İSTANBUL (Medyascope) – Brezilya’da devlet başkanlığı seçimlerinin ilk turunu kaybeden Lula da Silva, ikinci turda aşırı sağcı rakibi Flávio Bolsonaro’yu yenerek tarihi bir zafer kazandı. Oyların yüzde 51,79’unu alan Lula, dördüncü kez devlet başkanı seçildi.
Brezilya’da 25 Ekim Pazar günü yapılan devlet başkanlığı seçimlerinin ikinci turunu, görevdeki solcu Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva kazandı. 80 yaşındaki Lula, oyların yüzde 51,79’unu alarak eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, 45 yaşındaki aşırı sağcı senatör Flávio Bolsonaro’yu geride bıraktı.
Brezilya Yüksek Seçim Mahkemesi’nin (TSE) kesin sonuçlarına göre Lula 64 milyon 256 bin, Bolsonaro ise 59 milyon 826 bin oy aldı. İki aday arasındaki fark 4,4 milyonu aştı.
Sonuçlar, Brezilya’nın 1980’li yıllarda demokrasiye dönmesinden bu yana bir ilk: İlk turu ikinci sırada tamamlayan bir aday, ilk kez ikinci turda seçimi kazanmayı başardı.
İlk turdaki yenilgiden tarihi zafere
Lula, 4 Ekim’deki ilk turda Bolsonaro’nun yaklaşık 2,2 milyon oy gerisinde kalmıştı. Bolsonaro’nun yüzde 47,03, Lula’nın ise yüzde 45,16 oy aldığı seçimlerin ardından aşırı sağın iktidara gelme ihtimali güçlenmişti.
Ancak ikinci tur öncesindeki üç haftada Lula’nın destekçileri ülke genelinde büyük mitingler düzenledi. Üniversite öğrencilerinin öncülük ettiği Bolsonaro karşıtı protestoların ardından Rio de Janeiro ve São Paulo sokakları da Lula’ya destek veren kalabalıklarla doldu.
Seçimlere katılımın artması, Lula’nın geri dönüşünde önemli rol oynadı. İlk turda yüzde 21,08 olan sandığa gitmeme oranı, ikinci turda yüzde 19,2’ye geriledi.
Lula, ilk turda 2,2 milyon oy gerideyken ikinci turu 4,4 milyon oy farkıyla kazandı.
Sonuçların kesinleşmesiyle São Paulo’da on binlerce kişi sokaklara çıkarak kutlamalara başladı. Kırmızı bayraklar taşıyan destekçiler, Avenida Paulista’da “Lula” sloganları attı.
Zafer konuşmasında destekçilerine seslenen Lula, “Bu seçim inkârcılığın yenilgisi oldu” dedi ve sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu ülkeyi yönetme biçimimizi değiştireceğiz. Tanrı’ya ve siz Brezilyalılara teşekkür ediyorum. Bunu mümkün kılan demokrasi oldu.”
Bolsonaro yenilgiyi kabul etmiyor
Seçim sonucunun ardından Brezilya’da yeni bir siyasi gerilim başladı.
Flávio Bolsonaro, yenilgiyi kabul etmesinin mümkün olmadığını söyleyerek avukatlarının seçimin iptali için başvuruda bulunacağını açıkladı.
Bolsonaro, Yüksek Mahkeme Yargıcı Cristiano Zanin’in oy verme süresini iki saat uzatarak 19.00’a kadar devam ettirme kararına itiraz etti. Kararı, “Oyun oynanırken kuralların değiştirilmesi” olarak nitelendirdi.
Oy verme süresi, şiddetli yağışlar ve bazı bölgelerde seçmenlerin ulaşımda yaşadığı sorunlar üzerine uzatılmıştı. Bolsonaro’nun kampanyası da seçim günü süre uzatılması talebinde bulunmuştu.
Seçim yetkilileri ise Lula’nın zaferini resmen ilan etti. Bolsonaro’nun sonuçları tanımaması, seçim sonucunu kendiliğinden geçersiz kılmıyor.
Lula’nın zaferi Bolsonaro ailesi ve Trump için ne anlama geliyor?
Lula’nın zaferi, Latin Amerika’da son dönemde güçlenen sağ siyasetin Brezilya’da da iktidara gelmesinin önüne geçti.
Son yıllarda Arjantin, Şili ve Kolombiya gibi ülkelerde sağcı liderlerin seçim zaferlerinin ardından Brezilya’daki yarış, bölgenin siyasi dengeleri açısından önem kazanmıştı.
Sonuç, Bolsonaro ailesi için de bir yenilgi anlamına geliyor.
Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, 2022’de Lula’ya kaybettiği seçimin ardından darbe girişimi planlamaktan suçlu bulunarak 27 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Flávio Bolsonaro’nun kazanması halinde babasının serbest bırakılması ve yeniden siyasi rol üstlenmesi ihtimali gündemdeydi.
Seçim sonuçları, Bolsonaro ailesinin en önemli uluslararası destekçilerinden ABD Başkanı Donald Trump açısından da bir siyasi yenilgi olarak değerlendiriliyor.
Trump, ilk turda Flávio Bolsonaro’nun birinci olmasını büyük bir zafer olarak nitelendirmişti.
Lula dördüncü kez devlet başkanı
27 Ekim’de 81 yaşına girecek olan Lula, siyasi kariyerine 1970’li yıllarda São Paulo’da sendika lideri olarak başladı. İşçi sınıfından gelen siyasetçi, 1989, 1994 ve 1998 seçimlerini kaybettikten sonra ilk kez 2002’de devlet başkanı seçildi.
2006’da yeniden kazanan Lula, 2022’de Jair Bolsonaro’yu yenerek iktidara dönmüştü.
Şimdi ise ilk turdaki yenilgiyi ikinci turda tersine çevirerek Brezilya tarihinde dört kez devlet başkanı seçilen ilk siyasetçi oldu.
Lula’nın yeni görev döneminin 5 Ocak 2027’de başlayacak.
