mevzuatta yer alan değerlerle karşılaştırılarak değerlendirilmesi gerektiği aktarıldı.

Uzman, ölçüm sonuçlarına göre bir risk değerlendirmesi yapılmasının önemine dikkat çekiyor.

Sağlık konusunda belirsizlik ve bilgi talebi

Mahalle sakinleri, yüksek gerilim hatlarının sağlık üzerindeki etkileri konusunda da kaygılarını dile getirdi. Güzeltepe Mahallesi Muhtarı Sibel Aksoy, mahallede kanser vakalarının yaygınlaştığı, baş ağrısı ve kalp krizlerinin arttığı yönünde kendilerine çok sayıda şikâyetin ulaştığını aktardı.

Uzman görüşünde ise yüksek gerilim hatlarının oluşturduğu elektrik ve manyetik alanlara ilişkin ölçüm yapılması gerektiği belirtildi. Dünya Sağlık Örgütü’nün ilgili sınıflandırmalarına ve çocukluk çağı lösemisiyle manyetik alanlar arasındaki ilişkinin araştırıldığına dikkat çekiliyor. Ancak görüşmede de belirtildiği üzere, mevcut bilgiler üzerinden “risk sıfır” denilemeyeceği ifade ediliyor.

Bu nedenle mahalle sakinlerinin talebi yalnızca hatların kaldırılması değil; ölçümlerin yapılması, sonuçların açıklanması ve halkın bilimsel veriler üzerinden bilgilendirilmesi.

“Ortak hareket edilirse çözüm bulunabilir”

Mahalle sakinleri, sorunun bireysel girişimlerle çözülemeyeceğini düşünüyor.

Mahalledeki yüksek gerilim hatlarından doğrudan etkilenen yurttaşlardan Deniz Avcıoğlu, tek başına çözüm üretmesinin mümkün olmadığını belirterek, ortak tepkinin ortaya konulması gerektiğini söylüyor.

Güzeltepe Mahallesi Muhtarı Sibel Aksoy, daha önce vatandaşlardan gelen şikâyetlerin dilekçelerle ilgili kurumlara iletildiğini, belediye başkanına yapılan halk toplantısında da konunun gündeme getirildiğini aktarıyor.

Bölgede yaşayanlar, ilgili kurumların bir an önce çalışma yapmasını, hatların yerleşim alanlarından çıkarılması için alternatif güzergâhların değerlendirilmesini ve bu süreç tamamlanana kadar güvenlik önlemlerinin artırılmasını talep ediyor.