Bulgaristan’da 25 Ekim’de yapılan cumhurbaşkanlığı seçimi ikinci tura kaldı. Rekor düzeyde düşük katılımın yaşandığı seçimde mevcut Cumhurbaşkanı İliyana Yotova ile Batı yanlısı muhalefetin adayı Andrey Gyurov, 1 Kasım’da yeniden karşı karşıya gelecek.
Bulgaristan’da 25 Ekim Pazar günü düzenlenen cumhurbaşkanlığı seçimi hiçbir adayın ilk turda seçilmek için gerekli çoğunluğu sağlayamaması üzerine ikinci tura kaldı. Seçmenler ikinci tur için 1 Kasım’da bir kez daha sandık başına gidecekler.
Sandığa katılımın rekor düzeyde düşük kalması dikkat çekti. Gözlemcilere göre seçmenlerin siyasete duyduğu güvensizlik, katılımın düşmesinde belirleyici oldu. Sandık çıkış anketleri, mevcut Cumhurbaşkanı İliyana Yotova’nın muhalefetin adayı Andrey Gyurov’un yaklaşık 3-4 puan önünde olduğunu gösteriyor.
Seçim, Rusya’ya yakın politikalarıyla bilinen Başbakan Rumen Radev’in İlerici Bulgaristan partisinin nisandaki parlamento seçimlerini kazanmasının ardından ilk büyük siyasi sınav olarak görülüyor.
Rusya-Ukrayna savaşı seçimlerin merkezinde
Bulgaristan’da seçim kampanyasının en önemli başlıklarından biri Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ve Karadeniz’de artan askeri gerilim oldu.
Son dönemde Bulgaristan açıklarındaki ticari gemilere düzenlenen İHA saldırıları, Avrupa Birliği ve NATO üyesi ülkede güvenlik endişelerini artırdı. Saldırılar, Rusya’nın savaşı genişletme ihtimaline ilişkin tartışmaları büyütürken Bulgaristan hükümeti deniz güvenliğinin güçlendirilmesi için müttefiklerinden yardım istedi.
Artan enerji fiyatları ve enflasyon da seçmenlerin gündemindeydi. Özellikle kırsal bölgelerde yaşayan ailelerin geçim sıkıntısı, seçim kampanyasında adayların çözüm üretmeye çalıştığı başlıca sorunlar arasında yer aldı.
Yotova: Rusya’yla ilişkilerde diyalogdan yana
62 yaşındaki gazeteci ve eski Avrupa Parlamentosu üyesi İliyana Yotova, Bulgaristan’ın mevcut cumhurbaşkanı.
Daha önce Rumen Radev’in iki dönem boyunca yardımcılığını yapan Yotova, Radev’in parlamentoya aday olmak üzere ocak ayında görevinden ayrılmasının ardından cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturdu.
Bağımsız aday olarak yarışan Yotova’yı iktidardaki İlerici Bulgaristan Partisi ve siyasi kariyerine başladığı Sosyalist Parti destekliyor. Yotova’nın seçilmesi halinde Bulgaristan tarihinde halkoyuyla seçilen ilk kadın cumhurbaşkanı olacak.
Uzmanlar, Yotova’nın Bulgaristan’ın Avrupa Birliği içindeki konumunu korurken Rusya’yla ilişkilerin iyileştirilmesini ve yaptırımların kaldırılmasını savunan Radev’in çizgisini sürdürebileceğini değerlendiriyor.
Yotova, seçim kampanyasında Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin yaklaşımını “Güç kullanmak yerine müzakereler yoluyla barışı savunuyorum” sözleriyle anlattı.
Gyurov: Güçlü NATO ve Ukrayna’ya destek
Yotova’nın rakibi Andrey Gyurov ise ekonomist, eski Merkez Bankası Başkan Yardımcısı ve eski geçici başbakan. 2026’nın ilk aylarında geçici hükümete liderlik eden Gyurov, Batı yanlısı reformcu muhalefet partilerinin desteğiyle seçime katılıyor.
Ukrayna’ya güçlü destek veren Gyurov, başbakanlığı döneminde Kiev yönetimiyle güvenlik işbirliği anlaşması imzalamıştı.
Seçim kampanyasında Bulgaristan’ın NATO ve Avrupa Birliği içindeki konumunu güçlendirmeyi vadeden Gyurov, şunları söyledi:
“Bulgaristan’ın Avrupa’da kendi sesine sahip olmasını istiyorum. Hazırlıklı, güçlü diplomasiye sahip ve net bir tutumla çıkarlarını savunan güvenilir bir NATO müttefiki olmalıyız.”
Bulgaristan’da cumhurbaşkanı ne kadar yetkili?
Bulgaristan’da cumhurbaşkanları doğrudan halkoyuyla beş yıllığına seçiliyor ve en fazla iki dönem görev yapabiliyor. Seçimin ilk turda tamamlanabilmesi için seçmen katılımının yüzde 50’yi aşması ve adaylardan birinin oyların çoğunluğunu alması gerekiyor.
Ülkede cumhurbaşkanlığı büyük ölçüde sembolik bir makam olsa da cumhurbaşkanının yasaları veto etme, uluslararası anlaşmaları imzalama ve büyükelçileri atama yetkisi bulunuyor.
Cumhurbaşkanı aynı zamanda silahlı kuvvetlerin başkomutanı.
Kaynak: AP
