Güney Amerika ülkesi Şili’de güvenlik, göç ve suç tartışmalarının damga vurduğu seçimleri aşırı sağcı José Antonio Kast kazandı. Sonuç, ülkede Pinochet sonrası dönemin en sert sağa dönüşü olarak yorumlanıyor.
Şili’de aşırı sağın zaferi
Şili’de yapılan başkanlık seçimlerinde aşırı sağcı siyasetçi José Antonio Kast, oyların yüzde 58’inden fazlasını alarak ülkenin yeni devlet başkanı seçildi. İktidardaki sol koalisyonun adayı Jeannette Jara’yı açık farkla geride bırakan Kast’ın zaferi, 1990’da askeri diktatörlüğün sona ermesinden bu yana ülkedeki en keskin sağa yöneliş olarak değerlendiriliyor.
Seçim kampanyası boyunca Kast, Şili’nin “kaos ve güvensizlik içine sürüklendiğini” savundu. Düzensiz göç, organize suç ve kamu güvenliği başlıklarını merkeze alan Kast, sınır güvenliğinin artırılacağını, yüksek güvenlikli cezaevleri kurulacağını ve belgesiz göçmenlerin toplu şekilde sınır dışı edileceğini vaat etti. Destekçileri, ülkede son yıllarda artan göç ve suç algısının bu söylemi güçlendirdiğini belirtiyor.
Kast’ın muhalifleri, güvenlik krizinin bilinçli biçimde abartıldığını savunuyor. Resmî veriler, ülkede cinayet oranlarının düşüş eğiliminde olduğunu gösterirken, bazı araştırmalar göçmenlerin ortalama olarak yerli nüfustan daha fazla suç işlemediğine işaret ediyor. Buna rağmen “artan güvensizlik hissi”, Kast’a oy veren seçmenlerin önemli bir motivasyonu oldu.
“Suçtan arınmış bir Şili” vurgusu
Seçim zaferinden sonra Santiago’da destekçilerine hitap eden Kast, “Şili yeniden suçtan, korkudan ve endişeden arınmış bir ülke olacak” dedi.
Kast, “Suçluların hayatı değişecek. Onları bulacağız, yargılayacağız ve hapse atacağız” ifadelerini kullandı.
Meydanda toplanan kalabalık, Şili bayraklarıyla kutlama yaptı; bazı destekçilerin “Make Chile Great Again” yazılı şapkalar takması dikkat çekti.
Pinochet gölgesi yeniden tartışmaya açıldı
Kast’ın zaferi, Şili’nin askeri diktatörlük geçmişini yeniden gündeme taşıdı. Kast, geçmişte diktatör Augusto Pinochet’ye yönelik övgü içeren açıklamalarıyla tartışma yaratmıştı.
Kardeşinin Pinochet döneminde bakanlık yapmış olması ve ailesinin diktatörlükle ilişkileri, seçim sürecinde muhalefetin en sert eleştiri başlıkları arasında yer aldı. Kast’a oy veren bazı seçmenler ise Pinochet dönemini “istikrar ve güvenlik” ile hatırladıklarını dile getirdi.
Ekonomi ve sosyal politikaların etkisi oldu mu?
Serbest piyasa yanlısı bir ekonomik çizgi benimseyen Kast, devletin küçültülmesini, kamu harcamalarının kısılmasını ve bazı sektörlerin daha fazla serbestleştirilmesini savunuyor. Bu yaklaşımın yatırımcılar tarafından olumlu karşılandığı belirtiliyor.
Öte yandan Kast’ın kürtaj karşıtı tutumu ve çevre politikalarına mesafeli yaklaşımı, kadın hareketleri ve çevre örgütleri tarafından endişeyle izleniyor.
Görev süresi dolan solcu Devlet Başkanı Gabriel Boric’in düşük onay oranları, seçim sonuçlarında etkili oldu. Rakip aday Jeannette Jara, seçim sonrası yaptığı açıklamada “Demokrasi konuştu” diyerek Kast’ı tebrik etti ve ülkenin geleceği için başarı diledi. Ancak sol seçmenlerin önemli bir bölümü Kast’ın zaferini “ülkenin karanlık geçmişine dönüş riski” olarak görüyor.
Kast’ın zaferi, Latin Amerika’da son yıllarda görülen sağa kayışın yeni bir halkası olarak değerlendiriliyor. Arjantin, Ekvador, Kosta Rika ve El Salvador’daki seçim sonuçlarının ardından Şili’deki değişim, bölgesel siyasi dengelerde kalıcı bir yön değişimine işaret ediyor.
Kaynak: BBC
