2026 bütçesi, TBMM Genel Kurulu’nda iki haftalık maratonu başladı. Bütçenin tümü üzerine yapılan görüşmelere katılan siyasi parti liderleri birbiriyle selamlaştı, sadece Müsavat Dervişoğlu ile DEM Parti’liler birbirinin elini sıkmadı. Bütçeyi sunan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, faiz giderlerine denk bütçe açığından söz etmezken “2026 yılı bütçemizin 29 milyar lira faiz dışı fazla vermesini hedefliyoruz” dedi. Oturumun öne çıkan ikinci gündemi ise yeni çözüm süreciydi.
2026 bütçe kanunu teklifi TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmeye başladı. Plan ve Bütçe Komisyonu’nda muhalefetin hiçbir öneri ve eleştirisine göre değişiklik yapılmadan geçen bütçe teklifinde, Genel Kurul görüşmeleri sırasında da gelir azaltıcı veya gider artırıcı öneriler yapılamayacak.
Genel Kurul’da iki hafta boyunca sürecek bütçe maratonunun ilk gününde bütçenin tümü üzerine görüşmelerde grupları adına CHP, DEM Parti, İYİ Parti, Saadet Partisi liderleri Meclis kürsüsündeydi.
Liderler el sıkıştı, sadece İYİ Parti ve DEM Parti birbiriyle selamlaşmadı
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Meclis Genel Kurul salonuna ilk gelen lider oldu. Ardından gelen DEM Parti Eş Genel Başkanları Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan, MHP sıralarına giderek Bahçeli ile selamlaştı. AKP milletvekilleri de Bahçeli’nin yanına giderek tokalaştı.
Daha sonra salona gelen Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, CHP Genel Başkanı Özgür Özel, AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan da liderlerin elini sıktıktan sonra yerine oturdu. İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, sert eleştiriler yönelttiği Bahçeli ile birlikte diğer liderlerle tokalaşırken, DEM Parti heyetiyle selamlaşmadı.
Numan Kurtulmuş: “Bu bir devlet projesidir”
Oturumu TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yapılan çalışmalara ilişkin bilgi vererek açtı. Kurtulmuş “fevkalade tarihi çalışmalar” diyerek Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun faaliyetlerine de değindi. Pek çok farklı kesimi dinlediklerini hatırlatan Kurtulmuş “Cumhuriyet’in ilk yüzyılının en yakıcı sorunu olan terörün ortadan kaldırılması için çok katmanlı bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Bundan sonraki süreçte ümit ediyorum ki bu komisyon en kısa sürede, müzakere olgunluğunu devam ettirerek fevkalade güçlü bir rapor yazacak; bu sorunla ve Türkiye’nin demokratik standartlarının yükseltilmesiyle ilgili genel perspektifi TBMM’ye sunacaktır” diye konuştu.
“Terörsüz Türkiye”nin sadece komisyonun görev alanı olmadığına dikkat çeken Kurtulmuş “Bu bir devlet projesidir. Devletin bütün ilgili kurumları, başta güvenlik kurumlarımız olmak üzere bu sürecin kazasız belasız yürütülmesi ve sonlandırılmasıyla ilgili olarak çok üst bir koordinasyonla görevlerini yerine getirmektedir” dedi.
TBMM’deki komisyonun üstüne düşen demokratik denetim fonksiyonunun gereği olarak süreci başarılıyla bu noktaya kadar getirdiğini söyleyen Kurtulmuş “Ümit ederim ki sonuç alarak Türkiye tarihinde önemli bir tarihi fırsatın başarıyla sonuçlandırılmasına vesile olur” ifadelerini kullandı.
Cevdet Yılmaz faize denk bütçe açığını görmedi, “faiz dışı fazla” dedi
Cumhurbaşkanlığı Kabinesi adına bütçe teklifini Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz sundu. Yılmaz, “istikrar ve refah bütçesi” dediği 2026 bütçesinin yapısal dönüşümü hızlandıracak, yüksek gelir hedefini destekleyecek bir anlayışla hazırlandığını söyledi.
Bütçe giderlerinin 18 trilyon 979 milyar lira,bütçe gelirlerinin ise 16 trilyon 266 milyar lira olacağını öngördüklerini paylaşan Yılmaz, “Bütçe açığının gayri safi yurtiçi hasılaya oranının ise yüzde 3,5 olarak gerçekleşmesi beklenmektedir. Hükümetlerimiz döneminde mali disiplin her zaman temel önceliğimiz oldu. Bütçeyi faiz bütçesi olmaktan çıkararak hizmet bütçesi haline getirdik” dedi.
Bütçe teklifindeki giderlerin 2 trilyon 741 milyar lirasını faiz giderleri oluşturuyor. Bu tutar aynı zamanda, 2026 yılında 2,7 trilyon liralık bütçe açığına da denk oluyor. Ancak Yılmaz “2026 yılı bütçemizin 29 milyar lira faiz dışı fazla vermesini hedefliyoruz” şeklinde ifade etmeyi tercih etti.
Yeni Yol’dan AKP sıralarının boş kalmasına tepki
Yeni Yol Grubu adına ilk sözü DEVA Parti’li Mehmet Emin Ekmen aldı. Ekmen’in konuşması sırasında AKP koltukları boş kaldı. Ekmen, Meclis’e sunulan bütçenin; çiftçilerin, hayvancıların, kadınların, gençlerin, KHK ile ihraç edilenlerin ve üreticilerin bütçesi olmadığının altını çizdi. Ekmen, Kürt sorununun çözümüne yönelik devam eden süreçte iktidar ve ortağı MHP arasında uyumsuzluk olduğunu ifade ederek “Süreçte demokratikleşme adına hiçbir iyileşme olmadığı gibi, yeni kayyum atamaları devam etti. Siyasetçiler şafak sökmeden gözaltına alındı” diye konuştu.
Yeni Yol Grubu adına ikinci konuşmacı Gelecek Parti’li Selçuk Özdağ muhalefet konuşurken AKP’nin sıralarının boş kaldığını vurguladı. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin ardından, “Kuvvetler ayrılığı” ilkesinin ayaklar altına alındığını belirten Özdağ, Meclis’in hesap sorma yetkisinin elinden alındığını kaydetti.
Mahmut Arıkan: “En büyük imkanlara sahip ülke, nasıl 23 yıl boyunca açık verir?”
Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan ise “Bütçe, bir iktidarın hedef belgesidir. İktisadi bağımsızlığa verdiği önemin göstergesidir” diyerek milli imkanların kalkınmaya, üretime mi, yoksa faize, betona mı öncelik verdiğinin ilanı olduğunu söyledi. Atılan şöyle konuştu:
“Dünyanın en büyük imkanlarına sahip bir ülkesinin bütçesi, nasıl olur da 23 yıl boyunca her sene açık verir? Bir kere bile mi denk bütçe akıllara gelmez? Bir kere bile mi şu faiz mikrobundan kurtulmak istenmez? Bir değil, iki değil, üç değil; tam 23 yıl boyunca bütçesi açık veren bir anlayışa bırakın ülke yönetimini, bakkal dükkânı bile teslim edilmez.”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in “Az kazanandan az, çok kazanandan çok vergi” sözlerini hatırlatan Arıkan “Kusura bakmayın, siz bunu yapamazsınız. Çünkü siz zenginlerin hükümetisiniz. Siz, KDV’lerle, ÖTV’lerle, market kasasında, benzin istasyonunda vatandaşın canını acıta acıta para topluyorsunuz” diye konuştu.
MHP’den “TRÇ ittifakı” ve yeni anayasa vurgusu
MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, 2026 bütçesinin şu üç temel üzerine inşa edildiğini söyledi: harcamada disiplin, enflasyonla mücadele ve sürdürülebilir büyüme. “Terörsüz Türkiye” sürecine dair de konuşan Akçay, bunun siyasi bir manevra değil, “devlet aklı ve millet vicdanıyla çizilmiş tarihi, milli ve stratejik bir yöneliş” olduğunu söyledi.
Sürecin yalnız iç barış için değil, bölgesel olarak daha güçlü jeopolitik duruş ve istikrar için de şart olduğunu ifade eden Akçay “Onlarca yıldır enerjimizi ve en kıymetli varlığımız olan evlatlarımızı yutan bu sarmaldan çıkmak, önümüzdeki en büyük ödevdir” dedi. Akçay, sürecin bölgesel barışa da katkısı olacağını söyleyerek, Bahçeli’nin daha önce dile getirdiği Türkiye-Rusya-Çin (TRÇ) ittifakına işaret etti. Dış politikanın “Kudüs paktı, TRÇ ve ABD ve Batı’yla dengeli ilişkiler” olmak üzere üç sütun üzerine inşa edilmesini gerektiğini ifade etti.
MHP Grup Başkanvekili Filiz Kılıç’ın bütçe görüşmelerinde öne çıkan sözleri “yeni anayasa” hazırlığı oldu. 1982 Anayasası için “yamalı bohça” diyen Kılıç “Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemini tahkim edecek sivil, demokratik ve kapsayıcı yeni bir anayasa milletimize borcumuzdur. MHP olarak bu konuda hazırlığımız tamdır, irademiz nettir” dedi.
Müsavat Dervişoğlu: “Teröristlerle iktidar pazarlığı yaptığınız için size de bütçenize de hayır”
MHP’lilerin ardından kürsüdeki yerini alan İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, “Görüşülen bütçe aynı zamanda bir yılın siyasi muhasebesidir” dedi. Faiz giderinin bütçeye oranının 10 yılda neredeyse ikiye katlandığına ve 2026 bütçesinin yedide birinin faize aktarılacağına dikkat çeken Dervişoğlu “Netice bütçe açığı, yüksek maliyetli borçlanma, yüksek enflasyon ve alım gücünün çöküşüdür! Emekliye, öğretmene, asgari ücretliye gelince ‘Kaynak yok, bütçe yükü, enflasyon artar’ denmektedir. Sıra sarayın harcamalarına gelince tasarruf söz konusu olmadığı gibi ‘kaynak sorunu’ da yaşanmamaktadır” diye konuştu.
Yeni çözüm sürecine yönelik tepkilerini bugün de Meclis’te dillendiren Dervişoğlu şöyle devam etti:
“Yarın ‘Bu işte de yanlış yapmışız, aldatılmışız, kandırılmışız’ derseniz, U dönüşü mü yapacaksınız? Ki yavaş yavaş başladınız. Buğday ithal eder gibi, milli kimlik ve üniter yapı mı ithal edeceksiniz? Cumhuriyet Türkiye’sini yeniden tesis etmek için, başka maden ruhsatları mı vereceksiniz? Biz ‘Terörsüz Türkiye’ masalıyla, Türkiye’ye kabus yaşatmak istediğiniz için, teröristlerle iktidar pazarlığı yapacak kadar milli benliğinizden uzaklaşıp şuursuzlaştığınız için, namus ve şerefiniz üzerine ettiğiniz o yeminleri unutup, 85 milyonun hakkına hukukuna göz diktiğiniz için, size de bütçenize de hayır diyoruz.”
