CIA ve MI6 Rusya’nın Ukrayna’yı işgal planını aylar öncesinden tespit etti ve kamuoyuna duyurdu; ancak tüm uyarılara rağmen 24 Şubat 2022’de başlayan savaş engellenemedi.
Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının üzerinden dört yıl geçerken, savaşın perde arkasına ilişkin yeni detaylar ortaya çıkmaya devam ediyor. İngiliz gazetesi The Guardian tarafından yayımlanan kapsamlı bir araştırma, ABD ve İngiltere istihbaratının Rusya’nın işgal planını savaş başlamadan aylar önce tespit ettiğini ortaya koyuyor. Buna rağmen yapılan uyarılar, savaşın başlamasını engellemeye yetmedi.
Araştırmaya göre, ABD’nin dış istihbarat kurumu CIA ve İngiltere’nin gizli servisi MI6, 2021 yılı boyunca Rusya’nın Ukrayna sınırına yaptığı askeri yığınağı yakından izledi. Uydu görüntüleri, tank sevkiyatları, askeri konvoylar ve sahra hastanelerinin kurulması, bunun sıradan bir tatbikat değil, gerçek bir işgal hazırlığı olduğunu gösteriyordu. İstihbarat raporları, Rusya’nın Ukrayna sınırına on binlerce asker konuşlandırdığını ve bu birliklerin saldırı pozisyonuna geçtiğini ortaya koydu.
Batılı yetkililer, Rusya’nın saldırıyı birden fazla cepheden başlatmayı planladığını ve başkent Kiev’i kısa sürede ele geçirerek Ukrayna hükümetini devirmeyi hedeflediğini değerlendirdi.
Planın amacı yalnızca askeri bir zafer değil, aynı zamanda Ukrayna’nın siyasi olarak kontrol altına alınmasıydı.
- Rusya’nın savaş kayıpları artıyor: 4 yılda en az 177 bin asker öldü
- Savaş milyonları yerinden etti: Ukraynalı mülteciler Avrupa’da belirsizlik ve sömürü riskiyle karşı karşıya
CIA Direktörü Moskova’ya gönderildi
Kasım 2021’de ABD Başkanı Joe Biden, CIA Direktörü William Burns’ü Moskova’ya gönderdi. Amaç, ABD’nin Rusya’nın işgal hazırlığında olduğuna dair elde ettiği istihbaratı doğrudan Kremlin’e iletmekti.
Ancak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Burns ile yüz yüze görüşmeyi reddetti ve görüşme telefon üzerinden gerçekleşti. Burns, Rusya’nın askeri hazırlıklarının ciddi sonuçlar doğurabileceğini iletti. Putin ise bu iddiaları reddetti ve Batı’yı bölgedeki gerilimi artırmakla suçladı.
Bu görüşmenin ardından ABD istihbaratı, işgalin artık yalnızca bir ihtimal değil, büyük ölçüde kaçınılmaz olduğunu değerlendirmeye başladı.
ABD istihbaratı planları kamuoyuna açıkladı
ABD yönetimi, elde ettiği istihbaratı yalnızca müttefik ülkelerle paylaşmakla kalmadı, aynı zamanda kamuoyuna da açıkladı. Bu, istihbarat dünyasında nadir görülen bir adımdı.
ABD’li yetkililer, Rusya’nın saldırıyı meşrulaştırmak için sahte provokasyonlar düzenleyebileceğini ve Ukrayna’yı suçlayacak bir gerekçe yaratabileceğini öne sürdü. Bu açıklamaların amacı, Rusya’nın olası dezenformasyon kampanyalarını önlemek ve uluslararası toplumu önceden uyarmaktı.
Ancak bazı Avrupa ülkeleri, Rusya’nın gerçekten tam kapsamlı bir işgal başlatacağına inanmakta zorlandı. Geçmişte yapılan bazı yanlış istihbarat değerlendirmeleri, bu şüphelerin oluşmasına neden oldu.
Ukrayna işgalin hızını ve kapsamını tam olarak öngöremedi
Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky ve Ukrayna hükümeti, Batı’dan gelen uyarılara rağmen kamuoyuna daha temkinli mesajlar verdi. Ukrayna yönetimi, işgal beklentisinin açık şekilde dile getirilmesinin panik yaratabileceğini ve ülke ekonomisine ciddi zarar verebileceğini düşünüyordu.
Buna rağmen Ukrayna ordusu savunma hazırlıklarını artırdı, kritik altyapılar koruma altına alındı ve askeri birlikler stratejik bölgelere yerleştirildi. Ancak Rusya’nın saldırısının bu kadar hızlı ve geniş çaplı olacağı tam olarak tahmin edilemedi.
Rusya hızlı bir zafer planladı, ancak savaş uzadı
24 Şubat 2022’de Rusya’nın Ukrayna’ya saldırmasıyla birlikte, Batılı istihbaratın uyarılarının doğru olduğu ortaya çıktı. Rus birlikleri kuzey, doğu ve güney yönlerinden Ukrayna’ya girdi.
Rusya’nın planı Kiev’i kısa sürede ele geçirmek ve Ukrayna hükümetini devirmekti. Ancak Ukrayna ordusunun direnişi, lojistik sorunlar ve koordinasyon eksiklikleri nedeniyle bu plan başarısız oldu. Rus birlikleri Kiev çevresinden geri çekilmek zorunda kaldı.
Bu durum, savaşın kısa sürede bitmesi beklentisini ortadan kaldırdı ve çatışmalar uzun süreli bir savaşa dönüştü.
İşgal planı Rusya içinde bile sınırlı sayıda kişi tarafından biliniyordu
Araştırmaya göre, işgal planı Rusya içinde bile son derece gizli tutuldu. Birçok üst düzey yetkili ve askeri birim, işgal kararının kapsamını son ana kadar bilmiyordu.
Putin’in bu kararı çok dar bir danışman grubu ile birlikte aldığı ve karar alma sürecinin büyük ölçüde merkezileştiği belirtiliyor. Bu durum, savaşın ilk aylarında yaşanan lojistik sorunlara ve koordinasyon eksikliklerine katkıda bulundu.
Bazı Rus birliklerinin, tam olarak bilgilendirilmeden ve yeterli hazırlık yapılmadan cepheye gönderildiği de değerlendiriliyor.
İstihbarat doğruydu, ancak savaş yine de engellenemedi
ABD ve İngiltere istihbaratı, Rusya’nın işgal planlarını aylar öncesinden doğru şekilde tespit etti ve müttefiklerini uyardı. Ancak bu uyarılar, Rusya’nın saldırı kararını değiştirmedi.
Diplomatik girişimler, uluslararası uyarılar ve siyasi baskılar, savaşın başlamasını engellemeye yetmedi. Bu durum, istihbaratın doğru olmasının tek başına bir savaşı durdurmaya yeterli olmadığını gösteriyor.
Bugün gelinen noktada, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali modern istihbarat tarihinin en dikkat çekici örneklerinden biri olarak görülüyor. Batılı istihbarat kurumları saldırıyı önceden doğru şekilde tahmin etti, ancak buna rağmen savaş durdurulamadı.
Ve bu süreç, uluslararası toplumun büyük krizleri önleme kapasitesinin sandıgından daha sınırlı oldugunu gösteriyor.
Kaynak: The Guardian
