Kedilerin yüksekten düştüklerinde neredeyse her zaman dört ayak üzerine inmeyi başarması, bilim dünyasının en eski merak konularından biri.
Bu soruya ilk ciddi yanıt 1894 yılında Fransız fizyolog Étienne-Jules Marey’den gelmişti. Marey, dönemin ilkel video tekniklerini kullanarak kedilerin havadayken kendi kendilerini düzeltebildiğini göstermişti.
Ancak kedilerin bunu nasıl başardığı sorusu, aradan geçen yüz yılı aşkın süreye rağmen tam olarak açıklanamamıştı. Şimdi yayımlanan yeni bir araştırma, bu gizemin bir kısmını aydınlatıyor.
Haberin özeti:
- Kedilerin yüksekten düştüğünde dört ayak üzerine inmeleri, bilimin en eski merak konularından biri olmuştur.
- Yeni araştırmalara göre, kedilerin omurgası sayesinde düşerken yönlerini düzeltebilirler.
- Kedilerin omurgası üst kısımdan neredeyse 360 derece dönebilir, bu da düşüş sırasında iki aşamalı bir hareket sağlar.
- Araştırmada kedilerin sağa dönmeyi tercih ettiği gözlemlenmiştir, bu da belirli bir taraf tercihi olabileceğini düşündürür.
- Kedilerin düşüş mekanizması hâlâ tam olarak çözülmemiştir; daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Sırrın anahtarı omurga
Peki kediler neden dört ayak üstüne düşer?
The Anatomical Record dergisinde yayımlanan çalışmaya göre kedilerin düşerken yönlerini düzeltebilmesinin arkasında omurgalarının yapısı yatıyor.
Araştırmaya liderlik eden Japon fizyolog Yasuo Higurashi ve ekibi, kedilerin omurgasının farklı bölümlerini detaylı şekilde inceledi. Sonuçlar, omurganın üst kısmının son derece esnek olduğunu, alt kısmının ise daha sert ve ağır bir yapıya sahip olduğunu ortaya koydu.
Bu yapı sayesinde kediler düşerken önce ön taraflarını çeviriyor, ardından arka gövdelerini buna uyumlu hale getiriyor.
Higurashi bu durumu şöyle anlatıyor: “Kedinin göğüs omurları neredeyse bizim boynumuz gibi dönebiliyor.”
360 derece dönebilen bir vücut yapısı
Araştırmaya göre kedilerin omurgasının üst kısmı neredeyse 360 derece dönebilecek kadar esnek.
Bu sayede kediler, havadayken gövdesini hızla çevirerek önce yere doğru bakabiliyor, ardından vücudunun geri kalanını bu pozisyona getiriyor.
Yani düşüş sırasında aslında iki aşamalı bir hareket oluyor: Önce ön taraf yönünü buluyor, sonra arka taraf onu takip ediyor.
Kediler sağa mı dönmeyi tercih ediyor?
Araştırmanın ilginç bulgularından biri de kedilerin yön tercihi.
Deneylerde kullanılan kedilerden biri sekiz denemenin sekizinde, diğeri ise sekiz denemenin altısında sağ tarafa dönerek iniş yaptı.
Bu da kedilerin, tıpkı insanlar gibi, belirli bir “taraf tercihi” olabileceğini düşündürüyor.
Gizem hâlâ tamamen çözülmüş değil
Bilim insanları bu çalışmanın önemli ipuçları sunduğunu söylüyor, ancak “kedilerin düşüş mekanizması” hâlâ tam anlamıyla çözülmüş değil.
Uzmanlara göre bugüne kadar iki ana teori öne çıkıyordu: Birine göre kediler önce arka bacaklarını açıp kapatarak dönüş sağlıyor, diğerine göre ise gövdenin üst ve alt kısmını aynı anda çeviriyor.
Yeni bulgular ilk teoriye daha yakın sonuçlar veriyor ancak kesin bir yanıt için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.
Uzmanlara göre bu sorunun bu kadar uzun süre çözülememesinin nedeni, kedilerin sanıldığından çok daha karmaşık bir yapıya sahip olması. Rus zoolog Ruslan Belyaev bu durumu şöyle özetliyor: “Fizikçiler bu davranışı basit denklemlerle açıklamaya çalıştı. Ama gerçek bir kedi hiç de basit değil.”
Araştırmacılar şimdi daha fazla veri toplayarak bu hareketi matematiksel ve üç boyutlu modellerle açıklamayı hedefliyor.
Belki de gelecekte, kedilerin bu etkileyici refleksinin tüm sırları tamamen çözülebilecek.
Kaynak: New York Times
