Avrupa’nın en büyük müzik etkinliklerinden EXIT Festivali, siyasi baskılar nedeniyle ara verdiği Sırbistan’a geri dönüyor. 2000 yılında öğrenci protestolarından doğan festival, yıllar sonra yeni bir öğrenci hareketinin seçimleri kazanmasıyla yeniden Novi Sad’da düzenlenecek. Festivalin kurucusu Dušan Kovačević, “Özgürlük Sırbistan’a döndüğünde EXIT’in de döneceğini hep söyledik” dedi.
Avrupa’nın önde gelen müzik etkinliklerinden EXIT Festivali, öğrenci hareketinin Sırbistan’daki parlamento seçimlerini kazanmasının ardından ülkeye geri dönme kararı aldı. Öğrencilerin yolsuzluk karşıtı protestolarına verdiği destek nedeniyle baskılarla karşılaştığını belirterek geçen yıl Sırbistan’dan ayrılan festival, Temmuz 2027’de Novi Sad kentindeki Petrovaradin Kalesi’nde özel bir etkinlikle yeniden düzenlenecek.
EXIT’in kurucusu ve CEO’su Dušan Kovačević, Associated Press’e (AP) yaptığı açıklamada, “Özgürlük Sırbistan’a döndüğünde EXIT’in de döneceğini hep söyledik. Öğrencilerle, yurttaşlarla ve bu mücadeleyi kazanan herkesle inanılmaz derecede gurur duyuyoruz” dedi.
Festivalin Sırbistan’dan ayrılmasına yol açan süreç, Kasım 2024’te Novi Sad’daki tren istasyonunun beton sundurmasının çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesiyle başladı.
Facianın yolsuzluk ve ihmallerden kaynaklandığını düşünen yurttaşların protestoları, öğrencilerin öncülüğünde ülke çapında bir hükümet karşıtı harekete dönüştü.
EXIT de protestoculara destek verdi ancak Kovačević’in aktardığına göre bu tutumun ardından festivalin kamu kaynaklarından aldığı finansman kesildi, sponsorluk anlaşmaları iptal edildi ve organizatörler güvenlik tehditleriyle karşılaştı.
Kovačević, 2025’teki festival sırasında öğrencilere destek veren pankartlar açılmasının ardından organizasyonun resmî güvenlik desteğini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını söyledi. O yıl İtalyan şarkıcı Gala, protestoların marşlarından birine dönüşen Freed from Desire şarkısıyla öğrencilerle birlikte sahneye çıkmıştı.
“Yarattığımız her şeyi riske attığımızın farkındaydık” diyen Kovačević, festivalin neden geri adım atmadığını şu sözlerle anlattı:
“Biz sosyal sorumluluğu festivale sonradan eklemedik. Zaten onun içinden doğduk.”
26 yıl sonra başladığı yere dönüyor
EXIT’in hikâyesi de bir öğrenci hareketiyle başlamıştı. Festivalin temelleri, 2000 yılında dönemin Sırbistan Cumhurbaşkanı Slobodan Milošević’e karşı düzenlenen protestolar sırasında atıldı. Novi Sad Üniversitesi öğrencilerinin konser, tiyatro ve film gösterileriyle sürdürdüğü etkinlikler, 2001’de uluslararası bir müzik festivaline dönüştü.
Yıllar içinde Pet Shop Boys, Billy Idol, Moby ve The Prodigy gibi dünyaca ünlü isimleri ağırlayan EXIT, yüz binlerce müzikseverin katıldığı Avrupa’nın önemli festivallerinden biri haline geldi.
Sırbistan’dan ayrılmasının ardından Balkan ülkelerinde ve Mısır’daki Giza Piramitleri önünde etkinlikler düzenleyen festival, 2027’de yeniden doğduğu kente dönecek.
Kovačević, dünyanın dört bir yanından binlerce kişinin festivalin daha erken dönmesi için mesaj gönderdiğini belirterek gelecek yılki etkinliğe ilişkin beklentisini şöyle anlattı:
“Heyecan inanılmaz büyük. Hepimiz çok özel bir şey yaşanmasını bekliyoruz. Bunun şimdiye kadarki en iyi EXIT festivallerinden biri olacağını düşünüyoruz.”
Kaynak: AP
