İSTANBUL (Medyascope) – İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın (İKSV), Avrupa Birliği desteğiyle, Culture Action Europe (CAE) ortaklığında ve Marmara Belediyeler Birliği (MBB) iştirakiyle yürüttüğü “Ortaklaşa: Kültür, Diyalog ve Destek Programı”‘nın 2026-2029 dönemindeki ilk proje teklif çağrısı sonuçlandı.
Türkiye’nin 43 şehrinden 147 başvurunun alındığı çağrı kapsamında Balıkesir-Ayvalık, Diyarbakır, Van-Gürpınar ve Bursa-Osmangazi’de kültürel yaşamı yerel iş birlikleriyle geliştirecek dört proje, toplam 500 bin avroya varan hibe desteği almaya hak kazandı.
Dört kentte yeni kültürel işbirliği modelleri
Değerlendirme Komitesi’nin belirlenen kriterler doğrultusunda yaptığı değerlendirme sonucunda desteklenmeye hak kazanan projeler şunlar:
- Ayvalık’ta Bir Sinema
- Dillerarası Bir Avlu: Mazxana
- Gürpınar Kültüre Katılım Ağı
- Romangal Katılımcı Yönetişim Projesi: Endüstriyel Mirastan Ortak Geleceğe.
İKSV Kültür Politikaları Çalışmaları Direktörü Özlem Ece, desteklenen dört projenin yerel kültür politikalarının gelişimi açısından ortak noktalara sahip olduğunu belirterek, projelerin kültürel mekânları salt fiziksel alanlar değil kent sakinlerinin karar alma süreçlerine katıldığı kamusal alanlar olarak işlevlendirmeyi hedeflediğini söyledi.
Ece, “Ortaklaşa’nın yeni döneminde mali desteğin yanı sıra proje ekiplerini en az 15 seanslık mentorlukla destekleyerek kurumları Ortaklaşa topluluğunun bir parçası hâline getiriyoruz” dedi.
Ayvalık’ta Bir Sinema
Ayvalık’ta Bir Sinema Projesi’nin sahibi Ayvalık’taki Seyir Kültür-Sanat Derneği, proje ortağı ise Balıkesir’deki Ayvalık Belediyesi.
Ayvalık’ın kültürel hafızasında önemli bir yere sahip Vural Sineması, proje kapsamında yıl boyunca açık ve erişilebilir bir sinema ve kültür mekânı olarak yeniden hayat bulacak. Mekânın teknik ve fiziksel altyapısı yenilenecek; gündüzleri belediye faaliyetlerine, akşam ve hafta sonları ise film gösterimleri, çocuk etkinlikleri ve söyleşilere ev sahipliği yapmasını sağlayacak ortak bir işletme modeli oluşturulacak.
Şubat 2027’de faaliyete geçmesi planlanan sinemada haftalık ücretsiz çocuk filmi gösterimleri, Avrupa filmi gösterimleri, belediyenin Kadın Oyunları Festivali’ne paralel kadın yönetmen filmleri gösterimleri ve gastronomi temalı özel gösterimler düzenlenecek. Ege Bölgesi ve Türkiye genelindeki bağımsız kültür-sanat topluluklarıyla da ortak programlar geliştirilecek.
Dillerarası Bir Avlu: Mazxana
Dillerarası Bir Avlu: Mazxana Projesi’nin sahibi Diyarbakır Edebiyat Kültür Sanat Eğitim ve Araştırma Derneği, proje ortağı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, proje iştirakçileri ise Diyarbakır Sur Belediyesi, Aras Yayıncılık ile Kadın Kültür Sanat ve Edebiyat Derneği (KASED).
Diyarbakır’ın çokdilli ve çokkültürlü ortak yaşam mirasını güncel kültür-sanat üretimleriyle bugüne taşımayı amaçlayan proje kapsamında, Sur’daki tarihi bir Diyarbakır evi “Mazxana” (Avlu) adıyla disiplinlerarası üretime açık, kalıcı bir kültür mekânı olarak yeniden işlevlendirilecek.
Diyarbakır Karşılaştırmalı Edebiyat Günleri’nin 2026-2027 edisyonu, edebiyat, çeviri, hafıza ve birlikte yaşam odağında yıl boyunca süren katılımcı bir programa dönüşecek. Belediye, PEN ve KASED temsilcileriyle bağımsız danışmanlardan oluşan bir programlama kurulu kurulacak; program kapsamında Avrupa, Irak, İran, Suriye ve Türkiye’nin farklı kentlerinden en az 65 konuk Diyarbakır’da ağırlanacak.
Aylık kültür-sanat programlarının yanı sıra biyografik kısa film ve çizgi biyografi atölyeleri düzenlenecek; üretilen çalışmalar 15 Mayıs’taki kapanış programında gösterilecek, Mazxana’da iki hafta sürecek bir sergiyle izleyiciyle buluşacak.
Gürpınar Kültüre Katılım Ağı
Gürpınar Kültüre Katılım Ağı Projesi’nin sahibi Van’daki Ninova Eğitim Kültür Sanat ve Turizm Derneği, proje ortağı ise Van’daki Gürpınar Belediyesi.
Van’ın Gürpınar ilçesinde çocukların, gençlerin, kadınların, yaşlıların ve engelli bireylerin kültürel yaşama daha etkin katılabileceği bir yerel kültür modeli geliştirilecek. Belediyeye ait Gürpınar Kültür Merkezi, erişilebilirlik ve teknik altyapı açısından iyileştirilerek kent sakinlerinin kültür-sanata erişebildiği bir buluşma alanına dönüşecek.
Proje kapsamında yerel ihtiyaç araştırması yapılacak; merkezin katılımcı yönetimi için Kültür Danışma Kurulu ve Yerel Kültür Elçileri Ağı kurulacak. Çocuk ve Gençlik Kültür-Sanat Akademisi, kadınlara yönelik sanat atölyeleri, gezici kültür buluşmaları ve kuşaklararası sözlü tarih çalışmalarıyla ilçenin kültürel yaşamı güçlendirilecek.
Romangal Katılımcı Yönetişim Projesi: Endüstriyel Mirastan Ortak Geleceğe
Romangal Katılımcı Yönetişim Projesi’nin sahibi Ankara Aks Derneği, proje ortağı Bursa- Osmangazi Belediyesi Bursa, proje iştirakçileri ise Osmangazi Kültür İşletmeleri ile Sınırlı Sorumlu Bağ Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi.
Bursa’daki tarihi Romangal İpek Fabrikası, endüstriyel mirası koruyan ve farklı paydaşların söz sahibi olduğu yeni bir kültür merkezine dönüşecek. Mahalle sakinleri, eski fabrika çalışanları, zanaat ustaları ve gençlerin katılımıyla fabrikanın endüstriyel mirası ve Bursa’nın ipekçilik hafızası kayıt altına alınacak; belediye, sivil toplum ve kullanıcıların söz sahibi olduğu kalıcı bir yönetişim modeli geliştirilecek.
Proje kapsamında dijital hafıza arşivi, sergi ve podcast serisi hazırlanacak; ipekçilik mirasının aktarılması için zanaat atölyeleri düzenlenecek. Sürecin kalıcılığı için bir Romangal Yönetişim Komisyonu kurulacak ve bir Yönetişim Tüzüğü oluşturulacak.
Değerlendirme süreci
Çağrıya Türkiye’nin yedi bölgesindeki 43 şehirden toplam 147 proje başvurusu geldi. Başvurularda 30 büyükşehir, 10 il, 106 ilçe ve üç belde belediyesi ortaklığı yer aldı. Bölgesel dağılımda Marmara 40 başvuruyla ilk sırada yer alırken, İç Anadolu’dan 28, Ege ve Akdeniz’den 25’er, Karadeniz’den 13, Güneydoğu Anadolu’dan 11 ve Doğu Anadolu’dan beş başvuru geldi.
Başvuru koşullarını karşılayan projeler teknik değerlendirmenin ardından Değerlendirme Komitesi’ne iletildi. Komite, Anadolu Kültür Yönetim Kurulu Başkanı Asena Günal, Marmara Belediyeler Birliği Genel Sekreteri M. Cemil Arslan, Prof. Dr. Nezih Orhon, Vehbi Koç Vakfı Proje Yöneticisi Seçil Kınay Yılmaz ve İKSV Yürütme Kurulu Başkanı ve Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Görgün Taner’den oluştu. Başvurular rehberde belirtilen kriterlere göre puanlandıktan sonra hibe almaya hak kazanan dört proje belirlendi.
Ortaklaşa hakkında
Sivil toplum kuruluşları ve belediyeler arasında iş birliği modelleri geliştiren Ortaklaşa, ikinci döneminde hibe desteğini mentorluk, topluluk çalışmaları ve savunuculukla birlikte ele alan bir yapıyla sürüyor. Culture Action Europe ortaklığıyla uluslararası bir boyut kazanan yeni dönemde sivil toplum kuruluşlarına 1,9 milyon avroya varan hibe desteği verilmesi planlanıyor.
17 Mart-18 Mayıs 2026’da başvuruların alındığı ilk “Ortaklaşa Proje Teklif Çağrısı” Türkiye’deki sivil toplum kuruluşları ve belediyeler arasındaki kültürel iş birliklerine odaklandı. 17 Eylül 2026’da açılacak “Uluslararası Kültürel İşbirliği Proje Teklif Çağrısı” ise Türkiye’deki kuruluşların Avrupa’dan kültür-sanat kurumlarıyla geliştireceği ortaklıkları destekleyecek. Programın son çağrısı ise 2027 ilkbaharında açılacak.
Programın Ocak 2026’da başlayan bu ikinci döneminde ayrıca, Türkiye ve Avrupa’daki kültür profesyonellerini, belediyeleri ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getiren kalıcı bir “Ortaklaşa topluluğu” oluşturuldu. Hibe alan proje ekiplerine en az 15 seanslık mentorluk desteği sunulacak; yerel uygulamalardan edinilen deneyimler Ankara ve Brüksel’e taşınarak kültür politikalarına yönelik savunuculuk çalışmalarının temelini oluşturacak.
