LGBTİ+ dernekleri ortak bilgi notuyla TCK 226. maddesinin kaldırılmasını talep etti. Rapor, müstehcenlik suçunun muğlak yapısının örgütlenme özgürlüğünden sanata kadar geniş alanda sistematik hak ihlallerine gerekçe yapıldığını ortaya koydu. Dernekler, genel ahlak gibi öznel kavramların yargı eliyle sansür aracına dönüştüğünü belirtti.
LGBTİ+ dernekleri ortak imzayla yayınladıkları bilgi notunda TCK 226. maddesinin keyfi uygulamalarına değindi. Raporda müstehcenlik suçunun muğlak tanımının, örgütlenme özgürlüğünden trans kadınların yaşam hakkına kadar pek çok alanda sistematik ihlallere zemin hazırladığı ifade edildi.
Bilgi notunda müstehcenlik kavramının net tanımdan yoksun olmasının, yargıçların öznel kanaatlerine göre şekillenmesine yol açtığı vurgulandı. Raporda 2004 TCK reformu sırasında kadın örgütlerinin “tanımsız ifadeler keyfi kısıtlamalara neden olur” şeklindeki uyarısının bugünkü tabloyla doğrulandığı belirtildi.
“Müstehcenlik tanımı uluslararası standartlara aykırı”
Uluslararası hukuk standartları müstehcenliği rızasızlık, şiddet veya çocukların korunması gibi somut kriterlerle sınırlandırırken, Türkiye’de bu maddenin LGBTİ+ kimliğinin kendisini suç unsuru gibi göstermek için kullanıldığına dikkat çekildi. Genel ahlak kavramının dönemin siyasi atmosferine göre belirlendiği ifade edildi.
Raporda TCK 226’nın sınırlarının yargıçların kişisel görüşlerine bırakıldığı aktarıldı. Kadın örgütlerinin 20 yıl önceki endişelerinin somut örneklerle gerçekleştiği, müstehcenlik suçlamasının artık temel hakları kısıtlayan bir araca dönüştüğü vurgulandı.
Ortak bilgi notunun sonuç bölümünde, LGBTİ+ örgütleri şu acil talepleri sıraladı:
“TCK 226 ve TCK 225 gibi muğlak hükümlerin geniş, öznel ve politik yorumu, LGBTİ+ hareketine karşı bir “düşman hukuku” pratiği olarak işlemektedir. Bu durum, uluslararası insan hakları yükümlülüklerine ve demokratik toplum ilkelerine açıkça aykırıdır. Yargı mekanizması, LGBTİ+’ları sivil toplumdan silmek ve kriminalize etmek için bir araç olarak kullanılmaya devam edilmektedir.
- TCK 226 maddesinin yürürlükten kaldırılması/kapsamının daraltılması: TCK’nın 226. maddesindeki “müstehcenlik” suçunun tamamen kaldırılması veya uluslararası standartlara uygun olarak, yalnızca çocukların pornografik içeriklerden korunmasına odaklanacak şekilde somut ve ölçülebilir kriterlerle yeniden düzenlenmesi zaruridir.
- Genel ahlak kavramının hukuktan çıkarılması: “Müstehcenlik” ve “genel ahlak” gibi subjektif ve muğlak kavramların, temel hak ve özgürlüklerin kısıtlanmasına son vermek amacıyla, hukuki düzenlemelerden çıkarılması gerekmektedir.
- Kültür, sanat ve edebi ifade özgürlüğünün korunması: Sanat, kültür ve bilim alanındaki ifade biçimleri açıkça cezai yaptırım kapsamı dışına çıkarılmalı, yargıya bu konuları dar yorumlama yükümlülüğü getirilmelidir.
- Ayrımcılık yasağının genişletilmesi: Ayrımcılık yasağı hükümlerine, “cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği”nin eklenmesi, LGBTİ+’ların yasal güvencesini sağlayacaktır.
- Transların ve seks işçilerinin kriminalizasyonuna son verilmesi: Transların sosyal medya paylaşımları ve bedenleri üzerinden yürütülen “müstehcenlik” soruşturmalarına, sanal devriye uygulamasına ve seks işçilerine yönelik Kabahatler Kanunu gibi dolaylı kriminalizasyon araçlarının kullanılmasına son verilmelidir.
- Örgütlenme özgürlüğüne saygı: Genç LGBTİ+ Derneği hakkındaki kapatma kararının bozulması ve TTM gibi insan hakları örgütlerine yönelik “siyasi tasfiye” ve yargı tacizi süreçlerinin derhal durdurulması gerekmektedir.”
