İSTANBUL (Medyascope) – Kanada Başbakanı Mark Carney, 25 milyar Kanada doları büyüklüğünde ilk varlık fonu kurulacağını açıkladı. “Canada Strong Fund” adı verilen fonun amacı ekonomiyi büyütmek ve büyük projeleri finanse etmek.
Haberin özeti:
- Kanada, 25 milyar dolarlık yeni bir fon kuruyor.
- Bu fon, enerji, altyapı, madencilik, tarım ve teknoloji projelerine yatırım yapacak.
- Kanada Başbakanı Mark Carney, bu hamleyi Trump tarifelerine karşı ekonomiyi güçlendirme adımı olarak sunuyor.
- Muhalefet ise “Kanada’nın bütçe fazlası yok, bu servet değil borç fonu” diyor.
Kanada’nın ilk varlık fonu kuruluyor. Başbakan Mark Carney, “Canada Strong Fund” adını taşıyan ve başlangıçta 25 milyar Kanada doları büyüklüğünde olacak fonun, ülkenin büyük altyapı ve kalkınma projelerini finanse edeceğini açıkladı.
Carney, fonun enerji, altyapı, madencilik, tarım ve teknoloji gibi stratejik sektörlere yatırım yapacağını söyledi. Fonun özel sektörle birlikte çalışacağını belirten Carney, bunun Kanada’yı G7’nin “en güçlü ekonomisi” haline getirme hedefinin bir parçası olduğunu vurguladı.
Açıklama, ABD Başkanı Donald Trump’ın Kanada’nın kritik ihracat kalemlerine yönelik tarifeler uyguladığı bir dönemde geldi. Carney, ülkenin ABD ile değişen ekonomik ilişkilerine karşı “hızlı ve kararlı yatırım” yapılması gerektiğini söyledi.
“Kanada’nın ilk egemen varlık fonu”
Carney, doğal kaynak zengini ülkelerin uzun yıllardır varlık fonları kurduğunu hatırlattı. Norveç gibi ülkelerin petrol gelirlerini değerlendirmek için bu fonları kullandığını belirten Carney, “Kanada’nın şimdiye kadar böyle bir fonu olmadı” dedi.
Fonun zamanla varlık satışları ve yeniden yatırımlar yoluyla büyümesi planlanıyor. Ayrıca Kanadalıların da belirli bir yatırım ürünü aracılığıyla bu fona doğrudan yatırım yapabileceği ifade edildi.
Ancak bu model, klasik egemen varlık fonlarından farklı. Uzmanlara göre Kanada’nın fonu, Norveç gibi ülkelerde olduğu gibi fazla bütçe gelirlerinden değil, daha çok borçlanma ve kamu kaynaklarıyla finanse edilecek.
Eleştiriler: “Bu bir egemen servet değil, borç fonu”
Muhalefetteki Muhafazakâr Parti lideri Pierre Poilievre, fonu sert sözlerle eleştirdi. Poilievre, Kanada’nın bütçe fazlası olmadığını hatırlatarak, “Norveç, Singapur ve Suudi Arabistan gibi ülkeler fazla bütçelerini bu fonlara aktarır. Kanada’nın ise böyle bir fazlası yok” dedi.
Poilievre, bu nedenle fonu “egemen servet fonu değil, egemen borç fonu” olarak nitelendirdi. Ayrıca kamu kaynaklarının neden doğrudan altyapı projelerine aktarıldığını da sorguladı.
Montreal Ekonomi Enstitüsü de benzer bir uyarıda bulunarak fonun “vergi mükelleflerine pahalıya mal olabileceğini ve sınırlı getiri sağlayabileceğini” belirtti.
Bütçe açığı ve petrol gelirleri tartışması
Kanada’nın bütçe açığı son dönemde önemli ölçüde arttı. 2025’te 78 milyar Kanada dolarına çıkan açık, önceki yıl 42 milyar dolardı. Bu artışta, Trump’ın tehditleri sonrası yükselen savunma harcamalarının etkili olduğu belirtiliyor.
Hükümet, açığın önümüzdeki yıllarda düşmesini bekliyor. Aynı zamanda İran savaşı nedeniyle yükselen petrol fiyatlarının Kanada ekonomisine olumlu katkı sağladığı ifade ediliyor.
Carney, bahar ekonomik programında bütçeye ilişkin “iyi haberler” olacağını söyledi.
Yatırım hamlesi ve hedef 1 trilyon dolar
Kanada hükümeti, yalnızca bu fonla sınırlı kalmayan daha geniş bir yatırım planı üzerinde çalışıyor. Eylül ayında Toronto’da ilk kez düzenlenecek yatırım zirvesiyle, önümüzdeki beş yıl içinde toplam 1 trilyon dolarlık yatırımın tetiklenmesi hedefleniyor.
Ancak büyük sanayi şirketleri, bu hedefe ulaşmak için gerekli düzenleyici reformların yavaş ilerlediğini belirtiyor. Bu durum, hükümetin ekonomik stratejisinin uygulanabilirliği konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Kanada’nın attığı bu adım, bir yandan ekonomik bağımsızlığı güçlendirme girişimi olarak görülüyor, diğer yandan finansman modeli nedeniyle tartışma yaratıyor. Yeni fonun gerçekten büyüme sağlayıp sağlamayacağı ise önümüzdeki yıllarda netleşecek.
Kaynak: Financial Times, BBC
