İSTANBUL (Medyascope) – Prof. Dr. Senem Aydın-Düzgit, Trump’ın seçim yenilgisinin ABD’de ve dünyada daha sert siyasi hamleleri tetikleyebileceğini söyledi. Avrupa’da aşırı sağın yükselişini ve Türkiye–AB ilişkilerindeki güven kaybını değerlendiren Aydın-Düzgit, ekonomik ortaklıkların dışında kalma riskine dikkat çekti.
Medyascope’ta Gülener Kırnalı’nın hazırlayıp sunduğu Toplum ve Siyaset programının bu haftaki konuğu, Sabancı Üniversitesi Öğretim Üyesi ve İstanbul Politikalar Merkezi Direktörü Prof. Dr. Senem Aydın-Düzgit oldu. Söyleşide İsrail seçimlerinden ABD ara seçimlerine, Trump’ın Rusya ve Çin politikalarından Avrupa’da aşırı sağın yükselişine ve Türkiye–Avrupa Birliği ilişkilerine kadar dünya siyasetinin bir dizi önemli gündem maddesi ele alındı.
İsrail seçimlerini önemi
İsrail seçimlerini değerlendiren Aydın-Düzgit, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun iktidarını koruma ihtimalinin hâlâ yüksek olduğunu belirtti. Olası bir iktidar değişikliğinin İsrail’de otoriterleşme eğilimini durdurabileceğini, Filistin meselesinde ve bölgesel ilişkilerde daha fazla diyalog imkânı yaratabileceğini ifade etti. Bununla birlikte İsrail’in dış politikasını belirleyen yapısal faktörlere dikkat çeken Aydın-Düzgit, özellikle Doğu Akdeniz’deki ittifaklar ve Suriye’de Türkiye ile yaşanan rekabet açısından köklü bir değişim beklenmemesi gerektiğini vurguladı.
ABD ara seçimleri ve Trump’ın Putin-Şi yakınlaşması
ABD’de yaklaşan ara seçimlerin olası sonuçlarını da değerlendiren Aydın-Düzgit, Cumhuriyetçilerin Kongre’de ciddi kayıplar yaşamasının Donald Trump’ın dış politikasını yumuşatacağı varsayımına karşı uyardı. Trump kaybederse, yönetimin hem iç hem de dış politikada daha sert ve radikal adımlar atabileceğini belirtti. ABD’de demokratik kurumların geleceğine ilişkin risklere dikkat çeken Aydın-Düzgit, seçim sonuçlarının iktidar mücadelesini daha da sertleştirebileceğini ve bunun uluslararası siyasette yeni krizleri beraberinde getirebileceğini söyledi.
Trump’ın Vladimir Putin ve Xi Jinping ile yakınlaşmasının Avrupa açısından yarattığı endişeleri değerlendiren Aydın-Düzgit, Avrupa’nın aynı anda iki farklı tehditle karşı karşıya olduğunu anlattı. Rusya’nın Avrupa ülkelerinin güvenliğine yönelik oluşturduğu tehdit ile Çin’e duyulan ekonomik ve teknolojik bağımlılığın Avrupa Birliği’nin hareket alanını daralttığını belirtti. Trump yönetiminin NATO’nun güvenlik garantilerini sorgulayan yaklaşımının bu kaygıları derinleştirdiğini ifade eden Aydın-Düzgit, Avrupa’nın savunma kapasitesini ve stratejik özerkliğini geliştirmekte yaşadığı güçlüklerin altını çizdi. Avrupa’da aşırı sağın yükselişine de değinen Aydın-Düzgit, bu hareketlerin artık Avrupa Birliği’nden ayrılmak yerine Birliği içeriden dönüştürmeyi hedeflediğini; bunun demokrasi, temel haklar, iklim politikaları ve Avrupa bütünleşmesi açısından ciddi riskler taşıdığını söyledi.
Türkiye-AB ilişkileri ve Doğu Akdeniz
Söyleşinin son bölümünde Türkiye–Avrupa Birliği ilişkilerini ve Doğu Akdeniz’de yeniden gündeme gelen Türkiye–Libya anlaşmasını değerlendiren Aydın-Düzgit, Türkiye ile AB arasındaki sorunların yalnızca güvenlik ve dış politika üzerinden ele alınamayacağını vurguladı. Kıbrıs ve Yunanistan kaynaklı anlaşmazlıkların uzun süredir var olduğunu hatırlatan Aydın-Düzgit, asıl tehlikenin bu gerilimlerin ekonomik ilişkilere yansıması olduğunu belirtti. Türkiye’nin Avrupa Birliği ile dış politika uyumunun son derece düşük seviyelere gerilediğine dikkat çeken Aydın-Düzgit, karşılıklı güven kaybının Türkiye’yi Avrupa’nın geliştirmeye çalıştığı yeni sanayi politikalarının, ticaret rotalarının ve ekonomik ortaklıkların dışında bırakabileceği uyarısında bulundu.
