Tayland ve Kamboçya arasındaki yüzyıllık sınır anlaşmazlığı, temmuz ayında ilan edilen ateşkese rağmen yeniden alevlendi. Karşılıklı suçlamalar, çatışmalar ve tahliyeler sınır hattını yeniden bir kriz bölgesine çevirdi. Peki iki ülke neden çatışıyor, bu çatışmanın savaşa dönüşme riski var mı?
Tayland ve Kamboçya arasındaki sınır hattı, son günlerde yeniden şiddet olaylarına sahne oldu. En az 33 kişinin öldüğü temmuz ayındaki çatışmalarının ardından ilan edilen ateşkes bozuldu ve iki ülke birbirini saldırıyla suçluyor.
Son olarak bir Tayland askerinin hayatını kaybetmesi üzerine Bangkok, Kamboçya içindeki askeri mevzilere hava saldırıları düzenlediğini açıkladı. Kamboçya ise Tayland’ın sivil bölgeleri vurduğunu öne sürdü.
Sınır anlaşmazlığının kökeni ne?
Çatışmanın arka planı 19. yüzyıla, Fransa’nın Kamboçya’yı işgal ettiği dönemde çizilen sınır haritalarına dayanıyor.
Sorun 2008’de Kamboçya’nın ihtilaflı bölgedeki 11. yüzyıldan kalma tapınağı UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne kaydettirmeye çalışmasıyla yeniden alevlendi. O günden bu yana her iki tarafta onlarca asker ve sivilin öldüğü aralıklı çatışmalar yaşanıyor
Mayıs 2025’te bir Kamboçyalı askerin öldürülmesi, ilişkileri son on yılın en düşük seviyesine çekti. Kamboçya Tayland’dan meyve sebze, elektrik ve internet ithalatını yasakladı; iki ülke de sınır birliklerini güçlendirdi.
Çatışmalar nasıl başladı?
8 Aralık’ta Tayland, Ubon Ratchathani bölgesine Kamboçya’nın ateş açtığını ve bir askerin öldüğünü açıkladı ve ardından hava saldırıları düzenledi. Ertesi gün Bangkok, Kamboçya’nın roketler ve kamikaze dronlar kullandığını, bazı roketlerin sivil alanlara düştüğünü duyurdu.
Kamboçya ise saldırıyı ilk başlatanın Tayland olduğunu savunarak “misilleme yapmadığını” öne sürdü. Pursat bölgesinde sivillerin hedef alındığını iddia etti.
Ateşkes neden çöktü?
Temmuzdaki beş günlük çatışmanın ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın devreye girmesiyle Malezya’da bir ateşkes sağlanmıştı. ASEAN gözlemcileri sahaya gönderilmiş, ağır silahların geri çekilmesi ve 18 Kamboçya askerinin serbest bırakılması planlanmıştı ancak Tayland, kasım ayında güvenlik tehdidinin arttığını söyleyerek anlaşmayı askıya aldı.
Bugün iki ülke de ateşkesi ihlal etmekle birbirini suçluyor. Liderlik krizleri ve iç siyasi kırılganlıklar, krizin kontrol altına alınmasını zorlaştırıyor.
Tayland ve Kamboçya arasında savaş çıkar mı?
Bölge geçmişteki krizlerde hızlıca sakinleşmişti. Uzmanlara göre büyük bir savaş ihtimali düşük ancak hem Phnom Penh hem Bangkok’taki siyasi dengeler bu kez tansiyonun daha zor düşeceğini gösteriyor.
İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Çin ve Avrupa Birliği (AB) taraflara itidal çağrısı yaptı.
Sınırın 50 km çevresi için her iki ülkede de “zorunlu olmayan tüm seyahatlerden kaçının” uyarısı geçerli.
Kaynak: BBC
