Astronomlar, Dünya’dan yaklaşık 146 ışık yılı uzaklıkta, Mars benzeri koşullara sahip ve Dünya’ya yakın büyüklükte yeni bir gezegen keşfetti. HD 137010 b adı verilen gezegenin, yaşanabilir bölgede yer alma ihtimali yüzde 50.
Uluslararası bir araştırma ekibi, Dünya’dan yaklaşık 146 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve potansiyel olarak yaşanabilir koşullara sahip yeni bir gezegen tespit etti. HD 137010 b adı verilen aday gezegen, Güneş’e benzeyen bir yıldızın etrafında dolanıyor ve Dünya’dan yaklaşık yüzde 6 daha büyük olduğu tahmin ediliyor.
Keşif, Avustralya, Birleşik Krallık, ABD ve Danimarka’dan bilim insanlarının yer aldığı bir ekip tarafından, NASA’nın Kepler uzay teleskobunun K2 adı verilen genişletilmiş görev kapsamında 2017 yılında topladığı verilerin incelenmesiyle yapıldı.
Dünya’ya benzer bir yörünge
Avustralya’daki Southern Queensland Üniversitesi’nden araştırmacı Dr. Chelsea Huang, gezegenin yıldızının etrafındaki turunu yaklaşık 355 günde tamamladığını ve bunun Dünya’nın yörüngesine oldukça benzediğini söyledi. Araştırmacılara göre HD 137010 b’nin, yörüngesindeki konumu nedeniyle yaşanabilir bölgede bulunma ihtimali yaklaşık yüzde 50.
Huang, “Bu Dünya büyüklüğündeki gezegeni bu kadar heyecan verici kılan şey, yıldızının Güneş Sistemi’ne yalnızca yaklaşık 150 ışık yılı uzaklıkta olması” dedi. Huang, daha önce yaşanabilir bölgede tespit edilen ve Güneş benzeri bir yıldızın etrafında dolanan Kepler-186f gezegeninin yaklaşık dört kat daha uzakta ve 20 kat daha sönük olduğunu hatırlattı.
Vatandaş bilimiyle ilk sinyal yakalandı
HD 137010 b, yıldızının önünden kısa süreli geçişi sırasında oluşan çok küçük bir parlaklık azalması sayesinde tespit edildi. Bu zayıf sinyal, ilk olarak “Planet Hunters” adlı vatandaş bilimi projesine katılan gönüllüler tarafından fark edildi.
Çalışmanın ilk yazarı Dr. Alexander Venner, bu projeye lise öğrencisiyken katıldığını belirterek, “Ortaöğretimdeyken bu vatandaş bilimi projesine katkı sundum. Bu deneyim, araştırma dünyasına girmemde çok etkili oldu” dedi. Venner, daha sonra Southern Queensland Üniversitesi’nde doktora eğitimini tamamladı.
“Defalarca kontrol ettik”
Araştırma ekibinin keşfe ilk tepkisinin şüphe olduğunu aktaran Huang, “İlk anda bunun mümkün olamayacağını düşündük. Ancak her şeyi iki kez, üç kez kontrol ettik. Bu, bir gezegen geçişinin ders kitaplarına girecek kadar net bir örneği” dedi.
Gezegenin dolandığı yıldızın parlaklığı ve Dünya’ya görece yakınlığı, HD 137010 b’yi gelecekteki teleskop gözlemleri için önemli bir hedef haline getiriyor. Huang, “Yeni nesil teleskoplarla gözlemlenebilecek mesafede. Bu teknoloji hazır olduğunda ilk bakılacak hedeflerden biri olacağına eminim” dedi.
Mars benzeri soğuk koşullar
Gezegenin yıldızı, Güneş’ten daha soğuk ve daha sönük. Bu nedenle HD 137010 b’nin yüzey sıcaklığının Mars’a benzer olduğu ve -70 derecenin altına düşebileceği tahmin ediliyor.
Çalışmada yer almayan Swinburne Üniversitesi’nden astrofizikçi Dr. Sara Webb ise keşfi “çok heyecan verici” olarak nitelendirdi ancak gezegenin henüz kesin olarak doğrulanmadığını vurguladı. Webb, “Şu ana kadar yalnızca tek bir geçiş tespit edildi. Gezegen bilimi açısından altın standart genellikle üç ayrı tespittir” dedi.
Webb’e göre gezegen Dünya benzeri olabilir, ancak “süper kartopu” olarak adlandırılan, büyük ölçüde donmuş ve buzla kaplı bir dünya olma ihtimali de bulunuyor.
Yakın ama ulaşılamaz
Gezegen galaktik ölçekte yakın sayılmasına rağmen, Webb, mevcut teknolojilerle HD 137010 b’ye ulaşmanın on binlerce, hatta yüz binlerce yıl alacağını söyledi.
Araştırma sonuçları bu hafta Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlandı.
Kaynak: Guardian
