5 Soru 10 Cevap’ta bu hafta Kemal Can, İran’a yönelik ABD ve İsrail saldırılarını, uluslararası ilişkilerde İran sayfasında oluşan yeni durumu ve olası senaryoları değerlendirdi.
Kemal Can “ABD ve İsrail’in İran saldırısı: Savaş, ekonomi ve bölgesel dengeler” başlıklı videoda şu soruları ele aldı:
- Nerede durmalı?
- Neler oluyor?
- Neden yapıyor?
- Ne olacak?
- Nasıl olacak?
“Bir ülkeye karşı pozisyon almak başka, o ülkenin rejimine dair kanaat başka”
Gazeteci Kemal Can, İran’a yönelik ABD ve İsrail saldırılarını değerlendirdi. Tartışmanın ilkesel bir zeminde yürütülmesi gerektiğini söyleyen Can, İran’a yönelik saldırının karşısında durmanın hem siyasi hem de ahlaki bir gereklilik olduğunu, bunun mevcut rejimi desteklemek anlamına gelmeyeceğini söyledi. Can, “Saldırı altındaki bir ülkeye karşı pozisyon almak başka, o ülkenin rejimine dair kanaat başka şeydir” dedi.
Saldırının sürpriz olmadığını belirten Kemal Can, aylardır bölgedeki askerî yığınağın bu ihtimali güçlendirdiğini, ancak operasyonun doğrudan İran lideri Ali Hamaney’e yönelik suikast ve üst düzey isimlerin hedef alınmasıyla başlamasının dengeleri değiştirdiğini söyledi. İlk günlerde askerî güç asimetrisi üzerinden “İran direnemez” yorumlarının yapıldığını hatırlatan Kemal Can, dördüncü günde tartışmanın “kimin daha uzun süre dayanabileceği” sorusuna evrildiğini belirtti. İran’ın misillemeleri Körfez hattına yaymasının, askerî dengenin ötesinde siyasi ve ekonomik sonuçlar doğurduğunu söyledi.
“Savaş, insanlığın ürettiği en yıkıcı ve en ahlak dışı faaliyettir”
Olası senaryolara ilişkin belirsizliğin sürdüğünü kaydeden Kemal Can, Hürmüz Boğazı ve bölgesel yayılma ihtimalinin ekonomik baskıyı artırabileceğine dikkat çekti. İran’ın askerî kapasitesini “tasarruflu” kullandığını ve zamana oynama avantajını beklenenden daha güçlü biçimde değerlendirdiğini belirten Kemal Can, erken ilan edilen “rejim değişikliği” söyleminin saldıran taraf açısından baskı yaratabileceğini söyledi.
Değerlendirmesinin sonunda savaşın insani boyutuna dikkat çeken Kemal Can, “Yüzlerce çocuk daha ilk gün hayatını kaybetti. Savaş, insanlığın ürettiği en yıkıcı ve en ahlak dışı faaliyettir. Her koşulda karşısında durulmalıdır” dedi. Türkiye’nin süreci kendi merkezine koyarak tartışma eğilimine de değinen Kemal Can, meselenin gerçek neden ve öznelerinden koparılmadan ele alınması gerektiğini söyledi.
