Don, haşere ve kokarca istilası nedeniyle Türkiye’de fındık üretimi büyük oranda düştü. Artan maliyetler karşısında Nutella’nın üreticisi Ferrero, Türkiye’den alımlarını durdurarak alternatif tedarikçilere yöneldi.
Türkiye’de fındık üreticileriyle Nutella’nın üreticisi İtalyan gıda devi Ferrero arasında alım fiyatı konusunda gerilim yaşandı.
Dünyadaki fındık üretiminin yaklaşık yüzde 70’ini, ihracatının ise yüzde 75’ini karşılayan Türkiye, küresel pazarda açık ara lider konumda bulunuyor. Ferrero ise dünya genelinde üretilen fındığın yaklaşık dörtte birini satın alıyor.
Türkiye’de yıllık ortalama 700 bin ton fındık hasadı yapılıyor ve bunun üçte birini Ferrero satın alıyor. Ancak bu yıl üretimin beklentilerin çok altında kalması, piyasadaki dengeleri değiştirdi.
Financial Times’ın haberine göre ilkbaharda yaşanan don olayları, ardından gelen haşere ve kokarca istilası rekoltenin düşmesine yol açtı. FİSKOBİRLİK Ulubey Şube Başkanı Cemil Temiz, “Resmî tahmin 450 bin ton ama ben bu rakamın 300 bini geçeceğine inanmıyorum” dedi.
Fiyatlar neredeyse ikiye katlandı
Üretimdeki azalma fiyatlara doğrudan yansıdı. Haziran ayında ton başına 9 bin dolar olan doğal iç fındık fiyatı, son haftalarda 18 bin dolara kadar yükseldi. Şirket ise bu artış karşısında Türkiye’den alımları durdurarak daha önce üretimi teşvik ettiği Şili ve ABD gibi alternatif kaynaklara yöneldi.
Ferrero Hazelnut Company Genel Müdürü Marco Botta, “Bu yıl uzun vadeli bir stoklamamız var, acelemiz yok” açıklamasında bulundu.
“Bekleyiş savaşı”
Haberde Türkiye’deki üreticiler ile aracılar arasında “bekleyiş savaşı” yaşandığı belirtildi.
Londra merkezli CG Hacking şirketinden Giles Hacking, “Yerel aracılar, Ferrero’nun yeniden alım yapacağını öngörerek ellerine geçen her fındığı topluyorlar… Ortada Ferrero ile uzun pozisyondaki tüccarlar arasında bir bekleyiş savaşı var. Bu kişiler adeta Ferrero’yu rehin almış durumda” dedi.
Bazı üreticiler Ferrero’nun yeniden piyasaya gireceğini düşünerek ürünlerini elinde tutarken, bu durum hem üreticiler hem de tüccarlar açısından belirsizlik yaratıyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), bu sezon taban fiyatı yüzde 20 artırdı, ancak serbest piyasa fiyatları bu seviyeyi çoktan geçti. TMO konuya ilişkin açıklama yapmazken Ferrero cephesi fiyatların düşmesini bekliyor.
