ABD Başkanı Richard Nixon’ın gizli ses kayıt sistemini ortaya çıkararak Watergate skandalının dönüm noktalarından birine yol açan eski Beyaz Saray yetkilisi Alexander Butterfield (99) hayatını kaybetti.
Watergate skandalında eski ABD Başkanı Richard Nixon’ın gizli ses kayıt sistemini ortaya çıkararak ABD tarihinin en büyük siyasi krizlerinden birinin seyrini değiştiren eski Beyaz Saray yetkilisi Alexander Butterfield (99) hayatını kaybetti.
Ölüm nedeni ise açıklanmadı.
Watergate skandalının kırılma noktası
Butterfield’ın adı Amerikan siyasi tarihine 16 Temmuz 1973’te Senato’daki Watergate Komitesi’ne verdiği ifadeyle geçti.
Televizyondan canlı yayımlanan oturumda Beyaz Saray’da başkanın görüşmelerini otomatik olarak kaydeden gizli bir ses kayıt sistemi bulunduğunu açıkladı. Butterfield, sorulan bir soruya kısa bir duraksamanın ardından “Dinleme cihazlarının varlığından haberdardım” yanıtını verdi.
Bu açıklama, Nixon’ın Oval Ofis’te yaptığı görüşmelerin kaydedildiğini ortaya koydu ve soruşturmanın yönünü tamamen değiştirdi. Kayıtların ortaya çıkmasıyla birlikte Nixon’ın Watergate binasındaki Demokrat Parti merkezine yapılan baskının örtbas edilmesi planlarından haberdar olduğu anlaşıldı.
Nixon’ın istifasına giden süreç
Skandalın en kritik kanıtı, baskından altı gün sonra yapılan bir görüşmenin kaydıydı. Bu kayıtta Nixon’ın soruşturmanın ulusal güvenlik gerekçesiyle durdurulması planını kabul ettiği duyuluyordu. Beyaz Saray yönetimi kayıtları teslim etmeyi reddetse de ABD Yüksek Mahkemesi yürütme ayrıcalığı savunmasını kabul etmedi ve bantların teslim edilmesine karar verdi. Siyasi destek hızla eriyen Nixon, azil süreciyle karşı karşıya kalmadan önce 9 Ağustos 1974’te istifa etti.
Alexander Butterfield kimdir?
Florida’nın Pensacola kentinde doğan Butterfield, Kaliforniya’da büyüdü ve UCLA’da eğitim gördü. 1948’de ABD Hava Kuvvetleri’ne katıldı, Vietnam Savaşı’nda savaş pilotu olarak görev yaptı ve keşif uçaklarından oluşan bir filoya komuta etti. Daha sonra Pentagon’da görev aldı ve bu süreçte Beyaz Saray çevresiyle tanıştı.
1969’da Nixon yönetiminde Beyaz Saray Genelkurmay Başkanı H.R. Haldeman’ın yardımcısı olarak göreve başladı. Butterfield’ın sorumluluklarından biri de başkanlığın tarihsel kayıtlarını tutmaktı. Bu kapsamda Beyaz Saray’daki sesle çalışan gizli kayıt sisteminin kurulmasını denetledi.
Butterfield daha sonra verdiği röportajlarda, Watergate soruşturmasında kayıt sistemini ortaya çıkaran kişi olarak anılmaktan hoşlanmadığını söylemişti. Nixon’ın kendisinden nefret ettiğini düşündüğünü ifade eden Butterfield, buna rağmen başkanın istifasından dolayı pişmanlık duymadığını da belirtmişti.
Kaynak: Reuters
