Millî Savunma Bakanlığı (MSB), Malatya’ya Patriot hava savunma sistemi konuşlandırılacağını açıkladı. Malatya’ya Patriot konuşlandırılması, İran’dan ateşlenen ve “Türkiye’ye yönelen” iki balistik füzenin düşürülmesinin ardından geldi. Prof. Dr. Serhat Güvenç’e göre bu adım, Kürecik Radar Üssü’nün artan stratejik önemini ve Türkiye’nin karşı karşıya olduğu güvenlik risklerini gösteriyor.
Bir hafta içerisinde İran’dan ateşlenen iki balistik füzeye ait parçaların Türkiye’ye düşmesinin ardından önlemler artırıldı. Millî Savunma Bakanlığı (MSB), Malatya’ya Patriot hava savunma sistemi konuşlandırıldığını açıkladı.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, “millî düzeyde aldığımız tedbirlere ilave olarak NATO tarafından hava ve füze savunma tedbirleri artırılmıştır” denildi:
“Millî düzeyde aldığımız tedbirlere ilave olarak NATO tarafından hava ve füze savunma tedbirleri artırılmıştır. Bu kapsamda, hava sahamızın korunmasına destek sağlamak üzere görevlendirilen bir Patriot Sistemi Malatya’da konuşlandırılmaktadır. Savunma ve güvenlik kapasitesini en üst düzeyde muhafaza eden ülkemiz, NATO ve Müttefiklerimizle iş birliği ve istişare içinde gelişmeleri değerlendirmeye, bölgesel barış ve istikrar için gayret göstermeye devam edecektir.”
Peki Malatya’ya Patriot konuşlandırılması ne anlama geliyor?
Kadir Has Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dekanı, uluslararası ilişkiler uzmanı Prof. Dr. Serhat Güvenç‘e göre bu adım, bölgede artan tehdit algısının ve Kürecik’in stratejik öneminin göstergesi.
Şu ana kadar denizde konuşlu ABD destroyerleri üzerinden füze önleme faaliyetleri yürütüldüğünü belirten Güvenç, bu sistemlerin mesafe nedeniyle sınırlı kaldığını söyledi. Bu nedenle Patriotların Malatya’ya konuşlandırılmasının “Kürecik’in doğrudan savunulması için bir gayret tahsis edildiği” anlamına geldiğini ifade etti.
Kürecik artık daha kritik bir hedef
Malatya’daki Kürecik Radar Üssü, NATO’nun balistik füze savunma ağının önemli bir parçası. Güvenç’e göre bölgede yaşanan gelişmeler bu radarın önemini daha da artırdı.
Güvenç, ABD’nin bölgede aktif olan erken uyarı radarlarının sayısının azaldığını belirterek şunları söyledi:
“Amerika’nın elinde iki tane TPY-2 radarı kaldı faal. Bir tanesi İsrail’de Negev’de, bir tanesi Kürecik’te. Dolayısıyla balistik füze savunma radar zincirinde halkalarda kopukluklar oldu. Artık eskisi kadar sağlam bir radar kaplaması yok.”
Bu nedenle Kürecik’in korunmasının daha kritik hale geldiğini belirten Güvenç, Patriot konuşlandırmasının da bu stratejik önemi yansıttığını ifade etti.
“Kürecik’in hedef olabileceği kabul ediliyor”
Güvenç’e göre Patriot konuşlandırılması aynı zamanda Türkiye’nin bu tesisin potansiyel hedef olabileceğini kabul ettiği anlamına da geliyor.
“Başka türlüsü mümkün değil” diyen Güvenç, İran’ın daha önce Körfez ülkelerindeki benzer sistemleri hedef aldığını hatırlattı. Güvenç, “İran özellikle Körfez ülkelerindeki benzer sistemlerin hepsini vurdu, tahrip etti hatta” ifadelerini kullandı.
Ankara’nın daha önce İran’ı provoke etmemek için bu tür adımlara mesafeli durduğunu belirten Güvenç ancak son gelişmelerin bu yaklaşımı değiştirmiş olabileceğini söyledi.
İran saldırısı olursa NATO devreye girer mi?
Türkiye’nin İran tarafından hedef alınması durumunda NATO’nun nasıl tepki vereceği de önemli bir soru. Güvenç’e göre böyle bir durumda NATO’nun rolü kritik bir sınavdan geçebilir.
Güvenç, “Ortada NATO kalacak mı kalmayacak mı olacak. Bir sınavı olacak” diyerek ittifakın vereceği tepkinin belirleyici olacağını söyledi.
Bununla birlikte Ankara’nın ilk etapta NATO’dan doğrudan yardım istemek yerine kendi kararlarını almak isteyebileceğini de belirten Güvenç, Türkiye’nin misilleme seçeneklerini de değerlendirebileceğini ifade etti.
S-400’ler neden bu sistemin parçası değil?
Türkiye’nin hava savunma kapasitesi tartışılırken konuştuğumuz bir diğer başlık ise Rusya’dan satın alınan S-400 hava savunma sistemleri.
S-400’lerin Türkiye’ye maliyetinin 2 milyar dolardan fazla olduğu tahmin ediliyor.
Güvenç, Türkiye’nin Rusya’dan aldığı S-400 sistemlerinin NATO’nun hava savunma ağına entegre edilememesinin önemli bir sorun yarattığını da söyledi. “S-400 sadece kendini savunabilir. O ağa ekleyemezsen hiçbir faydası yok. Kendi radarıyla topladığı bilgilerle kendini savunur ya da bulunduğu yerin nokta savunmasını yapabilir. Hepsi o” diyen Güvenç, NATO sistemleriyle entegrasyonun teknik ve siyasi nedenlerle mümkün olmadığını belirtti.
Altı günde iki füze imha edildi
MSB, 4 ve 9 Mart’ta İran’dan ateşlenen ve Türkiye’ye yöneldiği tespit edilen balistik mühimmatın Doğu Akdeniz’de konuşlu NATO hava ve füze savunma unsurları tarafından düşürüldüğünü açıkladı.
4 Mart’ta vurulan füzenin parçaları Hatay’ın Dörtyol ilçesine, 9 Mart’ta düşürülen mühimmatın parçaları ise Gaziantep’in Şahinbey ilçesinde boş araziye düştü. Her iki olayda da can kaybı yaşanmadı.
İran, Türkiye’ye füze atmadıklarını belirterek “Dost ve komşu ülke olan Türkiye’nin egemenliğine saygılıyız” açıklaması yaptı.
AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise Gaziantep’e düşen füze parçasının ardından İran’a atıfla “Samimi uyarılarımıza rağmen Türkiye’nin dostluğunu zora sokacak son derece yanlış ve provokatif adımlar atılıyor” dedi.
