Kemal Can, 5 Soru 10 Cevap’ta bu hafta, İran savaşı gündeminin değişen dinamiklerini değerlendirdi. Can, başlangıçtaki beklentilerin aksine gelişen olayları, potansiyel diplomasi sürecinin risklerini ve Hürmüz’ün ekonomik etkilerini ele aldı.
Kemal Can “Savaş gündemi değişiyor mu? Yeni dengeler nasıl oluşuyor?” başlıklı videoda şu soruları ele aldı:
- Sahada yeni dengeler nasıl?
- Diplomasiyi kim nasıl sunar?
- Olası sonuçlar, risk ve imkânlar?
- “Gerçek” geri gelir mi?
- Daha doğru bilgiler mi akacak?
Sahada yeni dengeler nasıl?
Gazeteci Kemal Can, İran savaşına ilişkin değerlendirmesinde savaşın seyrinin beklentilerin aksine değiştiğini söyledi. Dördüncü haftasına giren süreçte sahadaki dengelerin farklı bir noktaya evrildiğini belirten Can, “Savaşın ilk günlerinde İran’ın çok kısa sürede pes edeceği düşünülüyordu ama hadise öyle gelişmedi” dedi.
Kemal Can, İran’ın askeri kapasitesinden ziyade uyguladığı stratejiyle dengeyi etkilediğini vurgulayarak, en önemli gelişmenin çatışmayı yaymak ve ekonomik etkilerini erkene çekmek olduğunu, İran’ın Hürmüz’ü devreye sokmasının ve Körfez’e yönelmesinin dengeyi değiştirdiğini söyledi.
Dimona’ya yönelik saldırının tartışmaları farklı bir boyuta taşıdığını söyleyen Can, bu gelişmenin İsrail’in hava savunma sistemlerine ilişkin güveni sarstığını söyledi.
Beklentilerin tersine İran’ın değil, saldıran tarafın daha fazla baskı altında kaldığını belirten Kemal Can, “Saldırıya uğrayan İran’ın çabuk çözüleceği beklenirken, saldıran taraf hem savaşın uzaması hem de iddialarının doğrulanmaması nedeniyle kendi iç gerilimleriyle yüzleşti” dedi.
ABD yönetimi, Avrupa ile ilişkiler ve Körfez ülkelerinin pozisyonlarının bu gerilimi artırdığını söyleyen Can, bu durumun Washington’un söylem değişikliğine gitmesine neden olduğunu belirtti. Can, “Trump, koşulsuz teslim söylemini geri çekerek görüşme ve diplomasi seçeneklerini telaffuz etmeye başladı” dedi.
“Bu bir çıkış planı mı, bilinmiyor”
Olası diplomasi sürecine ilişkin belirsizliklere dikkat çeken Kemal Can, “Bunun gerçek bir çıkış planı mı yoksa geçici bir mola mı olduğunu bilmiyoruz” dedi. Irak, Suriye ve Afganistan örneklerini hatırlatan Can, bu tür süreçlerin genellikle uzun yıllara yayıldığını vurguladı.
Tarafların müzakere sürecinde kendi kamuoylarına farklı zafer hikâyeleri anlatacağını belirten Can, “Amerika boyun eğdirdiğini, İran ise saldırıyı püskürttüğünü söyleyecek” dedi.
“Gerçek geri gelir mi?”
Bilgi akışına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Kemal Can, savaş ortamında doğru bilgiye ulaşmanın zor olduğunu belirterek, “İletişim teknolojisi ışığı değil sisi büyütüyor” dedi.
Diplomasi sürecinin bu durumu değiştirmeyeceğini söyleyen Can, “Diplomasi masası gerçeğin daha fazla gömüldüğü bir alan olabilir. Yalanlar burada da katlanarak devam edecek” dedi.
