İSTANBUL (Medyascope) – Medyascope Yayın Yönetmeni Ruşen Çakır’ın konuğu siyaset bilimci Dr. Edgar Şar, ABD, Brezilya, Sırbistan, Macaristan ve Polonya’da sağ popülist partilerin seçim kaybettiği örnekleri değerlendirdi.
Ruşen Çakır’ın konuğu siyaset bilimci Dr. Edgar Şar, ABD, Brezilya, Sırbistan, Macaristan ve Polonya’da sağ popülist partilerin seçim yenilgilerini ele aldı. Şar, bu ülkelerdeki seçim sonuçlarının ortak özelliğinin yeni siyasi aktörlerin ve farklı siyaset yapma biçimlerinin öne çıkması olduğunu vurgulayarak Türkiye açısından çıkarılabilecek sonuçları değerlendirdi.
Bu bir dalga mı?
Şar, bu gelişmelere “dalga” demeden önce temkinli olunması gerektiğini söyledi. Fransa’da önümüzdeki yıl yapılacak seçimde Le Pen’in partisinin anketlerde birinci göründüğünü de hatırlattı:
“Çok çabuk bazı şeyleri dalga olarak görüyoruz. Orada tabii ki bir temkinli duruşu elden bırakmamakta fayda var. Avrupa’da mesela bir seçim yaşasaydık, bu sefer de farklı bir dalgadan bahsedebilirdik.”
ABD’de ön seçimler ve yeni isimler
Şar’a göre ABD’de ön seçimlerin doğrudan demokrasiye yaklaştırılması, para ve lobilerin etkisini 2016’ya göre azalttı:
“Demek ki ön seçim mekanizması çok daha doğrudan insanların demokratik tercihlerini koyup o paraları, o lobileri yenebilecekleri bir mekanizmaya dönüşmüş. Bu da aslında o demokratik mekanizmaları korumanın ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.”
Sırbistan ve Macaristan’da yeni aktörler
Şar, iki ülke arasındaki en önemli farkın liderlik olduğunu söyledi. Macaristan’da merkezi bir kampanya mekanizması vardı, Sırbistan’da tek bir lider yok:
“Mesela Sırbistan’da şöyle önemli bir fark var. Lider yok. Mesela Macaristan’dan bir farkı bu. Macaristan’da ciddi bir lider var. Çok iyi bir kampanya mekanizması kurdular. Gaf yapmasın kimse falan diye önceki seçimlerden ders alarak. Çok merkezi bir söylem yönlendirme mekanizması kurdular seçim kampanyası zamanında.”
Brezilya’da Lula nasıl kazandı?
Şar, ikinci tura giderken ikna edilebilecek kitlenin sınırlı olduğunu belirtti. Lula’nın iki tur arasında 10 milyon yeni seçmeni kendisine kattığını söyledi:
“Ama ikna edebileceğin kitle kim? Çok sınırlı aslında. Ya sandığa gitmemişler, ya da ilk turda diğer adaylara oy verenler ki üç beş tane diğer aday var, hepsi aşağı yukarı yüzde 2 civarında oy almış.”
Demokrat Parti’de farklı kanatlar
Şar, Demokrat Parti’de demokratik sosyalistler, iş dünyasına yakın isimler ve ılımlı bir kanat olmak üzere üç grup bulunduğunu söyledi. Kanatlar arasındaki gerilimin partiyi başkanlık seçimi öncesinde yıpratacağını düşünmediğini belirtti:
“Bu gerilim, partiyi bu kazançtan sonra bence başkanlık seçimi öncesinde çok da yıpratmayacaktır. Demokratlar açısından bu konuda çok kötümser değilim açıkçası.”
Türkiye için dersler
Şar’a göre Türkiye, 2024 yerel seçimlerinde yeni isimleri siyasete katarak dalganın bir parçası oldu. Şar, ardından toplumun sorumluluğuna da değindi:
“Toplum olarak kendimize de bakalım. Sosyal medyayı kullanmak, sosyal medyadan çok güzel herkesin paylaştığı, etkilendiği video yapmak değil sadece. Sosyal medyayı örgütlenmek için de kullanmak. O örgütlenmeyi kurabiliyor musun?”
